Lipoprotein(a) in vascular health: its role in inflammation, atherosclerosis, and arterial function

Η λιποπρωτεΐνη(α) [Lp(a)] είναι ένα μοναδικό σωματίδιο λιποπρωτεΐνης που παίζει σημαντικό ρόλο στην καρδιαγγειακή υγεία και νόσο. Δομικά, η Lp(a) αποτελείται από ένα κεντρικό σωματίδιο παρόμοιο με τη χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (LDL), το οποίο είναι συνδεδεμένο ομοιοπολικά με μια γλυκοπρωτεΐνη που ονομάζεται απολιποπρωτεΐνη(α) [apo(a)] μέσω ενός δισουλφιδικού δεσμού. Ο πυρήνας τύπου LDL περιέχει εστέρες χοληστερόλης, τριγλυκερίδια και απολιποπρωτεΐνη B-100 (apoB-100), ενώ η apo(a) χαρακτηρίζεται από πολλαπλές περιοχές kringle (kringle domains) που παρουσιάζουν υψηλή ομολογία με το πλασμινογόνο. Αυτές οι περιοχές kringle, και ιδιαίτερα η kringle IV τύπου 2 (KIV-2), εμφανίζονται σε μεταβλητό αριθμό λόγω γενετικών πολυμορφισμών, οδηγώντας σε σημαντική ετερογένεια στο μέγεθος και το μοριακό βάρος των σωματιδίων της Lp(a). Γενετική και Παραγωγή Η παραγωγή της Lp(a) ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από το γονίδιο LPA, το οποίο βρίσκεται στο χρωμόσωμα 6q26-27, με τα επίπεδα στο πλάσμα να παρουσιάζουν διακυμάνσεις άνω των 1.000 φορών μεταξύ των ατόμων λόγω των γενετικών παραλλαγών στον αριθμό των επαναλήψεων KIV-2. Σε αντίθεση με άλλες λιποπρωτεΐνες, τα επίπεδα της Lp(a): Επηρεάζονται ελάχιστα από τη διατροφή και την άσκηση. Δεν μεταβάλλονται σημαντικά από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Αποτελούν ένα εξαιρετικά κληρονομήσιμο χαρακτηριστικό. Φυσιολογικός Ρόλος και Παθογένεια Φυσιολογικά, ο ρόλος της Lp(a) παραμένει ατελώς κατανοητός, αλλά υποτίθεται ότι διαδραματίζει διπλό ρόλο στην επούλωση τραυμάτων και τη μεταφορά λιπιδίων. Η δομική ομοιότητα μεταξύ της apo(a) και του πλασμινογόνου υποδηλώνει ότι η Lp(a) μπορεί να ρυθμίζει την ινωδόλυση και τη θρόμβωση, λειτουργώντας ενδεχομένως ως γέφυρα μεταξύ του μεταβολισμού των λιπιδίων και της αιμόστασης. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η ιδιότητα μπορεί να συμβάλλει στην παθογονικότητά της, καθώς η Lp(a) μπορεί να αναστείλει ανταγωνιστικά την ενεργοποίηση του πλασμινογόνου, οδηγώντας σε μειωμένη λύση των θρόμβων και σε μια προ-θρομβωτική κατάσταση. Επιπλέον, η Lp(a) εμπλέκεται στη μεταφορά οξειδωμένων φωσφολιπιδίων (OxPLs), τα οποία είναι προ-φλεγμονώδη και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της αθηροσκλήρωσης. Σύνοψη: Στο παρόν άρθρο, ανασκοπούμε τον ρόλο της Lp(a) στη φλεγμονή και την αθηροσκλήρωση.

Authors dc:creator

• Αντωνίου Βάιος-Διονύσιος
• Antoniou Vaios-Dionysios

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

English

Identifier

uoadl:5330523

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5330523