Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Συνδυασμός λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης έναντι λετροζόλης στην πρόκληση ωορρηξίας σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS): Συστηματική ανασκόπηση και μετά-ανάλυση / Combination of letrozole and clomiphene citrate versus letrozole monotherapy in inducing ovulation in women with polycystic ovary syndrome (PCOS): A systematic review and meta-analysis

Abstract

dc:description

Υπόβαθρο: Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια διαταραχή που επηρεάζει το 4-20% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και χαρακτηρίζεται από ανωορρηξία, υπερανδρογονισμό και μεταβολικές διαταραχές. Η πρόκληση ωορρηξίας αποτελεί βασικό στοιχείο της αντιμετώπισης της υπογονιμότητας σε γυναίκες με το εν λόγω σύνδρομο. Παραδοσιακά, η κιτρική κλομιαφαίνη χρησιμοποιείται ως θεραπεία πρώτης γραμμής, αλλά η λετροζόλη (αναστολέας αρωματάσης) έχει αναδειχθεί ως πιο αποτελεσματική σε ποσοστά ωορρηξίας και εγκυμοσύνης. Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν ο συνδυασμός των δύο προσφέρει επιπλέον οφέλη σε σχέση με τη μονοθεραπεία λετροζόλης. Σκοπός: Η μελέτη αποσκοπούσε στη σύγκριση της αποτελεσματικότητα της συνδυασμένης θεραπείας λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης έναντι της μονοθεραπείας λετροζόλης στην πρόκληση ωορρηξίας σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Μεθοδολογία: Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 6 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών. Εντάχθηκαν έρευνες στις οποίες μελετήθηκε η συνδυαστική θεραπεία με λετροζόλη και κιτρική κλομιαφαίνη έναντι της μονοθεραπείας με λετροζόλη. Η κύρια έκβαση ήταν η ωοθυλακιορρηξία, με δευτερεύουσες τις εγκυμοσύνες, τις αποβολές και τις παρενέργειες. Η ποιότητα των μελετών αξιολογήθηκε με το εργαλείο Risk of Bias 2. Επειδή αναμενόταν ετερογένεια μεταξύ των μελετών (ως προς τα χαρακτηριστικά των πληθυσμών, τις μεθόδους χορήγησης και την αξιολόγηση των εκβάσεων), εφαρμόστηκε μοντέλο τυχαίων επιδράσεων (random-effects model). Αποτελέσματα: Η συνδυαστική θεραπεία λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης αύξησε σημαντικά τα ποσοστά ωορρηξίας (RR: 1.16, 95% CI: 1.01–1.34, p < 0.05), με μέτρια ετερογένεια (I² = 58.3%). Όμως, μέσω της ανάλυσης των δεδομένων στο πλαίσιο της συστηματικής ανασκόπησης δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων στους τοκετούς και τις εγκυμοσύνες. Οι παρενέργειες για τις δύο ομάδες ήταν παρόμοιες (κυρίως ήπιες, όπως κεφαλαλγία και ναυτία). Το συστηματικό σφάλμα ήταν υψηλό για δύο μελέτες, μέτριο για τρεις και χαμηλό για μία. Συμπεράσματα: Η συνδυαστική θεραπεία λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης βελτιώνει τα ποσοστά ωορρηξίας σε σχέση με τη μονοθεραπεία με λετροζόλη, αλλά χωρίς να μεταφράζεται σε αυξημένα ποσοστά εγκυμοσύνης. Η λετροζόλη μόνη παραμένει θεραπεία πρώτης γραμμής, ενώ η συνδυαστική θεραπεία λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης μπορεί να εξεταστεί σε περιπτώσεις ανθεκτικές στη μονοθεραπεία. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες με μεγαλύτερα δείγματα και μακροπρόθεσμη παρακολούθηση για την κατάληξη σε μια ασφαλέστερη συμπερασματολογία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λερούτσος Αλέξανδρος
  • Leroutsos Alexandros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5401860
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401860

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λερούτσος Αλέξανδρος; Leroutsos Alexandros. Συνδυασμός λετροζόλης και κιτρικής κλομιαφαίνης έναντι λετροζόλης στην πρόκληση ωορρηξίας σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS): Συστηματική ανασκόπηση και μετά-ανάλυση / Combination of letrozole and clomiphene citrate versus letrozole monotherapy in inducing ovulation in women with polycystic ovary syndrome (PCOS): A systematic review and meta-analysis. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401860