Επιτελικές λειτουργίες και ΔΑΦ στην παιδική ηλικία: Διερεύνηση της σχολικής προσαρμογής

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των επιτελικών λειτουργιών και της σχολικής προσαρμογής παιδιών σχολικής ηλικίας με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), σε σύγκριση με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Οι επιτελικές λειτουργίες, όπως η αναστολή, η γνωστική ευελιξία και η μνήμη εργασίας, αποτελούν βασικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης και οργάνωσης της συμπεριφοράς και επηρεάζουν ουσιαστικά τη μάθηση, τη συμπεριφορά στην τάξη και την κοινωνική ένταξη. Στα παιδιά με ΔΑΦ, οι δυσκολίες στους τομείς αυτούς συνδέονται συχνά με περιορισμένη σχολική προσαρμογή. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές συνιστώσες των επιτελικών λειτουργιών, οι νευροβιολογικές τους βάσεις και ο ρόλος τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη ΔΑΦ, όπως η Θεωρία του Νου, η Θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής Συνοχής και η Θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των επιτελικών λειτουργιών στη σχολική και κοινωνική προσαρμογή. Στο ερευνητικό μέρος εφαρμόστηκε ποσοτική, διατομεακή μεθοδολογία. Το δείγμα περιλάμβανε 23 μαθητές ηλικίας 6–12 ετών, από τους οποίους 13 είχαν διάγνωση ΔΑΦ και 10 ήταν τυπικής ανάπτυξης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Φυλλάδιο Εξέτασης για την Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο» των Μουζάκη, Σίμου και Σιδερίδη, καθώς και αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο τύπου Likert για γονείς και εκπαιδευτικούς σχετικά με τις επιτελικές λειτουργίες και τη σχολική προσαρμογή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους Mann–Whitney U και Spearman στο SPSS.Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές υπέρ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης στις περισσότερες δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών. Επιπλέον, γονείς και εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα παιδιά με ΔΑΦ ως λιγότερο λειτουργικά τόσο ως προς τις επιτελικές δεξιότητες όσο και ως προς τη σχολική προσαρμογή. Δεν διαπιστώθηκαν, ωστόσο, στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων στις δοκιμασίες και των υποκειμενικών αξιολογήσεων ούτε επίδραση της ηλικίας ή του φύλου. Συμπερασματικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και της συστηματικής ενίσχυσης των επιτελικών λειτουργιών για τη βελτίωση της σχολικής προσαρμογής των παιδιών με ΔΑΦ, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες με μεγαλύτερα και πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα. Λέξεις Κλειδιά: επιτελικές λειτουργίες, διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μνήμη εργασίας, σχολική προσαρμογή, γνωστική ευελιξία.

Authors dc:creator

• ΣΚΡΕΠΕΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
• SKREPETI DIMITRA

• Εκπαίδευση – Αθλητισμός
• Education - Sport science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5402381

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402381