Back to results

University of Iceland

Lestur og leikur : einstaklingsmiðuð lestrarkennsla í fyrsta bekk

Abstract

dc:description.abstract

Lestur og Leikur. Einstaklingsmiðuðð lestrarkennsla í fyrsta bekk. Þetta 30 eininga lokaverkefni er lagt fram til fullnustu M.Ed. gráðu í Náms- og kennslufræði með áherslu á mál og læsi, við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Markmiðið var að hanna og prófa kennsluefni til notkunar við inngrip í lestrarkennslu fyrir börn, sem greinast í upphafi fyrsta bekkjar, í áhættu vegna lestrarerfiðleika með skimunarprófinu Leið til læsis. Hönnun verkefnanna tók mið af raunprófuðum kennsluaðferðum og er þeim ætlað að mæta þörfum barna þar sem þau eru stödd hverju sinni með það að markmiði að styrkja undirstöðuþætti læsis. Leitað var svara við eftirfarandi spurningum. 1. Hvernig getum við mætt þörfum barna, inni í bekk, sem skimast í áhættuhóp vegna lestrarerfiðleika strax í upphafi grunnskólagöngunnar? 2. Hvernig nýtast kennsluverkefni höfundar meðfram hugmyndafræði stigskiptrar kennslu (RTI) og námsskipulagi (UDL) við að mæta þörfum barna í margbreytilegum nemendahópi? Til að svara framangreindum rannsóknarspurningum var sett upp kennsluskipulag í skóla A að fyrirmyndi RTI (e. response to intervention) með fjölbreyttum einstaklingsmiðuðum verkefnum í anda UDL (e. universal design for learning) sem ætlað var að þjálfa þá hugrænu færni sem lestur byggir á. Skóli B er samanburðarskóli rannsóknarinnar og er hann sambærilegur skóla A hvað varðar fjölda nemenda og þýði. Í janúar 2014 hófst inngripið í skóla A sem stóð 8 vikur. Börnunum var skipt upp í þrjá hópa. Í áhættuhópi 1 voru börn sem skimuðust í áhættu í öllum þremur prófþáttum skimunarprófsins Leið til læsis. Í áhættuhópi 2 voru börn sem skimuðust í áhættu eða óvissu í tveimur prófþáttum skimunarprófsins. Í þriðja hópunum voru þau börn sem töldust ekki í áhættu vegna lestrarerfiðleika. Fylgst var með framförum barnanna í stafaþekkingu og eflingu hljóðkerfisvitundar. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar eru þær að með stigskiptri kennslu, og einstaklingsmiðuðum verkefnum höfundar náðist að efla undirstöðuþætti lestrar hjá börnunum umfram samanburðarhópinn. Börn í skóla A stóðu sig betur á raddlestrarprófi sem lagt var fyrir báða skólana en munurinn var þó aðeins marktækur fyrir áhættuhóp 2. Það vekur upp spurningar um hvort börn í áhættuhóp 1 þurfi lengri tíma og meiri þjálfun til að ná sambærilegum árangri og áhættuhópur 2. Þrátt fyrir nokkurn kvíða og tregðu til að umbreyta lestrarkennslu sinni eru kennarar í skóla A sammála um að kennsluskipulag inngripsins sé sú lestrarkennsluaðferð sem vænleg er til árangurs fyrir öll börn í 1. bekk. Þessi rannsókn sýndi jafnframt að vandi barna í áhættuhópi 1 er í sumum tilfellum víðtækari en hjá áhættuhópi 2 sem skýrir að hluta hægari framfarir þrátt fyrir einstaklingsmiðaða kennslu og sérhönnuð verkefni. Áhugavert væri að skoða vanda barna í áhættuhóp 1 nánar með tilliti til þess hvort og þá hvernig hægt væri að ná betri árangir með þeim hópi.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Herdís Rós Njálsdóttir 1970-
Contributors dc:contributor
  • Háskóli Íslands

Subjects

dc:subject × 8

Rights

Language dc:language.iso
is

Identifiers

dc:identifier.*
Handle dc:identifier.uri
http://hdl.handle.net/1946/19560
OAI identifier oai:identifier
oai:skemman.is:1946/19560

Chain of custody

source
Harvested from
University of Iceland
Base URL
skemman.is/oai/request
Last updated
2026-07-27
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Herdís Rós Njálsdóttir 1970-. Lestur og leikur : einstaklingsmiðuð lestrarkennsla í fyrsta bekk. 2014. http://hdl.handle.net/1946/19560