{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401644"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401644","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Περιτοναϊκή νόσος και ασκίτης στον καρκίνο ωοθηκών. Ο ρόλος του κυτταρομειωτικού χειρουργείου, της HIPEC και της PIPAC","abstract":"Ο καρκίνος των ωοθηκών συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον επιθετικών και θανατηφόρων κακοηθειών, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην απουσία ειδικής συμπτωματολογίας στα αρχικά στάδια, με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση, καθώς και στην ιδιαίτερη βιολογική του τάση για πρώιμη ενδοπεριτοναϊκή διασπορά. Η περιτοναϊκή καρκινωμάτωση και η ανάπτυξη κακοήθους ασκίτη αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προχωρημένης νόσου και συνδέονται στενά με αυξημένο φορτίο νόσου, δυσμενή πρόγνωση, μειωμένη συνολική επιβίωση και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ο κακοήθης ασκίτης δεν συνιστά απλώς μία παθητική κλινική εκδήλωση της νόσου, αλλά ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό βιολογικό μικροπεριβάλλον, πλούσιο σε καρκινικά κύτταρα, ανοσοκύτταρα, κυτταροκίνες, χημοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και εξωκυττάρια κυστίδια. Το ασκιτικό μικροπεριβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς, προάγοντας τη μεταστατική ικανότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, τη δημιουργία ανοσοκατασταλτικού περιβάλλοντος, τη διαφυγή από την ανοσολογική επιτήρηση και την ανάπτυξη αντοχής στη συστηματική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός ευνοϊκού μικροπεριβάλλοντος για την επιβίωση και εμφύτευση των καρκινικών κυττάρων στις περιτοναϊκές επιφάνειες, ενισχύοντας την εξέλιξη και υποτροπή της νόσου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική και κριτική διερεύνηση του ρόλου των σύγχρονων θεραπευτικών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές στρατηγικές. Ειδικότερα, εξετάζεται η συμβολή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής (Cytoreductive Surgery – CRS), της υπέρθερμης ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – HIPEC) και της ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας υπό μορφή αερολύματος με πίεση (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy – PIPAC), καθώς και η επίδρασή τους στην ογκολογική έκβαση, τον τοπικό έλεγχο της νόσου, την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας βασίστηκε σε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed, με έμφαση σε μελέτες της τελευταίας πενταετίας, προκειμένου να αποτυπωθούν τα πλέον σύγχρονα δεδομένα σχετικά με την παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς και τις εξελίξεις στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Συμπεριλήφθηκαν πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, μετα-αναλύσεις και συστηματικές ανασκοπήσεις που αφορούν τον ρόλο του κακοήθους ασκίτη, τη βιολογία της περιτοναϊκής νόσου και τις θεραπευτικές τεχνικές CRS, HIPEC και PIPAC. Η επιλογή των μελετών βασίστηκε στην επιστημονική εγκυρότητα, τη μεθοδολογική ποιότητα, τη συνάφεια με το αντικείμενο και την επικαιρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταδεικνύουν ότι η επίτευξη πλήρους κυτταρομείωσης αποτελεί τον σημαντικότερο ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης σε ασθενείς με περιτοναϊκή διασπορά από καρκίνο των ωοθηκών. Η απουσία μακροσκοπικά υπολειπόμενης νόσου σχετίζεται με σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης (overall survival – OS) όσο και της επιβίωσης χωρίς πρόοδο νόσου (progression-free survival – PFS). Ο δείκτης περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης (Peritoneal Cancer Index – PCI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση της έκτασης της περιτοναϊκής νόσου και τη βέλτιστη επιλογή των ασθενών για επιθετικές χειρουργικές και ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές παρεμβάσεις, με υψηλές τιμές PCI να σχετίζονται με αυξημένη χειρουργική νοσηρότητα και δυσμενέστερη πρόγνωση. Η υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIPEC) φαίνεται να ενισχύει τη διείσδυση και την αντικαρκινική δράση των κυτταροτοξικών παραγόντων μέσω της υπερθερμίας, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μικροσκοπικής υπολειπόμενης νόσου μετά από κυτταρομειωτική χειρουργική. Παράλληλα, η τεχνική PIPAC αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία εμφανίζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα κυρίως σε ασθενείς με μη εξαιρέσιμη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα περιτοναϊκή νόσο, προσφέροντας βελτίωση του συμπτωματικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής. Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική και διεπιστημονική προσέγγιση. Η συνδυαστική εφαρμογή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής με εξειδικευμένες ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές τεχνικές φαίνεται να προσφέρει σημαντικό ογκολογικό όφελος σε επιλεγμένες ομάδες ασθενών. Ωστόσο, η ετερογένεια των διαθέσιμων μελετών, η απουσία ομοιογενούς τεκμηρίωσης και η περιορισμένη ύπαρξη μεγάλων προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των θεραπευτικών αυτών προσεγγίσεων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της επιλογής των ασθενών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στο πλαίσιο της σύγχρονης ογκολογίας ακριβείας.","abstract_html":"Ο καρκίνος των ωοθηκών συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον επιθετικών και θανατηφόρων κακοηθειών, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην απουσία ειδικής συμπτωματολογίας στα αρχικά στάδια, με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση, καθώς και στην ιδιαίτερη βιολογική του τάση για πρώιμη ενδοπεριτοναϊκή διασπορά. Η περιτοναϊκή καρκινωμάτωση και η ανάπτυξη κακοήθους ασκίτη αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προχωρημένης νόσου και συνδέονται στενά με αυξημένο φορτίο νόσου, δυσμενή πρόγνωση, μειωμένη συνολική επιβίωση και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ο κακοήθης ασκίτης δεν συνιστά απλώς μία παθητική κλινική εκδήλωση της νόσου, αλλά ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό βιολογικό μικροπεριβάλλον, πλούσιο σε καρκινικά κύτταρα, ανοσοκύτταρα, κυτταροκίνες, χημοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και εξωκυττάρια κυστίδια. Το ασκιτικό μικροπεριβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς, προάγοντας τη μεταστατική ικανότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, τη δημιουργία ανοσοκατασταλτικού περιβάλλοντος, τη διαφυγή από την ανοσολογική επιτήρηση και την ανάπτυξη αντοχής στη συστηματική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός ευνοϊκού μικροπεριβάλλοντος για την επιβίωση και εμφύτευση των καρκινικών κυττάρων στις περιτοναϊκές επιφάνειες, ενισχύοντας την εξέλιξη και υποτροπή της νόσου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική και κριτική διερεύνηση του ρόλου των σύγχρονων θεραπευτικών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές στρατηγικές. Ειδικότερα, εξετάζεται η συμβολή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής (Cytoreductive Surgery – CRS), της υπέρθερμης ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – HIPEC) και της ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας υπό μορφή αερολύματος με πίεση (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy – PIPAC), καθώς και η επίδρασή τους στην ογκολογική έκβαση, τον τοπικό έλεγχο της νόσου, την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας βασίστηκε σε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed, με έμφαση σε μελέτες της τελευταίας πενταετίας, προκειμένου να αποτυπωθούν τα πλέον σύγχρονα δεδομένα σχετικά με την παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς και τις εξελίξεις στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Συμπεριλήφθηκαν πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, μετα-αναλύσεις και συστηματικές ανασκοπήσεις που αφορούν τον ρόλο του κακοήθους ασκίτη, τη βιολογία της περιτοναϊκής νόσου και τις θεραπευτικές τεχνικές CRS, HIPEC και PIPAC. Η επιλογή των μελετών βασίστηκε στην επιστημονική εγκυρότητα, τη μεθοδολογική ποιότητα, τη συνάφεια με το αντικείμενο και την επικαιρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταδεικνύουν ότι η επίτευξη πλήρους κυτταρομείωσης αποτελεί τον σημαντικότερο ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης σε ασθενείς με περιτοναϊκή διασπορά από καρκίνο των ωοθηκών. Η απουσία μακροσκοπικά υπολειπόμενης νόσου σχετίζεται με σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης (overall survival – OS) όσο και της επιβίωσης χωρίς πρόοδο νόσου (progression-free survival – PFS). Ο δείκτης περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης (Peritoneal Cancer Index – PCI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση της έκτασης της περιτοναϊκής νόσου και τη βέλτιστη επιλογή των ασθενών για επιθετικές χειρουργικές και ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές παρεμβάσεις, με υψηλές τιμές PCI να σχετίζονται με αυξημένη χειρουργική νοσηρότητα και δυσμενέστερη πρόγνωση. Η υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIPEC) φαίνεται να ενισχύει τη διείσδυση και την αντικαρκινική δράση των κυτταροτοξικών παραγόντων μέσω της υπερθερμίας, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μικροσκοπικής υπολειπόμενης νόσου μετά από κυτταρομειωτική χειρουργική. Παράλληλα, η τεχνική PIPAC αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία εμφανίζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα κυρίως σε ασθενείς με μη εξαιρέσιμη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα περιτοναϊκή νόσο, προσφέροντας βελτίωση του συμπτωματικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής. Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική και διεπιστημονική προσέγγιση. Η συνδυαστική εφαρμογή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής με εξειδικευμένες ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές τεχνικές φαίνεται να προσφέρει σημαντικό ογκολογικό όφελος σε επιλεγμένες ομάδες ασθενών. Ωστόσο, η ετερογένεια των διαθέσιμων μελετών, η απουσία ομοιογενούς τεκμηρίωσης και η περιορισμένη ύπαρξη μεγάλων προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των θεραπευτικών αυτών προσεγγίσεων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της επιλογής των ασθενών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στο πλαίσιο της σύγχρονης ογκολογίας ακριβείας.","abstract_has_math":false,"creators":["Μεθενίτη Παναγιώτα","Metheniti Panagiota"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:30Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5401644"],"render_values":[{"text":"uoadl:5401644","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401644","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μεθενίτη Παναγιώτα","Metheniti Panagiota"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5401644","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401644"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος των ωοθηκών συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον επιθετικών και θανατηφόρων κακοηθειών, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην απουσία ειδικής συμπτωματολογίας στα αρχικά στάδια, με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση, καθώς και στην ιδιαίτερη βιολογική του τάση για πρώιμη ενδοπεριτοναϊκή διασπορά. Η περιτοναϊκή καρκινωμάτωση και η ανάπτυξη κακοήθους ασκίτη αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προχωρημένης νόσου και συνδέονται στενά με αυξημένο φορτίο νόσου, δυσμενή πρόγνωση, μειωμένη συνολική επιβίωση και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ο κακοήθης ασκίτης δεν συνιστά απλώς μία παθητική κλινική εκδήλωση της νόσου, αλλά ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό βιολογικό μικροπεριβάλλον, πλούσιο σε καρκινικά κύτταρα, ανοσοκύτταρα, κυτταροκίνες, χημοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και εξωκυττάρια κυστίδια. Το ασκιτικό μικροπεριβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς, προάγοντας τη μεταστατική ικανότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, τη δημιουργία ανοσοκατασταλτικού περιβάλλοντος, τη διαφυγή από την ανοσολογική επιτήρηση και την ανάπτυξη αντοχής στη συστηματική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός ευνοϊκού μικροπεριβάλλοντος για την επιβίωση και εμφύτευση των καρκινικών κυττάρων στις περιτοναϊκές επιφάνειες, ενισχύοντας την εξέλιξη και υποτροπή της νόσου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική και κριτική διερεύνηση του ρόλου των σύγχρονων θεραπευτικών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές στρατηγικές. Ειδικότερα, εξετάζεται η συμβολή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής (Cytoreductive Surgery – CRS), της υπέρθερμης ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – HIPEC) και της ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας υπό μορφή αερολύματος με πίεση (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy – PIPAC), καθώς και η επίδρασή τους στην ογκολογική έκβαση, τον τοπικό έλεγχο της νόσου, την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας βασίστηκε σε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed, με έμφαση σε μελέτες της τελευταίας πενταετίας, προκειμένου να αποτυπωθούν τα πλέον σύγχρονα δεδομένα σχετικά με την παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς και τις εξελίξεις στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Συμπεριλήφθηκαν πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, μετα-αναλύσεις και συστηματικές ανασκοπήσεις που αφορούν τον ρόλο του κακοήθους ασκίτη, τη βιολογία της περιτοναϊκής νόσου και τις θεραπευτικές τεχνικές CRS, HIPEC και PIPAC. Η επιλογή των μελετών βασίστηκε στην επιστημονική εγκυρότητα, τη μεθοδολογική ποιότητα, τη συνάφεια με το αντικείμενο και την επικαιρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταδεικνύουν ότι η επίτευξη πλήρους κυτταρομείωσης αποτελεί τον σημαντικότερο ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης σε ασθενείς με περιτοναϊκή διασπορά από καρκίνο των ωοθηκών. Η απουσία μακροσκοπικά υπολειπόμενης νόσου σχετίζεται με σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης (overall survival – OS) όσο και της επιβίωσης χωρίς πρόοδο νόσου (progression-free survival – PFS). Ο δείκτης περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης (Peritoneal Cancer Index – PCI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση της έκτασης της περιτοναϊκής νόσου και τη βέλτιστη επιλογή των ασθενών για επιθετικές χειρουργικές και ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές παρεμβάσεις, με υψηλές τιμές PCI να σχετίζονται με αυξημένη χειρουργική νοσηρότητα και δυσμενέστερη πρόγνωση. Η υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIPEC) φαίνεται να ενισχύει τη διείσδυση και την αντικαρκινική δράση των κυτταροτοξικών παραγόντων μέσω της υπερθερμίας, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μικροσκοπικής υπολειπόμενης νόσου μετά από κυτταρομειωτική χειρουργική. Παράλληλα, η τεχνική PIPAC αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία εμφανίζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα κυρίως σε ασθενείς με μη εξαιρέσιμη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα περιτοναϊκή νόσο, προσφέροντας βελτίωση του συμπτωματικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής. Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική και διεπιστημονική προσέγγιση. Η συνδυαστική εφαρμογή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής με εξειδικευμένες ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές τεχνικές φαίνεται να προσφέρει σημαντικό ογκολογικό όφελος σε επιλεγμένες ομάδες ασθενών. Ωστόσο, η ετερογένεια των διαθέσιμων μελετών, η απουσία ομοιογενούς τεκμηρίωσης και η περιορισμένη ύπαρξη μεγάλων προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των θεραπευτικών αυτών προσεγγίσεων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της επιλογής των ασθενών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στο πλαίσιο της σύγχρονης ογκολογίας ακριβείας.","Ovarian cancer is considered one of the most aggressive and lethal gynecological malignancies, primarily due to the absence of specific symptoms during the early stages of the disease, resulting in delayed diagnosis, as well as its distinct biological propensity for early intraperitoneal dissemination. Peritoneal carcinomatosis and the development of malignant ascites constitute hallmark features of advanced disease and are closely associated with increased tumor burden, poor prognosis, reduced overall survival, and significant deterioration in patients’ quality of life. Malignant ascites does not merely represent a passive clinical manifestation of the disease, but rather a highly active and dynamic biological microenvironment enriched with malignant cells, immune cells, cytokines, chemokines, growth factors, and extracellular vesicles. The ascitic tumor microenvironment plays a pivotal role in the pathophysiology of peritoneal dissemination by promoting metastatic potential, establishing an immunosuppressive milieu, facilitating immune evasion, and contributing to the development of resistance to systemic chemotherapy. Furthermore, it supports the survival and implantation of tumor cells on peritoneal surfaces, thereby enhancing disease progression and recurrence. The aim of the present thesis is to systematically and critically investigate the role of contemporary therapeutic interventions in the management of peritoneal disease in ovarian cancer, with particular emphasis on intraperitoneal therapeutic strategies. More specifically, the contribution of Cytoreductive Surgery (CRS), Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy (HIPEC), and Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy (PIPAC) is evaluated, along with their impact on oncological outcomes, local disease control, survival, and quality of life. The methodological approach of this study was based on a systematic review of the international scientific literature. The literature search was conducted primarily through the PubMed database, focusing on studies published within the last five years in order to capture the most recent evidence regarding the pathophysiology of peritoneal dissemination and advances in therapeutic interventions. Original research articles, randomized clinical trials, meta-analyses, and systematic reviews addressing the role of malignant ascites, the biology of peritoneal disease, and the therapeutic applications of CRS, HIPEC, and PIPAC were included. Study selection was based on scientific validity, methodological quality, relevance to the subject matter, and recency of the available evidence. The findings of the literature review demonstrate that complete cytoreduction remains the most significant independent prognostic factor for survival in patients with peritoneal dissemination from ovarian cancer. The absence of macroscopic residual disease is strongly associated with improved overall survival (OS) and progression-free survival (PFS). The Peritoneal Cancer Index (PCI) is widely utilized for assessing the extent of peritoneal disease and optimizing patient selection for aggressive surgical and intraperitoneal therapeutic interventions, with higher PCI scores being associated with increased surgical morbidity and poorer prognosis. Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy (HIPEC) appears to enhance the penetration and antitumor activity of cytotoxic agents through hyperthermia, thereby contributing to improved control of microscopic residual disease following cytoreductive surgery. At the same time, PIPAC emerges as an innovative minimally invasive therapeutic approach, demonstrating encouraging results particularly in patients with unresectable, extensive, or recurrent peritoneal disease, while offering improved symptom control and quality of life. In conclusion, the management of peritoneal disease in ovarian cancer requires an individualized, multidisciplinary, and multimodal therapeutic approach. The combination of cytoreductive surgery with specialized intraperitoneal therapeutic techniques appears to provide significant oncological benefit in selected patient populations. Nevertheless, the heterogeneity of currently available studies, the lack of standardized evidence, and the limited number of large prospective randomized trials highlight the need for further investigation of these therapeutic approaches, with the aim of optimizing patient selection and developing personalized therapeutic strategies within the framework of modern precision oncology."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Περιτοναϊκή νόσος και ασκίτης στον καρκίνο ωοθηκών. Ο ρόλος του κυτταρομειωτικού χειρουργείου, της HIPEC και της PIPAC"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μεθενίτη Παναγιώτα","Metheniti Panagiota"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Ο καρκίνος των ωοθηκών συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον επιθετικών και θανατηφόρων κακοηθειών, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην απουσία ειδικής συμπτωματολογίας στα αρχικά στάδια, με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση, καθώς και στην ιδιαίτερη βιολογική του τάση για πρώιμη ενδοπεριτοναϊκή διασπορά. Η περιτοναϊκή καρκινωμάτωση και η ανάπτυξη κακοήθους ασκίτη αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προχωρημένης νόσου και συνδέονται στενά με αυξημένο φορτίο νόσου, δυσμενή πρόγνωση, μειωμένη συνολική επιβίωση και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ο κακοήθης ασκίτης δεν συνιστά απλώς μία παθητική κλινική εκδήλωση της νόσου, αλλά ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό βιολογικό μικροπεριβάλλον, πλούσιο σε καρκινικά κύτταρα, ανοσοκύτταρα, κυτταροκίνες, χημοκίνες, αυξητικούς παράγοντες και εξωκυττάρια κυστίδια. Το ασκιτικό μικροπεριβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς, προάγοντας τη μεταστατική ικανότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, τη δημιουργία ανοσοκατασταλτικού περιβάλλοντος, τη διαφυγή από την ανοσολογική επιτήρηση και την ανάπτυξη αντοχής στη συστηματική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός ευνοϊκού μικροπεριβάλλοντος για την επιβίωση και εμφύτευση των καρκινικών κυττάρων στις περιτοναϊκές επιφάνειες, ενισχύοντας την εξέλιξη και υποτροπή της νόσου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική και κριτική διερεύνηση του ρόλου των σύγχρονων θεραπευτικών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές στρατηγικές. Ειδικότερα, εξετάζεται η συμβολή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής (Cytoreductive Surgery – CRS), της υπέρθερμης ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – HIPEC) και της ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας υπό μορφή αερολύματος με πίεση (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy – PIPAC), καθώς και η επίδρασή τους στην ογκολογική έκβαση, τον τοπικό έλεγχο της νόσου, την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας βασίστηκε σε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed, με έμφαση σε μελέτες της τελευταίας πενταετίας, προκειμένου να αποτυπωθούν τα πλέον σύγχρονα δεδομένα σχετικά με την παθοφυσιολογία της περιτοναϊκής διασποράς και τις εξελίξεις στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Συμπεριλήφθηκαν πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, μετα-αναλύσεις και συστηματικές ανασκοπήσεις που αφορούν τον ρόλο του κακοήθους ασκίτη, τη βιολογία της περιτοναϊκής νόσου και τις θεραπευτικές τεχνικές CRS, HIPEC και PIPAC. Η επιλογή των μελετών βασίστηκε στην επιστημονική εγκυρότητα, τη μεθοδολογική ποιότητα, τη συνάφεια με το αντικείμενο και την επικαιρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης καταδεικνύουν ότι η επίτευξη πλήρους κυτταρομείωσης αποτελεί τον σημαντικότερο ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης σε ασθενείς με περιτοναϊκή διασπορά από καρκίνο των ωοθηκών. Η απουσία μακροσκοπικά υπολειπόμενης νόσου σχετίζεται με σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης (overall survival – OS) όσο και της επιβίωσης χωρίς πρόοδο νόσου (progression-free survival – PFS). Ο δείκτης περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης (Peritoneal Cancer Index – PCI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση της έκτασης της περιτοναϊκής νόσου και τη βέλτιστη επιλογή των ασθενών για επιθετικές χειρουργικές και ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές παρεμβάσεις, με υψηλές τιμές PCI να σχετίζονται με αυξημένη χειρουργική νοσηρότητα και δυσμενέστερη πρόγνωση. Η υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIPEC) φαίνεται να ενισχύει τη διείσδυση και την αντικαρκινική δράση των κυτταροτοξικών παραγόντων μέσω της υπερθερμίας, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μικροσκοπικής υπολειπόμενης νόσου μετά από κυτταρομειωτική χειρουργική. Παράλληλα, η τεχνική PIPAC αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία εμφανίζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα κυρίως σε ασθενείς με μη εξαιρέσιμη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα περιτοναϊκή νόσο, προσφέροντας βελτίωση του συμπτωματικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής. Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου στον καρκίνο των ωοθηκών απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική και διεπιστημονική προσέγγιση. Η συνδυαστική εφαρμογή της κυτταρομειωτικής χειρουργικής με εξειδικευμένες ενδοπεριτοναϊκές θεραπευτικές τεχνικές φαίνεται να προσφέρει σημαντικό ογκολογικό όφελος σε επιλεγμένες ομάδες ασθενών. Ωστόσο, η ετερογένεια των διαθέσιμων μελετών, η απουσία ομοιογενούς τεκμηρίωσης και η περιορισμένη ύπαρξη μεγάλων προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση των θεραπευτικών αυτών προσεγγίσεων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της επιλογής των ασθενών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στο πλαίσιο της σύγχρονης ογκολογίας ακριβείας.","Ovarian cancer is considered one of the most aggressive and lethal gynecological malignancies, primarily due to the absence of specific symptoms during the early stages of the disease, resulting in delayed diagnosis, as well as its distinct biological propensity for early intraperitoneal dissemination. Peritoneal carcinomatosis and the development of malignant ascites constitute hallmark features of advanced disease and are closely associated with increased tumor burden, poor prognosis, reduced overall survival, and significant deterioration in patients’ quality of life. Malignant ascites does not merely represent a passive clinical manifestation of the disease, but rather a highly active and dynamic biological microenvironment enriched with malignant cells, immune cells, cytokines, chemokines, growth factors, and extracellular vesicles. The ascitic tumor microenvironment plays a pivotal role in the pathophysiology of peritoneal dissemination by promoting metastatic potential, establishing an immunosuppressive milieu, facilitating immune evasion, and contributing to the development of resistance to systemic chemotherapy. Furthermore, it supports the survival and implantation of tumor cells on peritoneal surfaces, thereby enhancing disease progression and recurrence. The aim of the present thesis is to systematically and critically investigate the role of contemporary therapeutic interventions in the management of peritoneal disease in ovarian cancer, with particular emphasis on intraperitoneal therapeutic strategies. More specifically, the contribution of Cytoreductive Surgery (CRS), Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy (HIPEC), and Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy (PIPAC) is evaluated, along with their impact on oncological outcomes, local disease control, survival, and quality of life. The methodological approach of this study was based on a systematic review of the international scientific literature. The literature search was conducted primarily through the PubMed database, focusing on studies published within the last five years in order to capture the most recent evidence regarding the pathophysiology of peritoneal dissemination and advances in therapeutic interventions. Original research articles, randomized clinical trials, meta-analyses, and systematic reviews addressing the role of malignant ascites, the biology of peritoneal disease, and the therapeutic applications of CRS, HIPEC, and PIPAC were included. Study selection was based on scientific validity, methodological quality, relevance to the subject matter, and recency of the available evidence. The findings of the literature review demonstrate that complete cytoreduction remains the most significant independent prognostic factor for survival in patients with peritoneal dissemination from ovarian cancer. The absence of macroscopic residual disease is strongly associated with improved overall survival (OS) and progression-free survival (PFS). The Peritoneal Cancer Index (PCI) is widely utilized for assessing the extent of peritoneal disease and optimizing patient selection for aggressive surgical and intraperitoneal therapeutic interventions, with higher PCI scores being associated with increased surgical morbidity and poorer prognosis. Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy (HIPEC) appears to enhance the penetration and antitumor activity of cytotoxic agents through hyperthermia, thereby contributing to improved control of microscopic residual disease following cytoreductive surgery. At the same time, PIPAC emerges as an innovative minimally invasive therapeutic approach, demonstrating encouraging results particularly in patients with unresectable, extensive, or recurrent peritoneal disease, while offering improved symptom control and quality of life. In conclusion, the management of peritoneal disease in ovarian cancer requires an individualized, multidisciplinary, and multimodal therapeutic approach. The combination of cytoreductive surgery with specialized intraperitoneal therapeutic techniques appears to provide significant oncological benefit in selected patient populations. Nevertheless, the heterogeneity of currently available studies, the lack of standardized evidence, and the limited number of large prospective randomized trials highlight the need for further investigation of these therapeutic approaches, with the aim of optimizing patient selection and developing personalized therapeutic strategies within the framework of modern precision oncology."],"dc:identifier":["uoadl:5401644","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401644"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Περιτοναϊκή νόσος και ασκίτης στον καρκίνο ωοθηκών. Ο ρόλος του κυτταρομειωτικού χειρουργείου, της HIPEC και της PIPAC"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:30Z"}