{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402381"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402381","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επιτελικές λειτουργίες και ΔΑΦ στην παιδική ηλικία: Διερεύνηση της σχολικής προσαρμογής","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των επιτελικών λειτουργιών και της σχολικής προσαρμογής παιδιών σχολικής ηλικίας με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), σε σύγκριση με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Οι επιτελικές λειτουργίες, όπως η αναστολή, η γνωστική ευελιξία και η μνήμη εργασίας, αποτελούν βασικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης και οργάνωσης της συμπεριφοράς και επηρεάζουν ουσιαστικά τη μάθηση, τη συμπεριφορά στην τάξη και την κοινωνική ένταξη. Στα παιδιά με ΔΑΦ, οι δυσκολίες στους τομείς αυτούς συνδέονται συχνά με περιορισμένη σχολική προσαρμογή. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές συνιστώσες των επιτελικών λειτουργιών, οι νευροβιολογικές τους βάσεις και ο ρόλος τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη ΔΑΦ, όπως η Θεωρία του Νου, η Θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής Συνοχής και η Θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των επιτελικών λειτουργιών στη σχολική και κοινωνική προσαρμογή. Στο ερευνητικό μέρος εφαρμόστηκε ποσοτική, διατομεακή μεθοδολογία. Το δείγμα περιλάμβανε 23 μαθητές ηλικίας 6–12 ετών, από τους οποίους 13 είχαν διάγνωση ΔΑΦ και 10 ήταν τυπικής ανάπτυξης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Φυλλάδιο Εξέτασης για την Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο» των Μουζάκη, Σίμου και Σιδερίδη, καθώς και αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο τύπου Likert για γονείς και εκπαιδευτικούς σχετικά με τις επιτελικές λειτουργίες και τη σχολική προσαρμογή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους Mann–Whitney U και Spearman στο SPSS.Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές υπέρ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης στις περισσότερες δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών. Επιπλέον, γονείς και εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα παιδιά με ΔΑΦ ως λιγότερο λειτουργικά τόσο ως προς τις επιτελικές δεξιότητες όσο και ως προς τη σχολική προσαρμογή. Δεν διαπιστώθηκαν, ωστόσο, στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων στις δοκιμασίες και των υποκειμενικών αξιολογήσεων ούτε επίδραση της ηλικίας ή του φύλου. Συμπερασματικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και της συστηματικής ενίσχυσης των επιτελικών λειτουργιών για τη βελτίωση της σχολικής προσαρμογής των παιδιών με ΔΑΦ, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες με μεγαλύτερα και πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα. Λέξεις Κλειδιά: επιτελικές λειτουργίες, διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μνήμη εργασίας, σχολική προσαρμογή, γνωστική ευελιξία.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των επιτελικών λειτουργιών και της σχολικής προσαρμογής παιδιών σχολικής ηλικίας με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), σε σύγκριση με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Οι επιτελικές λειτουργίες, όπως η αναστολή, η γνωστική ευελιξία και η μνήμη εργασίας, αποτελούν βασικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης και οργάνωσης της συμπεριφοράς και επηρεάζουν ουσιαστικά τη μάθηση, τη συμπεριφορά στην τάξη και την κοινωνική ένταξη. Στα παιδιά με ΔΑΦ, οι δυσκολίες στους τομείς αυτούς συνδέονται συχνά με περιορισμένη σχολική προσαρμογή. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές συνιστώσες των επιτελικών λειτουργιών, οι νευροβιολογικές τους βάσεις και ο ρόλος τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη ΔΑΦ, όπως η Θεωρία του Νου, η Θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής Συνοχής και η Θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των επιτελικών λειτουργιών στη σχολική και κοινωνική προσαρμογή. Στο ερευνητικό μέρος εφαρμόστηκε ποσοτική, διατομεακή μεθοδολογία. Το δείγμα περιλάμβανε 23 μαθητές ηλικίας 6–12 ετών, από τους οποίους 13 είχαν διάγνωση ΔΑΦ και 10 ήταν τυπικής ανάπτυξης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Φυλλάδιο Εξέτασης για την Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο» των Μουζάκη, Σίμου και Σιδερίδη, καθώς και αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο τύπου Likert για γονείς και εκπαιδευτικούς σχετικά με τις επιτελικές λειτουργίες και τη σχολική προσαρμογή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους Mann–Whitney U και Spearman στο SPSS.Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές υπέρ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης στις περισσότερες δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών. Επιπλέον, γονείς και εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα παιδιά με ΔΑΦ ως λιγότερο λειτουργικά τόσο ως προς τις επιτελικές δεξιότητες όσο και ως προς τη σχολική προσαρμογή. Δεν διαπιστώθηκαν, ωστόσο, στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων στις δοκιμασίες και των υποκειμενικών αξιολογήσεων ούτε επίδραση της ηλικίας ή του φύλου. Συμπερασματικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και της συστηματικής ενίσχυσης των επιτελικών λειτουργιών για τη βελτίωση της σχολικής προσαρμογής των παιδιών με ΔΑΦ, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες με μεγαλύτερα και πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα. Λέξεις Κλειδιά: επιτελικές λειτουργίες, διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μνήμη εργασίας, σχολική προσαρμογή, γνωστική ευελιξία.","abstract_has_math":false,"creators":["ΣΚΡΕΠΕΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","SKREPETI DIMITRA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:32Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402381"],"render_values":[{"text":"uoadl:5402381","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402381","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΣΚΡΕΠΕΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","SKREPETI DIMITRA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402381","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402381"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των επιτελικών λειτουργιών και της σχολικής προσαρμογής παιδιών σχολικής ηλικίας με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), σε σύγκριση με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Οι επιτελικές λειτουργίες, όπως η αναστολή, η γνωστική ευελιξία και η μνήμη εργασίας, αποτελούν βασικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης και οργάνωσης της συμπεριφοράς και επηρεάζουν ουσιαστικά τη μάθηση, τη συμπεριφορά στην τάξη και την κοινωνική ένταξη. Στα παιδιά με ΔΑΦ, οι δυσκολίες στους τομείς αυτούς συνδέονται συχνά με περιορισμένη σχολική προσαρμογή. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές συνιστώσες των επιτελικών λειτουργιών, οι νευροβιολογικές τους βάσεις και ο ρόλος τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη ΔΑΦ, όπως η Θεωρία του Νου, η Θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής Συνοχής και η Θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των επιτελικών λειτουργιών στη σχολική και κοινωνική προσαρμογή. Στο ερευνητικό μέρος εφαρμόστηκε ποσοτική, διατομεακή μεθοδολογία. Το δείγμα περιλάμβανε 23 μαθητές ηλικίας 6–12 ετών, από τους οποίους 13 είχαν διάγνωση ΔΑΦ και 10 ήταν τυπικής ανάπτυξης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Φυλλάδιο Εξέτασης για την Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο» των Μουζάκη, Σίμου και Σιδερίδη, καθώς και αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο τύπου Likert για γονείς και εκπαιδευτικούς σχετικά με τις επιτελικές λειτουργίες και τη σχολική προσαρμογή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους Mann–Whitney U και Spearman στο SPSS.Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές υπέρ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης στις περισσότερες δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών. Επιπλέον, γονείς και εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα παιδιά με ΔΑΦ ως λιγότερο λειτουργικά τόσο ως προς τις επιτελικές δεξιότητες όσο και ως προς τη σχολική προσαρμογή. Δεν διαπιστώθηκαν, ωστόσο, στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων στις δοκιμασίες και των υποκειμενικών αξιολογήσεων ούτε επίδραση της ηλικίας ή του φύλου. Συμπερασματικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και της συστηματικής ενίσχυσης των επιτελικών λειτουργιών για τη βελτίωση της σχολικής προσαρμογής των παιδιών με ΔΑΦ, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες με μεγαλύτερα και πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα. Λέξεις Κλειδιά: επιτελικές λειτουργίες, διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μνήμη εργασίας, σχολική προσαρμογή, γνωστική ευελιξία.","The present thesis investigates the relationship between executive functions and school adjustment in school-age children with Autism Spectrum Disorder (ASD), compared to typically developing children. Executive functions, such as inhibition, cognitive flexibility, and working memory, constitute core mechanisms of self-regulation and behavioral organization, and significantly influence learning, classroom behavior, and social inclusion. In children with ASD, difficulties in these areas are frequently associated with limited school adjustment. The theoretical section presents the key components of executive functions, their neurobiological foundations, and their role in the learning process. It also examines the most important theoretical approaches to ASD, including Theory of Mind, Weak Central Coherence Theory, and Executive Dysfunction Theory, highlighting the contribution of executive functions to school and social adjustment. The research section employed a quantitative, cross-sectional methodology. The sample consisted of 23 students aged 6–12 years, of whom 13 had a diagnosis of ASD and 10 were typically developing. Data were collected using the "Examination Booklet for the Assessment of Executive Functions in Primary School" by Mouzaki, Simou, and Sideridis, as well as a custom Likert-type questionnaire for parents and teachers regarding executive functions and school adjustment. Analysis was conducted using the non-parametric Mann–Whitney U and Spearman tests in SPSS. The results revealed statistically significant differences in favor of typically developing children on most executive function tasks. Furthermore, parents and teachers rated children with ASD as less functional in both executive skills and school adjustment. However, no statistically significant correlations were found between task performance and subjective ratings, nor was any effect of age or gender detected. In conclusion, the study highlights the importance of early assessment and systematic reinforcement of executive functions for improving school adjustment in children with ASD, while underscoring the need for future studies with larger and more representative samples. Keywords: executive functions, autism spectrum disorder, working memory, school adjustment, cognitive flexibility."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επιτελικές λειτουργίες και ΔΑΦ στην παιδική ηλικία: Διερεύνηση της σχολικής προσαρμογής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΣΚΡΕΠΕΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","SKREPETI DIMITRA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των επιτελικών λειτουργιών και της σχολικής προσαρμογής παιδιών σχολικής ηλικίας με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), σε σύγκριση με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Οι επιτελικές λειτουργίες, όπως η αναστολή, η γνωστική ευελιξία και η μνήμη εργασίας, αποτελούν βασικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης και οργάνωσης της συμπεριφοράς και επηρεάζουν ουσιαστικά τη μάθηση, τη συμπεριφορά στην τάξη και την κοινωνική ένταξη. Στα παιδιά με ΔΑΦ, οι δυσκολίες στους τομείς αυτούς συνδέονται συχνά με περιορισμένη σχολική προσαρμογή. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές συνιστώσες των επιτελικών λειτουργιών, οι νευροβιολογικές τους βάσεις και ο ρόλος τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη ΔΑΦ, όπως η Θεωρία του Νου, η Θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής Συνοχής και η Θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή των επιτελικών λειτουργιών στη σχολική και κοινωνική προσαρμογή. Στο ερευνητικό μέρος εφαρμόστηκε ποσοτική, διατομεακή μεθοδολογία. Το δείγμα περιλάμβανε 23 μαθητές ηλικίας 6–12 ετών, από τους οποίους 13 είχαν διάγνωση ΔΑΦ και 10 ήταν τυπικής ανάπτυξης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Φυλλάδιο Εξέτασης για την Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο» των Μουζάκη, Σίμου και Σιδερίδη, καθώς και αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο τύπου Likert για γονείς και εκπαιδευτικούς σχετικά με τις επιτελικές λειτουργίες και τη σχολική προσαρμογή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους Mann–Whitney U και Spearman στο SPSS.Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές υπέρ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης στις περισσότερες δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών. Επιπλέον, γονείς και εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα παιδιά με ΔΑΦ ως λιγότερο λειτουργικά τόσο ως προς τις επιτελικές δεξιότητες όσο και ως προς τη σχολική προσαρμογή. Δεν διαπιστώθηκαν, ωστόσο, στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων στις δοκιμασίες και των υποκειμενικών αξιολογήσεων ούτε επίδραση της ηλικίας ή του φύλου. Συμπερασματικά, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και της συστηματικής ενίσχυσης των επιτελικών λειτουργιών για τη βελτίωση της σχολικής προσαρμογής των παιδιών με ΔΑΦ, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες με μεγαλύτερα και πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα. Λέξεις Κλειδιά: επιτελικές λειτουργίες, διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μνήμη εργασίας, σχολική προσαρμογή, γνωστική ευελιξία.","The present thesis investigates the relationship between executive functions and school adjustment in school-age children with Autism Spectrum Disorder (ASD), compared to typically developing children. Executive functions, such as inhibition, cognitive flexibility, and working memory, constitute core mechanisms of self-regulation and behavioral organization, and significantly influence learning, classroom behavior, and social inclusion. In children with ASD, difficulties in these areas are frequently associated with limited school adjustment. The theoretical section presents the key components of executive functions, their neurobiological foundations, and their role in the learning process. It also examines the most important theoretical approaches to ASD, including Theory of Mind, Weak Central Coherence Theory, and Executive Dysfunction Theory, highlighting the contribution of executive functions to school and social adjustment. The research section employed a quantitative, cross-sectional methodology. The sample consisted of 23 students aged 6–12 years, of whom 13 had a diagnosis of ASD and 10 were typically developing. Data were collected using the "Examination Booklet for the Assessment of Executive Functions in Primary School" by Mouzaki, Simou, and Sideridis, as well as a custom Likert-type questionnaire for parents and teachers regarding executive functions and school adjustment. Analysis was conducted using the non-parametric Mann–Whitney U and Spearman tests in SPSS. The results revealed statistically significant differences in favor of typically developing children on most executive function tasks. Furthermore, parents and teachers rated children with ASD as less functional in both executive skills and school adjustment. However, no statistically significant correlations were found between task performance and subjective ratings, nor was any effect of age or gender detected. In conclusion, the study highlights the importance of early assessment and systematic reinforcement of executive functions for improving school adjustment in children with ASD, while underscoring the need for future studies with larger and more representative samples. Keywords: executive functions, autism spectrum disorder, working memory, school adjustment, cognitive flexibility."],"dc:identifier":["uoadl:5402381","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402381"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Επιτελικές λειτουργίες και ΔΑΦ στην παιδική ηλικία: Διερεύνηση της σχολικής προσαρμογής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:32Z"}