Η επιρροή των αξιολογήσεων στην εκπαιδευτική πρακτική των νηπιαγωγών

Η διαγνωστική αξιολόγηση των παιδιών προσχολικής ηλικίας αποτελεί ένα πολυδιάστατο ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς εκπαιδευτικής έρευνας. Από τη μία πλευρά, αναγνωρίζεται ως ένα εργαλείο που συμβάλλει στην ισότιμη κατανομή εκπαιδευτικών πόρων, ενώ από την άλλη κρίνεται ως μέσο που ενδέχεται να ενισχύει τη διάκριση και την ετικετοποίηση των παιδιών. Πέραν τούτου, η διαδικασία της αξιολόγησης δεν περιορίζεται μόνο στους επίσημους φορείς διάγνωσης, αλλά συνδέεται άμεσα με την καθημερινή εκπαιδευτική πράξη και τη συμβολή των νηπιαγωγών. Οι στάσεις και οι εμπειρίες των νηπιαγωγών διαμορφώνονται μέσα από τη συνεχή αλληλεπίδρασή τους με τα παιδιά και επηρεάζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται και αξιοποιούν τη διαγνωστική αξιολόγηση. Καθώς οι νηπιαγωγοί αποτελούν βασικούς φορείς εφαρμογής της αξιολόγησης στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη, καθίσταται σαφές ότι οι αντιλήψεις τους μπορούν να επηρεάσουν τόσο την ερμηνεία των διαγνωστικών δεδομένων όσο και τις παιδαγωγικές παρεμβάσεις που ακολουθούν. Στο πλαίσιο αυτό, η αποτελεσματική εφαρμογή της διαγνωστικής αξιολόγησης προϋποθέτει τη διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών και άλλων ειδικοτήτων, με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών για την ουσιαστική υποστήριξη του παιδιού. Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση των στάσεων και αντιλήψεων των νηπιαγωγών σχετικά με τη διαδικασία της διαγνωστικής αξιολόγησης, καθώς και ο βαθμός στον οποίο επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν την εκπαιδευτική τους πρακτική πριν ή μετά την παραπομπή ενός νηπίου για αξιολόγηση. Παράλληλα, διερευνώνται οι εμπειρίες των νηπιαγωγών αναφορικά με τη συνεργασία τους με τις διεπιστημονικές ομάδες αξιολόγησης. Η έρευνα είναι ποιοτική και αξιοποιεί τη συνέντευξη ως βασικό μεθοδολογικό εργαλείο συλλογής δεδομένων. Για τη διεξαγωγή ης έρευνας δημιουργήθηκε οδηγός ημιδομημένης συνέντευξης, οργανωμένος σε πέντε θεματικούς άξονες και δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν δέκα νηπιαγωγοί με εύρος ως προς την εκπαιδευτική τους εμπειρία. Οι συνεντεύξεις αναλύθηκαν μέσω της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου, με στόχο τον εντοπισμό βασικών θεμάτων μέσα από τη συστηματική κωδικοποίηση των δεδομένων. Η ανάλυση ανέδειξε τέσσερα υπερθέματα: (α) τις απόψεις των νηπιαγωγών σχετικά με την αξιολόγηση των νηπίων από τους φορείς αξιολόγησης, (β) τις δράσεις στις οποίες προβαίνουν οι νηπιαγωγοί σε σχέση με τη διαδικασία παραπομπής των νηπίων για αξιολόγηση, (γ) τη διαφοροποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και (δ) τη συνεργασία μεταξύ των νηπιαγωγών και των φορέων αξιολόγησης. Τα υπερθέματα οργανώθηκαν περαιτέρω σε θέματα και υποθέματα. Σύμφωνα με τις συμμετέχουσες η αξιολόγηση είναι ένα χρήσιμο εργαλείο που μπορεί να εξυπηρετήσει πολλαπλούς σκοπούς, όπως η πρόσβαση του παιδιού σε υπηρεσίες, η ενημέρωση της οικογένειας σχετικά με την αναπτυξιακή εικόνα και τις εκπαιδευτικές ανάγκες του παιδιού τους και η παροχή παράλληλης στήριξης προς όφελος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, του παιδιού και της νηπιαγωγού. Επιπλέον οι συμμετέχουσες ανέδειξαν τη σημασία που αποδίδουν στη διαφοροποίηση εκπαιδευτικής πρακτικής όχι μόνο πριν αλλά και μετά την παραπομπή ενός νηπίου για αξιολόγηση, θεωρώντας την ως μία από τις ουσιαστικές μεθόδους ένταξης όλου του μαθητικού πληθυσμού στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ακόμα, εξέφρασαν θετικές στάσεις σχετικά με την εμπλοκή των ιδίων στη διαδικασία αξιολόγησης, καθώς αποτελούν μέρος του φυσικού περιβάλλοντος των παιδιών και παρατηρώντας τα στις αυθόρμητες καθημερινές τους δραστηριότητες, έχουν διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη και χρήσιμη εικόνα που έχει νόημα να μοιραστεί με τους φορείς αξιολόγησης. Τέλος, ως ιδιαιτέρως σημαντική ανέδειξαν οι νηπιαγωγοί την ανάγκη κατάρτισής τους τόσο σε ζητήματα διαχείρισης των αξιολογήσεων όσο και σε ζητήματα συνεργασίας με επαγγελματίες άλλων ειδικοτήτων που εμπλέκονται στη διαγνωστική διαδικασία, προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, να βελτιωθεί η ποιότητα της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και να διασφαλιστεί η ουσιαστική υποστήριξη των παιδιών. Στα συμπεράσματα της έρευνας συνοψίζεται ότι οι νηπιαγωγοί αναγνωρίζουν τη σημασία της διαγνωστικής αξιολόγησης κυρίως ως μέσο υποστήριξης του παιδιού, ωστόσο η αξιοποίησή της στην εκπαιδευτική πράξη παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, εκφράζουν μια διττή στάση απέναντί της, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τη συγχέουν με την παιδαγωγική αξιολόγηση, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της επιμόρφωσης και της διεπιστημονικής συνεργασίας. Τα ευρήματα της έρευνας ερμηνεύονται υπό το πρίσμα ορισμένων περιορισμών, όπως το περιορισμένο δείγμα, η πιθανή επίδραση της σχέσης ερευνήτριας–συμμετεχουσών και η εννοιολογική ασάφεια γύρω από τον όρο “αξιολόγηση”, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν πεδία που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. Τέλος, παρατίθενται οι βιβλιογραφικές αναφορές από όλες εκείνες τις πηγές, που αξιοποιήθηκαν κατά την εκπόνηση της εργασίας.

Authors dc:creator

• ΣΓΟΥΡΟΜΑΛΛΗ ΘΕΑΝΩ
• SGOUROMALLI THEANO

• Εκπαίδευση – Αθλητισμός
• Education - Sport science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5400476

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5400476