Περιτοναϊκή νόσος και ασκίτης στον καρκίνο ωοθηκών. Ο ρόλος του κυτταρομειωτικού χειρουργείου, της HIPEC και της PIPAC

Ο καρκίνος των ωοθηκών συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον επιθετικών και θανατηφόρων κακοηθειών, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην απουσία ειδικής συμπτωματολογίας στα αρχικά στάδια, με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση, καθώς και στην ιδιαίτερη βιολογική του τάση για πρώιμη ενδοπεριτοναϊκή διασπορά. Η περιτοναϊκή καρκινωμάτωση και η ανάπτυξη κακοήθους ασκίτη αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προχωρημένης νόσου και συνδέονται στενά με αυξημένο φορτίο νόσου, δυσμενή πρόγνωση, μειωμένη συνολική επιβίωση και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ο κακοήθης ασκίτης δεν συνιστά απλώς μία παθητική κλινική εκδήλωση της νόσου, αλλά ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό βιολογικό μικροπεριβάλλον, πλούσιο σε καρκινικά κύτταρα, ανοσοκύτταρα, κυτταροκίνες, χημοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και εξωκυττάρια κυστίδια. Το ασκιτικό μικροπεριβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς, προάγοντας τη μεταστατική ικανότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, τη δημιουργία ανοσοκατασταλτικού περιβάλλοντος, τη διαφυγή από την ανοσολογική επιτήρηση και την ανάπτυξη αντοχής στη συστηματική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός ευνοϊκού μικροπεριβάλλοντος για την επιβίωση και εμφύτευση των καρκινικών κυττάρων στις περιτοναϊκές επιφάνειες, ενισχύοντας την εξέλιξη και υποτροπή της νόσου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική και κριτική διερεύνηση του ρόλου των σύγχρονων θεραπευτικών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές στρατηγικές. Ειδικότερα, εξετάζεται η συμβολή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής (Cytoreductive Surgery – CRS), της υπέρθερμης ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – HIPEC) και της ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας υπό μορφή αερολύματος με πίεση (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy – PIPAC), καθώς και η επίδρασή τους στην ογκολογική έκβαση, τον τοπικό έλεγχο της νόσου, την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας βασίστηκε σε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed, με έμφαση σε μελέτες της τελευταίας πενταετίας, προκειμένου να αποτυπωθούν τα πλέον σύγχρονα δεδομένα σχετικά με την παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς και τις εξελίξεις στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Συμπεριλήφθηκαν πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, μετα-αναλύσεις και συστηματικές ανασκοπήσεις που αφορούν τον ρόλο του κακοήθους ασκίτη, τη βιολογία της περιτοναϊκής νόσου και τις θεραπευτικές τεχνικές CRS, HIPEC και PIPAC. Η επιλογή των μελετών βασίστηκε στην επιστημονική εγκυρότητα, τη μεθοδολογική ποιότητα, τη συνάφεια με το αντικείμενο και την επικαιρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταδεικνύουν ότι η επίτευξη πλήρους κυτταρομείωσης αποτελεί τον σημαντικότερο ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης σε ασθενείς με περιτοναϊκή διασπορά από καρκίνο των ωοθηκών. Η απουσία μακροσκοπικά υπολειπόμενης νόσου σχετίζεται με σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης (overall survival – OS) όσο και της επιβίωσης χωρίς πρόοδο νόσου (progression-free survival – PFS). Ο δείκτης περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης (Peritoneal Cancer Index – PCI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση της έκτασης της περιτοναϊκής νόσου και τη βέλτιστη επιλογή των ασθενών για επιθετικές χειρουργικές και ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές παρεμβάσεις, με υψηλές τιμές PCI να σχετίζονται με αυξημένη χειρουργική νοσηρότητα και δυσμενέστερη πρόγνωση. Η υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIPEC) φαίνεται να ενισχύει τη διείσδυση και την αντικαρκινική δράση των κυτταροτοξικών παραγόντων μέσω της υπερθερμίας, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μικροσκοπικής υπολειπόμενης νόσου μετά από κυτταρομειωτική χειρουργική. Παράλληλα, η τεχνική PIPAC αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία εμφανίζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα κυρίως σε ασθενείς με μη εξαιρέσιμη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα περιτοναϊκή νόσο, προσφέροντας βελτίωση του συμπτωματικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής. Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική και διεπιστημονική προσέγγιση. Η συνδυαστική εφαρμογή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής με εξειδικευμένες ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές τεχνικές φαίνεται να προσφέρει σημαντικό ογκολογικό όφελος σε επιλεγμένες ομάδες ασθενών. Ωστόσο, η ετερογένεια των διαθέσιμων μελετών, η απουσία ομοιογενούς τεκμηρίωσης και η περιορισμένη ύπαρξη μεγάλων προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των θεραπευτικών αυτών προσεγγίσεων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της επιλογής των ασθενών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στο πλαίσιο της σύγχρονης ογκολογίας ακριβείας.

Authors dc:creator

• Μεθενίτη Παναγιώτα
• Metheniti Panagiota

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5401644

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401644