Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η επίδραση της στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου

Abstract

dc:description

Περίληψη Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι επιδράσεις της μερικής στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση σε υπομέγιστη κολύμβηση και σε επαναλαμβανόμενα κολυμβητικά σπριντ σε αθλήτριες υγρού στίβου. Σε τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό, ελεγχόμενο με αδρανή ουσία, διασταυρωμένο σχεδιασμό, 10 αθλήτριες υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου (ηλικία: 21 ± 1 έτη, ύψος: 168 ± 5 εκ., βάρος: 66 ± 7,5 κιλά) ολοκλήρωσαν 3x200μ ελεύθερης κολύμβησης, στο 70% της μέγιστης ταχύτητας και 4x25μ σπριντ με 1 και 2 λεπτά ξεκούραση αντίστοιχα. Δύο συνθήκες πραγματοποιήθηκαν (με και χωρίς λήψη καφεΐνης) μετά από νύχτα κανονικού ύπνου (ΚΥ) και δύο συνθήκες μετά από νύχτα μερικής στέρησης ύπνου (ΜΥ) (μείωση ύπνου κατά 50%). Μία ώρα πριν από την κάθε συνθήκη (στις 06:45), οι συμμετέχουσες λάμβαναν σε χάπι είτε καφεΐνη (6 mg/kg σωματικού βάρους) είτε αδρανούς ουσίας (placebo). Τα χαρακτηριστικά του ύπνου μετρήθηκαν με δραστηριογράφο (ActiGraph GT3X+, ΗΠΑ) για πέντε ημέρες πριν την έναρξη των πειραμάτων (ημέρες βάσης) καθώς και τη νύχτα πριν από κάθε πειραματική συνθήκη. Η υποκειμενική ποιότητα ύπνου αξιολογήθηκε μέσω του ερωτηματολογίου Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Πριν την έναρξη της κολυμβητικής δοκιμασίας αξιολογήθηκαν τα επίπεδα κορτιζόλης και ανοσοσφαιρίνης-Α στο σάλιο των αθλητριών, ο χρόνος αντίδρασης (Flanker test), η αγωνιστική ετοιμότητα και η διάθεση των αθλητριών με ερωτηματολόγια. Επίσης, μετρήθηκε η κολυμβητική απόδοση, η καρδιακή συχνότητα, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα και ο δείκτης αντιλαμβανόμενης προσπάθειας (RPE) μετά από κάθε κολυμβητική προσπάθεια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τόσο στις ημέρες συνηθισμένης διάρκειας όσο και πριν από κάθε πειραματική συνθήκη ο ύπνος των αθλητριών ήταν σχετικά μικρής διάρκειας (ύπνος συνηθισμένης διάρκειας: 407 ± 45 λεπτά, έναντι, κανονικoύ ύπνου: 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01), με το 80% των συμμετεχουσών να αναφέρουν κακή ποιότητα ύπνου (PSQI ≥ 5). Ο συνολικός χρόνος ύπνου ήταν μικρότερος μετά τον ΜΥ σε σύγκριση με τον ΚΥ κατά 45 ± 5% (202 ± 21 έναντι 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01). Η απόδοση και οι ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις δεν επηρεάστηκαν από τη μερική στέρηση ύπνου ή την καφεΐνη (p > 0.05). Σε αυτό το πλαίσιο, τα παρόντα ευρήματα υποστηρίζουν την ικανότητα των αθλητριών υψηλού επιπέδου να διατηρούν την απόδοση τους σταθερή μετά από οξεία μερική στέρηση ύπνου και αμφισβητούν τη χρησιμότητα της λήψης καφεΐνης ως μέσο βελτίωσης της απόδοσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΤΣΟΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ
  • TSOGKA DIMITRA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5401147
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401147

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΤΣΟΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ; TSOGKA DIMITRA. Η επίδραση της στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401147