{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401147"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5401147","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση της στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου","abstract":"Περίληψη Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι επιδράσεις της μερικής στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση σε υπομέγιστη κολύμβηση και σε επαναλαμβανόμενα κολυμβητικά σπριντ σε αθλήτριες υγρού στίβου. Σε τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό, ελεγχόμενο με αδρανή ουσία, διασταυρωμένο σχεδιασμό, 10 αθλήτριες υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου (ηλικία: 21 ± 1 έτη, ύψος: 168 ± 5 εκ., βάρος: 66 ± 7,5 κιλά) ολοκλήρωσαν 3x200μ ελεύθερης κολύμβησης, στο 70% της μέγιστης ταχύτητας και 4x25μ σπριντ με 1 και 2 λεπτά ξεκούραση αντίστοιχα. Δύο συνθήκες πραγματοποιήθηκαν (με και χωρίς λήψη καφεΐνης) μετά από νύχτα κανονικού ύπνου (ΚΥ) και δύο συνθήκες μετά από νύχτα μερικής στέρησης ύπνου (ΜΥ) (μείωση ύπνου κατά 50%). Μία ώρα πριν από την κάθε συνθήκη (στις 06:45), οι συμμετέχουσες λάμβαναν σε χάπι είτε καφεΐνη (6 mg/kg σωματικού βάρους) είτε αδρανούς ουσίας (placebo). Τα χαρακτηριστικά του ύπνου μετρήθηκαν με δραστηριογράφο (ActiGraph GT3X+, ΗΠΑ) για πέντε ημέρες πριν την έναρξη των πειραμάτων (ημέρες βάσης) καθώς και τη νύχτα πριν από κάθε πειραματική συνθήκη. Η υποκειμενική ποιότητα ύπνου αξιολογήθηκε μέσω του ερωτηματολογίου Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Πριν την έναρξη της κολυμβητικής δοκιμασίας αξιολογήθηκαν τα επίπεδα κορτιζόλης και ανοσοσφαιρίνης-Α στο σάλιο των αθλητριών, ο χρόνος αντίδρασης (Flanker test), η αγωνιστική ετοιμότητα και η διάθεση των αθλητριών με ερωτηματολόγια. Επίσης, μετρήθηκε η κολυμβητική απόδοση, η καρδιακή συχνότητα, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα και ο δείκτης αντιλαμβανόμενης προσπάθειας (RPE) μετά από κάθε κολυμβητική προσπάθεια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τόσο στις ημέρες συνηθισμένης διάρκειας όσο και πριν από κάθε πειραματική συνθήκη ο ύπνος των αθλητριών ήταν σχετικά μικρής διάρκειας (ύπνος συνηθισμένης διάρκειας: 407 ± 45 λεπτά, έναντι, κανονικoύ ύπνου: 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01), με το 80% των συμμετεχουσών να αναφέρουν κακή ποιότητα ύπνου (PSQI ≥ 5). Ο συνολικός χρόνος ύπνου ήταν μικρότερος μετά τον ΜΥ σε σύγκριση με τον ΚΥ κατά 45 ± 5% (202 ± 21 έναντι 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01). Η απόδοση και οι ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις δεν επηρεάστηκαν από τη μερική στέρηση ύπνου ή την καφεΐνη (p > 0.05). Σε αυτό το πλαίσιο, τα παρόντα ευρήματα υποστηρίζουν την ικανότητα των αθλητριών υψηλού επιπέδου να διατηρούν την απόδοση τους σταθερή μετά από οξεία μερική στέρηση ύπνου και αμφισβητούν τη χρησιμότητα της λήψης καφεΐνης ως μέσο βελτίωσης της απόδοσης.","abstract_html":"Περίληψη Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι επιδράσεις της μερικής στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση σε υπομέγιστη κολύμβηση και σε επαναλαμβανόμενα κολυμβητικά σπριντ σε αθλήτριες υγρού στίβου. Σε τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό, ελεγχόμενο με αδρανή ουσία, διασταυρωμένο σχεδιασμό, 10 αθλήτριες υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου (ηλικία: 21 ± 1 έτη, ύψος: 168 ± 5 εκ., βάρος: 66 ± 7,5 κιλά) ολοκλήρωσαν 3x200μ ελεύθερης κολύμβησης, στο 70% της μέγιστης ταχύτητας και 4x25μ σπριντ με 1 και 2 λεπτά ξεκούραση αντίστοιχα. Δύο συνθήκες πραγματοποιήθηκαν (με και χωρίς λήψη καφεΐνης) μετά από νύχτα κανονικού ύπνου (ΚΥ) και δύο συνθήκες μετά από νύχτα μερικής στέρησης ύπνου (ΜΥ) (μείωση ύπνου κατά 50%). Μία ώρα πριν από την κάθε συνθήκη (στις 06:45), οι συμμετέχουσες λάμβαναν σε χάπι είτε καφεΐνη (6 mg/kg σωματικού βάρους) είτε αδρανούς ουσίας (placebo). Τα χαρακτηριστικά του ύπνου μετρήθηκαν με δραστηριογράφο (ActiGraph GT3X+, ΗΠΑ) για πέντε ημέρες πριν την έναρξη των πειραμάτων (ημέρες βάσης) καθώς και τη νύχτα πριν από κάθε πειραματική συνθήκη. Η υποκειμενική ποιότητα ύπνου αξιολογήθηκε μέσω του ερωτηματολογίου Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Πριν την έναρξη της κολυμβητικής δοκιμασίας αξιολογήθηκαν τα επίπεδα κορτιζόλης και ανοσοσφαιρίνης-Α στο σάλιο των αθλητριών, ο χρόνος αντίδρασης (Flanker test), η αγωνιστική ετοιμότητα και η διάθεση των αθλητριών με ερωτηματολόγια. Επίσης, μετρήθηκε η κολυμβητική απόδοση, η καρδιακή συχνότητα, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα και ο δείκτης αντιλαμβανόμενης προσπάθειας (RPE) μετά από κάθε κολυμβητική προσπάθεια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τόσο στις ημέρες συνηθισμένης διάρκειας όσο και πριν από κάθε πειραματική συνθήκη ο ύπνος των αθλητριών ήταν σχετικά μικρής διάρκειας (ύπνος συνηθισμένης διάρκειας: 407 ± 45 λεπτά, έναντι, κανονικoύ ύπνου: 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01), με το 80% των συμμετεχουσών να αναφέρουν κακή ποιότητα ύπνου (PSQI ≥ 5). Ο συνολικός χρόνος ύπνου ήταν μικρότερος μετά τον ΜΥ σε σύγκριση με τον ΚΥ κατά 45 ± 5% (202 ± 21 έναντι 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01). Η απόδοση και οι ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις δεν επηρεάστηκαν από τη μερική στέρηση ύπνου ή την καφεΐνη (p > 0.05). Σε αυτό το πλαίσιο, τα παρόντα ευρήματα υποστηρίζουν την ικανότητα των αθλητριών υψηλού επιπέδου να διατηρούν την απόδοση τους σταθερή μετά από οξεία μερική στέρηση ύπνου και αμφισβητούν τη χρησιμότητα της λήψης καφεΐνης ως μέσο βελτίωσης της απόδοσης.","abstract_has_math":false,"creators":["ΤΣΟΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSOGKA DIMITRA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:28Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5401147"],"render_values":[{"text":"uoadl:5401147","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401147","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΤΣΟΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSOGKA DIMITRA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5401147","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401147"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Περίληψη Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι επιδράσεις της μερικής στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση σε υπομέγιστη κολύμβηση και σε επαναλαμβανόμενα κολυμβητικά σπριντ σε αθλήτριες υγρού στίβου. Σε τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό, ελεγχόμενο με αδρανή ουσία, διασταυρωμένο σχεδιασμό, 10 αθλήτριες υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου (ηλικία: 21 ± 1 έτη, ύψος: 168 ± 5 εκ., βάρος: 66 ± 7,5 κιλά) ολοκλήρωσαν 3x200μ ελεύθερης κολύμβησης, στο 70% της μέγιστης ταχύτητας και 4x25μ σπριντ με 1 και 2 λεπτά ξεκούραση αντίστοιχα. Δύο συνθήκες πραγματοποιήθηκαν (με και χωρίς λήψη καφεΐνης) μετά από νύχτα κανονικού ύπνου (ΚΥ) και δύο συνθήκες μετά από νύχτα μερικής στέρησης ύπνου (ΜΥ) (μείωση ύπνου κατά 50%). Μία ώρα πριν από την κάθε συνθήκη (στις 06:45), οι συμμετέχουσες λάμβαναν σε χάπι είτε καφεΐνη (6 mg/kg σωματικού βάρους) είτε αδρανούς ουσίας (placebo). Τα χαρακτηριστικά του ύπνου μετρήθηκαν με δραστηριογράφο (ActiGraph GT3X+, ΗΠΑ) για πέντε ημέρες πριν την έναρξη των πειραμάτων (ημέρες βάσης) καθώς και τη νύχτα πριν από κάθε πειραματική συνθήκη. Η υποκειμενική ποιότητα ύπνου αξιολογήθηκε μέσω του ερωτηματολογίου Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Πριν την έναρξη της κολυμβητικής δοκιμασίας αξιολογήθηκαν τα επίπεδα κορτιζόλης και ανοσοσφαιρίνης-Α στο σάλιο των αθλητριών, ο χρόνος αντίδρασης (Flanker test), η αγωνιστική ετοιμότητα και η διάθεση των αθλητριών με ερωτηματολόγια. Επίσης, μετρήθηκε η κολυμβητική απόδοση, η καρδιακή συχνότητα, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα και ο δείκτης αντιλαμβανόμενης προσπάθειας (RPE) μετά από κάθε κολυμβητική προσπάθεια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τόσο στις ημέρες συνηθισμένης διάρκειας όσο και πριν από κάθε πειραματική συνθήκη ο ύπνος των αθλητριών ήταν σχετικά μικρής διάρκειας (ύπνος συνηθισμένης διάρκειας: 407 ± 45 λεπτά, έναντι, κανονικoύ ύπνου: 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01), με το 80% των συμμετεχουσών να αναφέρουν κακή ποιότητα ύπνου (PSQI ≥ 5). Ο συνολικός χρόνος ύπνου ήταν μικρότερος μετά τον ΜΥ σε σύγκριση με τον ΚΥ κατά 45 ± 5% (202 ± 21 έναντι 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01). Η απόδοση και οι ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις δεν επηρεάστηκαν από τη μερική στέρηση ύπνου ή την καφεΐνη (p > 0.05). Σε αυτό το πλαίσιο, τα παρόντα ευρήματα υποστηρίζουν την ικανότητα των αθλητριών υψηλού επιπέδου να διατηρούν την απόδοση τους σταθερή μετά από οξεία μερική στέρηση ύπνου και αμφισβητούν τη χρησιμότητα της λήψης καφεΐνης ως μέσο βελτίωσης της απόδοσης.","Abstract In the present study, we investigated the effects of partial sleep deprivation and caffeine ingestion on psychophysiological responses during submaximal swimming and repeated-sprint swimming in elite female athletes. In a randomized, double- blind, placebo-controlled crossover design, 10 elite female water polo players (age: 21 ± 1 years, height: 168 ± 5 cm, body mass: 66 ± 7.5 kg) completed 3 × 200 m crawl, swims at 70% of their maximal 200 m speed and 4 × 25 m sprints with 1 min and 2 min recovery, respectively. Sleep characteristics were objectively assessed using actigraphy, both during the experimental conditions and for 5 days prior to testing (baseline measurements), while subjective sleep quality was evaluated using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Two experimental conditions were conducted following a night of normal sleep duration (NS) and two following a night of partial sleep deprivation (PSD) (50% reduction in normal sleep duration). One hour before each condition (at 06:45), participants ingested caffeine (6 mg/kg body mass) or placebo pills. Before the swimming trial, salivary cortisol and IgA- 1 levels were assessed, along with competitive readiness, reaction time (Flanker test), and the POMS and VAS-F questionnaires. During the trials, swimming performance, heart rate, blood lactate concentration, and rating of perceived exertion (RPE) were recorded after each swimming bout. Results showed that baseline sleep duration was relatively short (407 ± 45 min), with 80% of participants reporting poor sleep quality (PSQI ≥ 5). Total sleep time was lower following PSD compared with NS by 45 ± 5% (203 ± 21 vs. 371 ± 34 min, p < 0.01). Performance and psychophysiological responses were not affected by partial sleep deprivation or caffeine ingestion (all p > 0.05). These findings highlight the resilience of elite female athletes’ performance under acute partial sleep deprivation, challenging the use of caffeine as a compensatory strategy."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση της στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΤΣΟΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSOGKA DIMITRA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Περίληψη Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι επιδράσεις της μερικής στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση σε υπομέγιστη κολύμβηση και σε επαναλαμβανόμενα κολυμβητικά σπριντ σε αθλήτριες υγρού στίβου. Σε τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό, ελεγχόμενο με αδρανή ουσία, διασταυρωμένο σχεδιασμό, 10 αθλήτριες υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου (ηλικία: 21 ± 1 έτη, ύψος: 168 ± 5 εκ., βάρος: 66 ± 7,5 κιλά) ολοκλήρωσαν 3x200μ ελεύθερης κολύμβησης, στο 70% της μέγιστης ταχύτητας και 4x25μ σπριντ με 1 και 2 λεπτά ξεκούραση αντίστοιχα. Δύο συνθήκες πραγματοποιήθηκαν (με και χωρίς λήψη καφεΐνης) μετά από νύχτα κανονικού ύπνου (ΚΥ) και δύο συνθήκες μετά από νύχτα μερικής στέρησης ύπνου (ΜΥ) (μείωση ύπνου κατά 50%). Μία ώρα πριν από την κάθε συνθήκη (στις 06:45), οι συμμετέχουσες λάμβαναν σε χάπι είτε καφεΐνη (6 mg/kg σωματικού βάρους) είτε αδρανούς ουσίας (placebo). Τα χαρακτηριστικά του ύπνου μετρήθηκαν με δραστηριογράφο (ActiGraph GT3X+, ΗΠΑ) για πέντε ημέρες πριν την έναρξη των πειραμάτων (ημέρες βάσης) καθώς και τη νύχτα πριν από κάθε πειραματική συνθήκη. Η υποκειμενική ποιότητα ύπνου αξιολογήθηκε μέσω του ερωτηματολογίου Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Πριν την έναρξη της κολυμβητικής δοκιμασίας αξιολογήθηκαν τα επίπεδα κορτιζόλης και ανοσοσφαιρίνης-Α στο σάλιο των αθλητριών, ο χρόνος αντίδρασης (Flanker test), η αγωνιστική ετοιμότητα και η διάθεση των αθλητριών με ερωτηματολόγια. Επίσης, μετρήθηκε η κολυμβητική απόδοση, η καρδιακή συχνότητα, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα και ο δείκτης αντιλαμβανόμενης προσπάθειας (RPE) μετά από κάθε κολυμβητική προσπάθεια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τόσο στις ημέρες συνηθισμένης διάρκειας όσο και πριν από κάθε πειραματική συνθήκη ο ύπνος των αθλητριών ήταν σχετικά μικρής διάρκειας (ύπνος συνηθισμένης διάρκειας: 407 ± 45 λεπτά, έναντι, κανονικoύ ύπνου: 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01), με το 80% των συμμετεχουσών να αναφέρουν κακή ποιότητα ύπνου (PSQI ≥ 5). Ο συνολικός χρόνος ύπνου ήταν μικρότερος μετά τον ΜΥ σε σύγκριση με τον ΚΥ κατά 45 ± 5% (202 ± 21 έναντι 371 ± 34 λεπτά, p < 0.01). Η απόδοση και οι ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις δεν επηρεάστηκαν από τη μερική στέρηση ύπνου ή την καφεΐνη (p > 0.05). Σε αυτό το πλαίσιο, τα παρόντα ευρήματα υποστηρίζουν την ικανότητα των αθλητριών υψηλού επιπέδου να διατηρούν την απόδοση τους σταθερή μετά από οξεία μερική στέρηση ύπνου και αμφισβητούν τη χρησιμότητα της λήψης καφεΐνης ως μέσο βελτίωσης της απόδοσης.","Abstract In the present study, we investigated the effects of partial sleep deprivation and caffeine ingestion on psychophysiological responses during submaximal swimming and repeated-sprint swimming in elite female athletes. In a randomized, double- blind, placebo-controlled crossover design, 10 elite female water polo players (age: 21 ± 1 years, height: 168 ± 5 cm, body mass: 66 ± 7.5 kg) completed 3 × 200 m crawl, swims at 70% of their maximal 200 m speed and 4 × 25 m sprints with 1 min and 2 min recovery, respectively. Sleep characteristics were objectively assessed using actigraphy, both during the experimental conditions and for 5 days prior to testing (baseline measurements), while subjective sleep quality was evaluated using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Two experimental conditions were conducted following a night of normal sleep duration (NS) and two following a night of partial sleep deprivation (PSD) (50% reduction in normal sleep duration). One hour before each condition (at 06:45), participants ingested caffeine (6 mg/kg body mass) or placebo pills. Before the swimming trial, salivary cortisol and IgA- 1 levels were assessed, along with competitive readiness, reaction time (Flanker test), and the POMS and VAS-F questionnaires. During the trials, swimming performance, heart rate, blood lactate concentration, and rating of perceived exertion (RPE) were recorded after each swimming bout. Results showed that baseline sleep duration was relatively short (407 ± 45 min), with 80% of participants reporting poor sleep quality (PSQI ≥ 5). Total sleep time was lower following PSD compared with NS by 45 ± 5% (203 ± 21 vs. 371 ± 34 min, p < 0.01). Performance and psychophysiological responses were not affected by partial sleep deprivation or caffeine ingestion (all p > 0.05). These findings highlight the resilience of elite female athletes’ performance under acute partial sleep deprivation, challenging the use of caffeine as a compensatory strategy."],"dc:identifier":["uoadl:5401147","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5401147"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Η επίδραση της στέρησης ύπνου και της λήψης καφεΐνης σε ψυχοφυσιολογικές αποκρίσεις και την απόδοση αθλητριών υδατοσφαίρισης υψηλού επιπέδου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:28Z"}