Η σφοδρή επιθυμία για τροφή ως μηχανισμός εξάρτησης: συγκριτική μελέτη μεταξύ διαταραχής επεισοδιακής υπερφαγίας και ουσιοεξάρτησης

Εισαγωγή: Η σφοδρή επιθυμία για την ουσία αποτελεί τον πυρήνα των εξαρτήσεων. Ωστόσο, η σφοδρή επιθυμία έχει διερευνηθεί και ως χαρακτηριστικό που εντοπίζεται στην Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας, η οποία έχει κοινούς ψυχολογικούς και νευροβιολογικούς μηχανισμούς με την ουσιοεξάρτηση. Παράλληλα, έχει αναδειχθεί η σχέση των συμπτωμάτων των παραπάνω διαταραχών με αρνητικά συναισθήματα, όπως η κατάθλιψη και το άγχος και με τα πρώιμα δυσλειτουργικά σχήματα. Σκοπός: Σκοπός της εν λόγω ερευνητικής μελέτης ήταν να διερευνηθεί συγκριτικά η σφοδρή επιθυμία προς τη νικοτίνη και το αλκοόλ με την σφοδρή επιθυμία προς το φαγητό, με παράλληλη στόχευση στην εξερεύνηση των συσχετίσεών της με τις τρεις διαστάσεις του αρνητικού συναισθήματος (κατάθλιψη, άγχος και στρες) και με τα πρώιμα δυσλειτουργικά σχήματα του ανεπαρκούς αυτοελέγχου/ αυτοπειθαρχίας και ελαττωματικότητας/ ντροπής. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελούνταν από 395 ενήλικες (Μ=34.34 έτη), οι οποίοι συμπλήρωσαν διαδικτυακά πέντε αυτοαναφορικές κλίμακες: την Κλίμακα Επεισοδιακής Υπερφαγίας (BES), την Αναθεωρημένη Κλίμακα Τροφικής Εξάρτησης (mYFAS 2.0), το Ερωτηματολόγιο Εμπειριών Σφοδρής Επιθυμίας (CEQ-S) για τη νικοτίνη, το αλκοόλ και το φαγητό, την Κλίμακα Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και δύο υποκλίμακες του Σύντομου Ερωτηματολογίου Σχημάτων (YSQ-S3). Αποτελέσματα: Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η ομάδα συννοσηρότητας (υπερφαγία- χρήση ουσιών) εμφάνισε τη μέγιστη συνολική ένταση σφοδρής επιθυμίας (p < 0.001), ενώ ειδικά για το αλκοόλ η βαθμολογία της ήταν πολύ υψηλότερη έναντι της αμιγούς ομάδας αλκοόλ (U = 2645.50, p < 0.001). Επιπλέον, το 51.4% της ομάδας με υπερφαγικά επεισόδια πληρούσε κριτήρια τροφικής εξάρτησης, με τη «σοβαρή εξάρτηση» να συνδέεται με τη μέγιστη σφοδρή επιθυμία για φαγητό (H = 10.19, p = 0.017). Τα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους και στρες, καθώς και τα σχήματα ανεπαρκούς αυτοελέγχου/ αυτοπειθαρχίας και ελαττωματικότητας/ ντροπής, συσχετίστηκαν θετικά και σημαντικά με την σφοδρή επιθυμία για φαγητό (r = .38, p < .001) και αλκοόλ (r = .32, p < .001). Στον αντίποδα, η σφοδρή επιθυμία για νικοτίνη δεν εμφάνισε καμία στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τα αρνητικά συναισθήματα, ούτε τα σχήματα. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει ότι η σφοδρή επιθυμία αποτελεί μία κοινή βάση που συνδέει την επεισοδιακή υπερφαγία με την προβληματική χρήση αλκοόλ. Το φαγητό και το αλκοόλ λειτουργούν παρόμοια απέναντι στη συναισθηματική δυσφορία και τις βαθύτερες γνωστικές δυσκολίες, σε αντίθεση με τη νικοτίνη φάνηκε να λειτουργεί ανεξάρτητα από αυτές. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα ολιστικών θεραπευτικών παρεμβάσεων. Λέξεις κλειδιά: Σφοδρή επιθυμία, Επεισοδιακή υπερφαγία, Ουσιοεξάρτηση, Πρώιμα δυσλειτουργικά σχήματα, Εξάρτηση από το φαγητό

Authors dc:creator

• Ντόκου Αναστασία
• Ntokou Anastasia

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5402858

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402858