Διαχείριση Εναερίων Μέσων από το Πυροσβεστικό Σώμα κατά τις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Αποτελεσματικότητας και Στρατηγικές Βελτιστοποίησης διαχείρισης υπό το πρίσμα της κλιματικής κρίσης.

Η κλιματική κρίση έχει εισαγάγει τον πλανήτη στην εποχή του «Πυρόκαινου», μετατρέποντας τις δασικές πυρκαγιές από έναν φυσικό μηχανισμό αναγέννησης των δασών σε μια ακραία υπαρξιακή απειλή. Στην Ελλάδα και την ευρύτερη Μεσόγειο, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι παρατεταμένοι καύσωνες δημιουργούν τις λεγόμενες «πυρκαγιές έκτης γενιάς» (mega-fires), οι οποίες αναπτύσσουν δικά τους μικροκλίματα και εκλύουν ασύλληπτη θερμική ενέργεια. Υπό αυτές τις συνθήκες, η παραδοσιακή αεροπυρόσβεση φτάνει συχνά στα αεροδυναμικά της όρια, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την άνωση και την απόδοση των κινητήρων (φαινόμενο Υψομέτρου Πυκνότητας), περιορίζοντας δραματικά το ωφέλιμο φορτίο που μπορούν να μεταφέρουν τα αεροσκάφη. Ως απάντηση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο κρατικός μηχανισμός αναγκάστηκε να μεταβεί από την παθητική καταστολή στην προληπτική διαχείριση, υιοθετώντας το νέο επιχειρησιακό δόγμα της «Ενεργού Μάχης». Το μοντέλο αυτό αυτοματοποιεί τις εντολές άμεσης απογείωσης (scramble) και βασίζεται στην προληπτική διασπορά έμφορτων μέσων κοντά στις ζώνες υψηλού κινδύνου, επιτυγχάνοντας εντυπωσιακούς χρόνους απόκρισης, όπως ο μέσος χρόνος-ρεκόρ των 14 λεπτών και 12 δευτερολέπτων για την πρώτη προσβολή που καταγράφηκε το 2025. Παράλληλα, θεσμοθετούνται αυστηρότερα μέτρα στο έδαφος, όπως ο έγκαιρος καθαρισμός των οικοπέδων (έως τις 15 Ιουνίου) και η χρήση της προδιαγεγραμμένης καύσης. Κεντρικό πυλώνα αυτού του μετασχηματισμού αποτελεί το εξοπλιστικό πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», ύψους άνω των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο στοχεύει στον ριζικό τεχνολογικό εκσυγχρονισμό της πολιτικής προστασίας. Μέσω αυτού, δρομολογείται η σταδιακή αντικατάσταση των γηρασμένων Canadair CL-215 με επτά υπερσύγχρονα αμφίβια αεροσκάφη DHC-515, καθώς και η προμήθεια νέων ελικοπτέρων μεσαίου τύπου (H215). Η μεγαλύτερη καινοτομία, ωστόσο, είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού οικοσυστήματος επιτήρησης (C4I), με δεκάδες drones και ειδικά αεροσκάφη ISR, που μεταδίδουν ζωντανή εικόνα στο κέντρο επιχειρήσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), προσφέροντας μια Κοινή Επιχειρησιακή Εικόνα σε πραγματικό χρόνο. Σε επιχειρησιακό και οικονομοτεχνικό επίπεδο, η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για βελτιστοποίηση του μείγματος του εναέριου στόλου (Mixed Fleet Optimization). Εισάγοντας τον αυστηρό δείκτη Κόστους ανά Παραδοτέο Λίτρο (CPDL), αποδεικνύεται ότι η χρήση βαρέων αεροσκαφών για την προσβολή μικρών εστιών σε μεγάλες αποστάσεις είναι οικονομικά και τακτικά ασύμφορη. Αντίθετα, τα μικρότερα και πιο ευέλικτα αεροσκάφη (όπως τα Air Tractors) υπερτερούν συντριπτικά στην παράκτια ζώνη και στην πρώτη προσβολή, ενώ τα βαρέα ελικόπτερα είναι απολύτως αναντικατάστατα σε δύσβατες ηπειρωτικές περιοχές και στην προστασία περιαστικών υποδομών (point protection). Επιπρόσθετα, η κλίμακα των σύγχρονων πυρκαγιών καθιστά τη διεθνή συνεργασία επιβεβλημένη, με την Ελλάδα να αναβαθμίζεται σε στρατηγικό κόμβο του ευρωπαϊκού μηχανισμού rescEU, φιλοξενώντας εναέρια μέσα και πυροσβέστες από άλλες χώρες για την παροχή άμεσης διασυνοριακής αλληλεγγύης. Εντούτοις, όπως τονίζεται στη διατριβή, η αεροπυρόσβεση από μόνη της δεν επαρκεί εάν δεν συνοδεύεται από την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Πυρκαγιών (IFM). Εθνικά προγράμματα όπως το «Anti-NERO» είναι κρίσιμα, καθώς εστιάζουν στη μείωση της καύσιμης ύλης στα δάση, προκειμένου οι ρίψεις νερού από αέρος να μπορούν πράγματι να διαπεράσουν το φύλλωμα και να είναι αποτελεσματικές. Συμπερασματικά, η διαχείριση των εναέριων μέσων δασοπυρόσβεσης περνά οριστικά από τη σφαίρα του εμπειρικού ηρωισμού σε μια διαδικασία αυστηρής τεχνοκρατικής iii διαχείρισης. Η μελλοντική ανθεκτικότητα του εθνικού συστήματος εξαρτάται από τον συνδυασμό μιας κάθετης, ψηφιοποιημένης διοίκησης, της ταχύτατης αρχικής προσβολής βάσει επιστημονικής πρόγνωσης, και της στενής συνέργειας εναέριων και επίγειων δυνάμεων, διατηρώντας πάντα ως ύψιστη προτεραιότητα την πρόληψη και την ασφάλεια των πτήσεων.

Authors dc:creator

• Μούρτος Χαράλαμπος
• Mourtos Charalampos

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5401182

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401182