Αφηγήσεις εμπειριών από συμμετοχή σε έθιμα την περίοδο του Μεσοπολέμου στον αγροτικό και αστικό χώρο της Ελλάδας: βιογραφική έρευνα

Η παρούσα εργασία εξετάζει αφηγήσεις εμπειριών που σχετίζονται με τη συμμετοχή σε έθιμα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου (1919–1939), τόσο στον αγροτικό όσο και στον αστικό χώρο της Ελλάδας, αξιοποιώντας τη μεθοδολογία της βιογραφικής έρευνας. Στόχος της είναι η κοινωνιολογική και λαογραφική διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι αφηγητές και αφηγήτριες ανακαλούν, ερμηνεύουν και νοηματοδοτούν τα έθιμα του παρελθόντος, αναδεικνύοντας τη σχέση μνήμης, ταυτότητας και παράδοσης στο ιστορικό πλαίσιο μιας κοινωνίας που βίωνε έντονες κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές. Η έρευνα αφορά σε δευτερογενή, ερμηνευτική ανάλυση ημιδομημένων συνεντεύξεων αφηγήσεων ζωής που περιλαμβάνονται στο Αρχείο Αφηγήσεων Ζωής του Εργαστηρίου Κοινωνικών Επιστημών του ΠΤΔΕ, ΕΚΠΑ. Οι αφηγητές/ριες είτε έζησαν οι ίδιοι είτε μετέφεραν βιωματικές εμπειρίες από τα έθιμα της συγκεκριμένης περιόδου. Η ανάλυση των δεδομένων ακολούθησε θεματική και ερμηνευτική προσέγγιση, με έμφαση στον τρόπο συγκρότησης της μνήμης και στη σύνδεση της προσωπικής εμπειρίας με το συλλογικό βίωμα. Οι θεωρητικές αναφορές αντλήθηκαν από το έργο των Halbwachs, Portelli, Thompson και Hobsbawm, καθώς και από Έλληνες μελετητές της λαϊκής κουλτούρας, όπως ο Λουκάτος και ο Μερακλής, ο Μέγας, ο Βαρβούνης για τη μελέτη των εθίμων και η Κακάμπουρα, ο Τσιώλης για τη μεθοδολογία (ενδεικτικά) η Παπαθανασίου. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν ότι τα έθιμα λειτουργούσαν ως βασικοί μηχανισμοί κοινωνικής συνοχής και πολιτισμικής συνέχειας. Οι αφηγητές τα περιέγραψαν ως στιγμές συλλογικότητας, συναισθηματικής συμμετοχής και διαγενεακής επικοινωνίας, οι οποίες ενίσχυαν το αίσθημα του «ανήκειν». Παράλληλα, η έμφυλη διάσταση των αφηγήσεων αποκάλυψε τον καθοριστικό ρόλο των γυναικών στη διατήρηση της προφορικής παράδοσης και των αξιών της κοινότητας. Συνολικά, η εργασία συμβάλλει θεωρητικά στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ μνήμης, προφορικότητας και ταυτότητας, ενώ σε πρακτικό επίπεδο συνεισφέρει στη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Αναδεικνύει ότι η προφορική ιστορία δεν αποτελεί μόνο εργαλείο ανάδειξης του παρελθόντος, αλλά και πράξη πολιτισμικής συνέχειας, μέσω της οποίας το συλλογικό βίωμα αποκτά νόημα στο παρόν και μεταβιβάζεται στις επόμενες γενιές.

Authors dc:creator

• ΤΡΟΥΜΠΕΤΑΡΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ
• TROUMPETARI KALLIOPI

• Θέματα Ιστορικού Αρχείου
• Historical Archive Subjects

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5376011

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5376011