Συστηματική ανασκόπηση πνευμονικών επιπλοκών σε παιδιατρικούς ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες που υποβάλλονται σε χειρουργική διόρθωση υπό καρδιοπνευμονική παράκαμψη

Υπόβαθρο: Οι πνευμονικές επιπλοκές μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση υπό καρδιοπνευμονική παράκαμψη (Cardiopulmonary Bypass, CPB) αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας σε παιδιά με συγγενείς καρδιοπάθειες (Congenital Heart Disease, CHD). Παρότι η μετεγχειρητική πνευμονική δυσλειτουργία αποδίδεται συχνά σε διεγχειρητικούς παράγοντες, ολοένα και περισσότερα δεδομένα υποδηλώνουν ότι προϋπάρχουσες αιμοδυναμικές και πνευμονικές μεταβολές συμβάλλουν ουσιαστικά στην παθοφυσιολογία της. Στόχος: Στόχος της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η σύνθεση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τις προεγχειρητικές, διεγχειρητικές και πρώιμες μετεγχειρητικές μεταβολές της πνευμονικής λειτουργίας σε παιδιά με CHDτα οποία υποβάλλονται σε καρδιοχειρουργική επέμβαση υπό CPB, με έμφαση στους βιοδείκτες πνευμονικής φλεγμονής, τις παραμέτρους οξυγόνωσης και τη μηχανική του πνεύμονα. Μέθοδοι: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA 2020 και συμπεριέλαβε μελέτες παιδιατρικών ασθενών (≤18 ετών) με CHD, που υπεβλήθησαν σε καρδιοχειρουργική επέμβαση υπό CPB. Το χρονικό διάστημα ενδιαφέροντος εκτεινόταν από την προεγχειρητική αξιολόγηση έως την έξοδο από τη Μονάδα ΕντατικήςΘεραπείας. Εντάχθηκαν προοπτικές και αναδρομικές μελέτες κοόρτης, τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές και μελέτες τύπου case-control, δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα και διαθέσιμες σε πλήρες κείμενο, κατά το χρονικό διάστημα 2015–2025. Εξαιρέθηκαν μελέτες ενηλίκων, μεικτών πληθυσμών ή αμιγώς πρόωρων νεογνών, επεμβάσεις χωρίς CPB, ασθενείς με μετεγχειρητική υποστήριξη εξωσωματικής κυκλοφορίας (Extracorporeal Membrane Oxygenation, ECMO) ή ανοικτό στέρνο, μελέτες οι οποίες περιελάμβαναν ασθενείς με γενετικά σύνδρομα, καθώς και case reports, συστηματικές ανασκοπήσεις και μελέτες ανεπαρκούς μεθοδολογικής ποιότητας. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στη βάση PubMed/MEDLINE, με προκαθορισμένους λεκτικούς συνδυασμούς σχετικούς με συγγενείς καρδιοπάθειες, καρδιοπνευμονική παράκαμψη και πνευμονικές επιπλοκές, ενώ ελέγχθησαν και οι βιβλιογραφικές αναφορές των επιλεγμένων άρθρων. Ο κίνδυνος μεροληψίας αξιολογήθηκε με τα εργαλεία ROBINS-I V2 για μη τυχαιοποιημένες μελέτες παρέμβασης, ROBINS-E για μη τυχαιοποιημένες μελέτες παρατήρησης και RoB-2 για τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές. Η σύνθεση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε με αφηγηματική προσέγγιση, λόγω της ετερογένειας των μελετών ως προς τον σχεδιασμό, τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού, τις παρεμβάσεις και τις μετρούμενες πνευμονικές εκβάσεις. Τα ευρήματα ομαδοποιήθηκαν θεματικά σε βιοδείκτες πνευμονικής φλεγμονής, παραμέτρους οξυγόνωσης και μεταβολές στη μηχανική του πνεύμονα. Δεν πραγματοποιήθηκε ποσοτική μετα-ανάλυση. Αποτελέσματα: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση ανέδειξε ότι οι πνευμονικές επιπλοκές μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση υπό CPB σε παιδιατρικούς ασθενείς αποτελούν πολυπαραγοντικό φαινόμενο, με παθοφυσιολογική αφετηρία ήδη από την προεγχειρητική περίοδο. Οι μελέτες κατέδειξαν προεγχειρητική πνευμονική φλεγμονώδη ενεργοποίηση και διαταραχή της κυψελιδοτριχοειδικής μεμβράνης τόσο σε ασθενείς με αυξημένη όσο και με μειωμένη πνευμονική αιματική ροή. Μετεγχειρητικά, η αποδέσμευση από την καρδιοπνευμονική παράκαμψη συσχετίστηκε με παροδική, αλλά συχνά κλινικά σημαντική επιδείνωση της οξυγόνωσης, ιδιαίτερα εντός των πρώτων ωρών. Η εμφάνιση υποξαιμίας επηρεάστηκε σημαντικά από προεγχειρητικούς και διεγχειρητικούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η προεγχειρητική κυάνωση, η δεξιο-αριστερά διαφυγή και η διάνοιξη της υπεζωκοτικής κοιλότητας. Παράλληλα, οι μεταβολές στη μηχανική του πνεύμονα διέφεραν ανάλογα με το αιμοδυναμικό υπόστρωμα, με βελτίωση της δυναμικής ενδοτικότητας μετά τη διόρθωση σε ασθενείς με υψηλή πνευμονική αιματική ροή, αλλά επίμονη δυσλειτουργία σε ασθενείς με χαμηλή. Οι διεγχειρητικές παρεμβάσεις, όπως η διατήρηση προστατευτικού μηχανικού αερισμού κατά τη διάρκεια της καρδιοπνευμονικής παράκαμψης, αλλά και κατά τη στρατολόγηση κυψελίδων μετά την αποδέσμευση από αυτή, καθώς και ορισμένες φαρμακευτικές παρεμβάσεις διεγχειρητικά, συσχετίστηκαν με ηπιότερη πρώιμη επιδείνωση της πνευμονικής λειτουργίας και βελτίωση επιλεγμένων φυσιολογικών δεικτών, χωρίς όμως σταθερή και διατηρούμενη κλινική βελτίωση. Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η μετεγχειρητική πνευμονική δυσλειτουργία δεν αποτελεί αποκλειστικά αποτέλεσμα της καρδιοπνευμονικής παράκαμψης, αλλά έκφραση μίας συνεχούς διεργασίας που διαμορφώνεται από το προεγχειρητικό αιμοδυναμικό και φλεγμονώδες υπόβαθρο. Περιορισμοί: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση υπόκειται σε ορισμένους περιορισμούς. Η βιβλιογραφική αναζήτηση περιορίστηκε στη βάση δεδομένων PubMed/MEDLINE, γεγονός το οποίο ενδέχεται να οδήγησε σε μη εντοπισμό μεμονωμένων σχετικών μελετών, παρά τον συμπληρωματικό έλεγχο των βιβλιογραφικών αναφορών των επιλεχθέντων άρθρων. Επιπλέον, η ετερογένεια των μεθοδολογικών προσεγγίσεων, των χαρακτηριστικών των πληθυσμών, των χρονικών σημείων αξιολόγησης και των ορισμών των εκβάσεων, καθώς και η παρουσία μικρών δειγμάτων και σχεδιασμού παρατήρησης σε αρκετές μελέτες, δεν επέτρεψαν ποσοτική σύνθεση των αποτελεσμάτων. Χρηματοδότηση: Το παρόν μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών χρηματοδοτήθηκε από το Ωνάσειο Νοσοκομείο. Ο χρηματοδότης δεν είχε καμία εμπλοκή στον σχεδιασμό της μελέτης, στη συλλογή, ανάλυση ή ερμηνεία των δεδομένων, ούτε στη συγγραφή ή έγκριση του τελικού κειμένου. Καταχώρηση Πρωτοκόλλου: Το πρωτόκολλο της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης δεν καταχωρήθηκε εκ των προτέρων σε δημόσιο μητρώο συστηματικών ανασκοπήσεων.

Authors dc:creator

• Μπουντά Σταυρούλα
• Bounta Stavroula

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5402880

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402880