Απόψεις, εμπειρίες και πρακτικές εκπαιδευτικών προσχολικής εκπαίδευσης για τη συμβολή του παιχνιδιού στην εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη μαθητών και μαθητριών που φοιτούν σε τμήματα ένταξης.

Το παιχνίδι στην ενταξιακή προσχολική εκπαίδευση αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα κάθε παιδιού και αποτελεί κεντρικό πυλώνα της παιδαγωγικής πράξης στο νηπιαγωγείο. Η αξία του υπερβαίνει την απλή ψυχαγωγία, καθώς νοηματοδοτείται ως μια πολύπλοκη κοινωνική και πολιτισμική πρακτική μέσα από την οποία όλα τα παιδιά κατασκευάζουν ενεργά τη γνώση και την ταυτότητά τους, διαμορφώνουν τις σχέσεις τους, διαπραγματεύονται ρόλους, αναπτύσσουν κοινωνικές δεξιότητες και διαμορφώνουν την αίσθηση του «ανήκειν». Υπό αυτό το πρίσμα, το παιχνίδι δύναται να λειτουργήσει ως κρίσιμο πεδίο ενίσχυσης της εκπαιδευτικής και κοινωνικής ένταξης, ιδιαίτερα για μαθητές και μαθήτριες που φοιτούν σε Τμήματα Ένταξης. Η παρούσα ερευνητική εργασία διερευνά τις απόψεις, τις εμπειρίες και τις πρακτικές εκπαιδευτικών προσχολικής εκπαίδευσης σχετικά με τη συμβολή του παιχνιδιού στην εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη μαθητών και μαθητριών που φοιτούν σε Τμήματα Ένταξης. Ειδικότερα, η έρευνα εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί νοηματοδοτούν την ένταξη και τη διαφορετικότητα, στο πώς αντιλαμβάνονται τον ρόλο του παιχνιδιού ως ενταξιακού μέσου, καθώς και στις παιδαγωγικές πρακτικές που υιοθετούν για την ενίσχυση της συμμετοχής όλων των παιδιών στο παιχνίδι και στη σχολική ζωή. Για τη διερεύνηση του θέματος επιλέχθηκε η ποιοτική ερευνητική προσέγγιση με ερευνητικό εργαλείο την ημιδομημένη συνέντευξη. Στην έρευνα συμμετείχαν δέκα (10) εκπαιδευτικοί προσχολικής εκπαίδευσης με ειδίκευση στην ‘Ειδική Αγωγή’ που υπηρετούν σε δημόσια νηπιαγωγεία και έχουν εμπειρία συνεργασίας με Τμήματα Ένταξης. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω θεματικής ανάλυσης, ακολουθώντας μικτή επαγωγική και απαγωγική διαδικασία κωδικοποίησης. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι το παιχνίδι αναγνωρίζεται ως βασικός μηχανισμός κοινωνικοποίησης και ενίσχυσης της συμμετοχής, καθώς και ως πεδίο συνεργασίας με δυναμική συμβολή στη διαμόρφωση συμπεριληπτικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, αναδεικνύεται ότι το παιχνίδι δεν είναι εγγενώς ενταξιακό, καθώς η ενταξιακή του διάσταση εξαρτάται από τις παιδαγωγικές επιλογές, τις στάσεις των εκπαιδευτικών και τον τρόπο οργάνωσης του μαθησιακού πλαισίου. Παρά τη θετική στάση των συνεντευξιαζόμενων απέναντι στην ένταξη, εντοπίζονται ασάφειες στη διάκριση ένταξης και ενσωμάτωσης και περιορισμοί στην εφαρμογή συστηματικών ενταξιακών πρακτικών. Η υποστήριξη των παιδιών που φοιτούν σε Τμήματα Ένταξης εμφανίζεται συχνά αποσπασματική και προσωποκεντρικά οργανωμένη, χωρίς επαρκή θεσμική και παιδαγωγική πλαισίωση. Παράλληλα, η οργάνωση του χώρου, των υλικών και των δραστηριοτήτων, καθώς και η συνεργασία νηπιαγωγών γενικής και ειδικής αγωγής, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διασφάλιση ουσιαστικών ευκαιριών συμμετοχής. Η απουσία συστηματικού σχεδιασμού και κοινής ενταξιακής κουλτούρας περιορίζει τη μετασχηματιστική αξιοποίηση του παιχνιδιού ως εργαλείου ένταξης. Λέξεις–κλειδιά: παιχνίδι, προσχολική εκπαίδευση, ένταξη, Τμήματα Ένταξης, διαφορετικότητα, συμμετοχή, ενταξιακή εκπαίδευση

Authors dc:creator

• ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
• PAPASTAVROU VASILEIA

• Εκπαίδευση – Αθλητισμός
• Education - Sport science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5374876

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374876