Κλινική Αξιολόγηση της Λιποσωμιακής Δοξορουβικίνης

Η εξέλιξη της νανοτεχνολογίας και η ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων μεταφοράς φαρμάκων έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές με σκοπό την στοχευμένη αντικαρκινική θεραπεία και την βελτίωση του θεραπευτικού δείκτη φαρμακευτικών ουσιών με γνωστή αποτελεσματικότητα αλλά με σημαντικές τοξικότητες. Η δοξορουβικίνη, μια ανθρακυκλίνη ευρέως φάσματος, παραμένει ισχυρός παράγοντας ως αντικαρκινική θεραπεία νεοπλασμάτων, ωστόσο λόγω της δοσοεξαρτώμενης και μη αναστρέψιμης καρδιοτοξικότητας της, η χρήση της περιορίζεται. Η ανάγκη για βελτίωση της συστηματικής τοξικότητας οδήγησε στην ανάπτυξη λιποσωμιακών μορφών δοξορουβικίνης, αποτελώντας ορόσημο του φαινομένου ενισχυμένης διαπερατότητας και κατακράτησης (EPR effect), όπου η φαρμακευτική ουσία συσσωρεύεται εκλεκτικά στον καρκινικό ιστό, προστατεύοντας παράλληλα τους υγιείς. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η βιβλιογραφική αξιολόγηση κλινικών δεδομένος της τελευταίας πενταετίας (2020 έως 2025), της χρήσης λιποσωμιακών μορφών δοξορουβικίνης. Διερευνάται η κλινική αποτελεσματικότητα αυτών των νανοσυστημάτων, πως έχει βελτιώσει την αντικαρκινική δράση σε συνδυαστικές νεοεπικουρικές θεραπείες, ενώ ταυτόχρονα εξετάζεται η μείωση των σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε στην αξιολόγηση και ανάλυση 36 κλινικών μελετών από την βάση δεδομένων PubMed. Αξιολογήθηκαν δείκτες αποτελεσματικότητας και επιβίωσης, όπως συνολική επιβίωση (OS), επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (Progression Free Survival - PFS), επιβίωση χωρίς υποτροπή (Disease Free Survival -DFS), διάμεση επιβίωση (Median Survival), ποσοστό επιβίωσης (Survival Rate) για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (δεικτών επιβίωσης, εξέλιξης της νόσου) και τα ποσοστά ανταπόκρισης στη θεραπεία, όπως αντικειμενικός ρυθμός απόκρισης (Objective Response Rate - ORR) και πλήρης παθολογική απόκριση (Pathological Complete Response - pCR), σε ένα ευρύ φάσμα νεοπλασμάτων που περιλαμβάνει καρκίνο του μαστού, καρκίνο των ωοθηκών, σαρκώματα μαλακών μορίων και λεμφώματα. Επιπλέον εξετάστηκαν φαρμακοκινητικές παράμετροι όπως Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) και βιολογικές παράμετροι (ALT, AST) που επηρεάζουν την έκβαση της θεραπείας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αναδεικνύουν την κλινική αξία της χρήσης λιποσωμιακής δοξορουβικίνης σε νοεπικουρικά σχήματα θεραπείες έναντι της συμβατικής δοξορουβικίνης, με βελτιωμένα ποσοστά ασφάλειας και ποιότητας ζωής των ασθενών. Σε όλες τις περιπτώσεις η επιλογή λιποσωμιακών μορφών δοξορουβικίνης προκύπτει από την γνώση για μειωμένη καρδιοτοξικότητα. Στον καρκίνο του μαστού, η χρήση της σε νοεπικουρικά σχήματα όπως στην μελέτη των Yang et al. 2024, οδήγησε σε υψηλότερα ποσοστά pCR 80,2% σε HER2-θετικούς ασθενείς. Συγκριτικά δεδομένα από μελέτη των Zhang et al. 2021, έδειξαν ότι η PLD δεν υστερεί έναντι της EPI, καθώς η επιβίωση χωρίς υποτροπή (DFS) ανέρχεται σε 94,9% έναντι 93,9%, προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικά ανώτερη καρδιολογική ασφάλεια αφού εμφάνισε και λιγότερα ποσοστά ανεπιθύμητων ενεργειών κατά 2.9%. Σε κλινικές μελέτες για τον καρκίνο των ωοθηκών η συνδυαστική θεραπεία με PLD με Απατινίμπη (μελέτη APPROVE), κατέδειξε σημαντική βελτίωση του PFS 5.8 μηνών έναντι 3.3 μηνών της μονοθεραπείας, ενώ το ORR αυξήθηκε σε 26.1% από 14.3%. Σε πληθυσμούς με καρκίνο του μαστού παρατηρήθηκε ότι υψηλές μετρήσεις BMI, συνδέονται με αυξημένη ηπατική λειτουργία (ALT/AST) με αποτέλεσμα την μειωμένη κάθαρση του φαρμάκου, τονίζοντας την εξατομίκευση των δοσολογιών για την μείωση εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών όπως του συνδρόμου ερυθροδυσαισθησίας παλαμών και πελμάτων (PPE). Αντίθετα η καρδιοτοξικότητα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ακόμα και σε ηλικιωμένους ασθενείς με συν νοσηρότητες. Στα σαρκώματα μαλακών μορίων και στο επιθηλιοειδές αιμαγγειοενδοθηλίωμα, οι μελέτες έδειξαν ποσοστά ελέγχου νόσου (DCR) έως και 46.2%, επιβεβαιώνοντας την κλινική σημασία για την επιλογή LD σε δύσκολες κλινικές περιπτώσεις. Στο λέμφωμα Hodgkin ο συνδυασμός φαρμάκων με PLD επέδειξε αντικειμενικό ρυθμό απόκρισης (ORR) και συνολική επιβίωση (OS) στο 100% των ασθενών, υπογραμμίζοντας την σημαντικότητα των ορθών συνδυαστικών φαρμακευτικών σχημάτων. Συμπερασματικά η βιβλιογραφική αξιολόγηση της χρήσης λιποσωμιακών μορφών δοξορουβικίνης την τελευταία πενταετία, επικυρώνει την θέση της, χαρακτηρίζοντας την ως μια ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική εναλλακτική προσέγγιση αντικαρκινικής θεραπείας σε διαφόρους τύπου καρκίνου. Η επιτυχία εξαρτάται στην ισορροπία μεταξύ των βιολογικών παραμέτρων των ασθενών και τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά του νανοσυστήματος μεταφοράς φαρμάκου.

Authors dc:creator

• ΣΩΡΡΑ ΣΟΦΙΑ
• SORRA SOFIA

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5375094

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5375094