Προσδιορισμός περιβαλλοντικών ρύπων και τοξικού φορτίου σε δείγματα λυμάτων από το ΚΕΛ της Λάρισας με τεχνικές φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας

Η Λάρισα αποτελεί περιοχή με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αγροτική και βιομηχανική δραστηριότητα. Περιλαμβάνει μία από τις σημαντικότερες αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, με εκτεταμένες καλλιέργειες, ενώ στο βόρειο τμήμα της βρίσκεται οργανωμένη βιομηχανική περιοχή με περισσότερες από 50 ενεργές βιομηχανικές μονάδες, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπως η βιομηχανία τροφίμων, ξυλείας και επίπλων, πλαστικών, κλωστοϋφαντουργίας και επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων. Η περιοχή εξυπηρετείται από ένα από τα μεγαλύτερα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) της χώρας, το οποίο επαναλειτουργεί μετά την αποκατάσταση των εκτεταμένων ζημιών που υπέστη εξαιτίας των ακραίων πλημμυρικών φαινομένων του φθινοπώρου του 2023. Η τελική εκροή του ΚΕΛ απορρίπτεται απευθείας στον ποταμό Πηνειό και στη συνέχεια μεταφέρεται προς το βορειοδυτικό τμήμα του Αιγαίου Πελάγους. Η ανίχνευση των ρύπων στα λύματα και η αξιολόγηση της τοξικότητάς τους είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς συμβάλλουν στην εκτίμηση της πιθανής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, της υποβάθμισης του υδάτινου οικοσυστήματος και των πιθανών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία. Για τον σκοπό αυτό συλλέχθηκαν συνολικά 14 σύνθετα δείγματα 24ωρης δειγματοληψίας, εκ των οποίων τα 7 αντιστοιχούσαν σε ανεπεξέργαστα λύματα και τα υπόλοιπα 7 σε επεξεργασμένα λύματα του ΚΕΛ Λάρισας. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την τεχνική UHPLC-TIMS-QTOF MS, η οποία επιτρέπει τόσο τη στοχευμένη ανίχνευση όσο και την ανίχνευση ύποπτων ενώσεων από διαφορετικές χημικές κατηγορίες. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 326 ενώσεις που κατατάχθηκαν σε 9 χημικές κατηγορίες, ποσοτικοποιήθηκαν και αξιολογήθηκαν ως προς την τοξικότητά τους ανά χημική κατηγορία. Η πλειονότητα των ενώσεων που ανιχνεύθηκαν ανήκει στην κατηγορία των φαρμακευτικών ουσιών, ενώ οι υψηλότερες συγκεντρώσεις στα ανεπεξέργαστα λύματα καταγράφηκαν για τις φυτοπροστατευτικές ενώσεις και τις ουσίες που σχετίζονται με τον καφέ και τα καπνικά είδη. Το 48% των ενώσεων απομακρύνθηκε από το ΚΕΛ με απόδοση μεγαλύτερη του 50%, γεγονός που οδήγησε σε σημαντική μείωση των συγκεντρώσεων των δύο κυρίαρχων κατηγοριών ρύπων στα επεξεργασμένα λύματα. Ωστόσο, ο υπολογισμός της τοξικότητας ανά χημική κατηγορία επισήμανε ότι η σημαντικότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση προέρχεται από τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, αλλά και από μια ομάδα ενώσεων που χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα ελαστικών. Συνολικά, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της εφαρμογής προηγμένων τεχνικών φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας (HRMS) στην περιβαλλοντική παρακολούθηση, τόσο μέσω της στοχευμένης ανίχνευσης όσο και μέσω της ανίχνευσης ύποπτων ενώσεων. Παράλληλα, τονίζει ότι η αξιολόγηση του περιβαλλοντικού κινδύνου των ανιχνευόμενων ενώσεων αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της χημικής ανάλυσης, καθώς επιτρέπει την ορθότερη εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεών τους στους υδάτινους αποδέκτες και την προστασία του περιβάλλοντος.

Authors dc:creator

• ΡΑΓΑΖΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
• RAGAZOU AIKATERINI

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek, English

Identifier

uoadl:5424040

OAI record oai:identifier

https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5424040