Καπνιστικές συνήθειες γονέων παιδιών με συγγενείς καρδιοπάθειες στην περιγεννητική περίοδο

Εισαγωγή: Οι συγγενείς καρδιοπάθειες (ΣΚ) αποτελούν τις συχνότερες συγγενείς ανωμαλίες και σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας στην παιδική ηλικία. Παρότι η αιτιολογία τους είναι πολυπαραγοντική, περιβαλλοντικοί παράγοντες κατά την περιγεννητική περίοδο, όπως το κάπνισμα των γονέων, φαίνεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή τους. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης του ενεργού και παθητικού καπνίσματος της μητέρας και του πατέρα κατά την περιγεννητική περίοδο στην εμφάνιση ΣΚ στα παιδιά, καθώς και η καταγραφή των ειδικών τύπων ΣΚ που έχουν συσχετιστεί με την έκθεση σε καπνό τσιγάρου. Μεθοδολογία: Η παρούσα ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε ως scoping review, σύμφωνα με το Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA). Η αναζήτηση της διεθνούς βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed και CINAHL, για μελέτες δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα έως τις 30 Νοεμβρίου 2025. Τα κριτήρια επιλογής βασίστηκαν στο ακρωνύμιο PICOST. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες παρατήρησης που διερευνούσαν τη σχέση του ενεργού ή/και παθητικού καπνίσματος των γονέων από την προ-συλληπτική περίοδο έως τον τοκετό με την εμφάνιση ΣΚ στους απογόνους. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθησαν δώδεκα μελέτες. Η πλειονότητα των μελετών κατέδειξε ότι το ενεργό μητρικό κάπνισμα κατά την περι-συλληπτική περίοδο, και ιδίως κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΣΚ στους απογόνους. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις αφορούσαν ελλείμματα του μεσοκολπικού και μεσοκοιλιακού διαφράγματος, δεξιές αποφρακτικές βλάβες και κωνοτρογχιακά ελαττώματα. Το παθητικό μητρικό κάπνισμα αναδείχθηκε ως σταθερός και σημαντικός παράγοντας κινδύνου, συχνά με συγκρίσιμη ή και ισχυρότερη επίδραση από το ενεργό κάπνισμα. Αντίθετα, το πατρικό κάπνισμα δεν συσχετίστηκε ανεξάρτητα με αυξημένο κίνδυνο ΣΚ μετά την προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες. Επιπλέον, σε αρκετές μελέτες παρατηρήθηκε σχέση δόσης–απόκρισης, ενώ νεότερα δεδομένα ανέδειξαν σημαντικές αλληλεπιδράσεις γονιδίων–περιβάλλοντος, με γενετικούς πολυμορφισμούς των CYP450 και MTHFD1 να τροποποιούν την επίδραση του καπνίσματος. Τέλος, τα αποτελέσματα από αναλύσεις Mendelian randomisation δεν υποστήριξαν ισχυρή αιτιώδη σχέση. Συμπεράσματα: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση υποστηρίζει ότι η έκθεση στον καπνό του τσιγάρου κατά την περιγεννητική περίοδο, και ιδιαίτερα το μητρικό ενεργό και παθητικό κάπνισμα, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης συγγενών καρδιοπαθειών στα παιδιά. Η πρόληψη της έκθεσης στον καπνό πριν και κατά την εγκυμοσύνη αποτελεί κρίσιμη στρατηγική δημόσιας υγείας για τη μείωση της επίπτωσης των ΣΚ.

Authors dc:creator

• Μαρινοπούλου Αντιγόνη
• Marinopoulou Antigoni

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5362532

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5362532