Between Labour Market Needs and Migration Diplomacy: The Case of the Western Balkans Regulation in Germany’s Migration Governance

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον Κανονισμό Δυτικών Βαλκανίων (WBR) ως μια θεσμοθετημένη οδό νόμιμης μετανάστευσης, η οποία εντάσσεται στο σημείο τομής μεταξύ των αναγκών της αγοράς εργασίας της Γερμανίας και της ευρύτερης μεταναστευτικής διπλωματίας της προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Αρχικά εισαχθείς ως προσωρινό εργαλείο πολιτικής για την αγορά εργασίας, ο WBR έχει εξελιχθεί σε μόνιμο πυλώνα της μεταναστευτικής διακυβέρνησης της χώρας, ως θεσμοθετημένη οδός νόμιμης μετανάστευσης. Παρά την αυξανόμενη σημασία του, η διττή του λειτουργία παραμένει σχετικά υποδιερευνημένη στη συστηματική ακαδημαϊκή βιβλιογραφία: αφενός, ως μηχανισμός αντιμετώπισης των διαρθρωτικών ελλείψεων εργατικού δυναμικού σε τομείς χαμηλής και μεσαίας εξειδίκευσης της γερμανικής οικονομίας· αφετέρου, ως εργαλείο ρύθμισης και διαχείρισης των μεταναστευτικών σχέσεων με γειτονικά κράτη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια πολιτικά ευαίσθητη περιφέρεια. Τοποθετώντας τον WBR στο ιστορικό, πολιτικό και θεσμικό του πλαίσιο, η εργασία επιδιώκει να αποσαφηνίσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές νόμιμης εργασιακής μετανάστευσης εντάσσονται και λειτουργούν στο πλαίσιο ευρύτερων εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών επιδιώξεων. Μεθοδολογικά, η μελέτη υιοθετεί μια ποιοτική-ερμηνευτική ερευνητική προσέγγιση, βασισμένη στην ανάλυση τεκμηρίων, όπως νομικά κείμενα, έγγραφα πολιτικής, πρακτικά κοινοβουλευτικών συζητήσεων, κυβερνητικές ανακοινώσεις και στρατηγικά κείμενα θεσμικών φορέων, τα οποία συμπληρώνονται από δευτερογενή βιβλιογραφία. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη συστηματική διερεύνηση της κανονιστικής λογικής του WBR, των κυρίαρχων αφηγήσεων που συνοδεύουν την εφαρμογή του, καθώς και των πολιτικών στοχεύσεων που ενσωματώνονται στον σχεδιασμό του. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στον ρόλο των υφιστάμενων μεταναστευτικών δικτύων, των προτύπων μαζικής μετανάστευσης και των δομών διασποράς που ανάγονται στη μετα-γιουγκοσλαβική περίοδο, τα οποία εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη δυναμική της εργασιακής κινητικότητας μεταξύ των Δυτικών Βαλκανίων και της Γερμανίας. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, ενώ ο WBR έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε θεσμοθετημένες οδούς νόμιμης μετανάστευσης και στην ανακατεύθυνση μεταναστευτικών ροών προς ρυθμιζόμενες διαδρομές, η αποτελεσματικότητά του ως προς τη βιώσιμη αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού παραμένει περιορισμένη. Αντιθέτως, ο Κανονισμός λειτουργεί πρωτίστως ως ένα ευέλικτο και πολιτικά λειτουργικό εργαλείο στο πλαίσιο της μεταναστευτικής διπλωματίας της Γερμανίας, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να σηματοδοτεί τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται επιλεκτικά σε τομεακά προσδιορισμένες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Τα ευρήματα υποδηλώνουν περαιτέρω ότι ο WBR αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση προς μια πραγματιστική και γεωπολιτικά εδραιωμένη προσέγγιση της μεταναστευτικής διακυβέρνησης, στο πλαίσιο της οποίας τα εργαλεία εργασιακής μετανάστευσης ενσωματώνονται σε στρατηγικές εξωτερικής συνεργασίας, διαχείρισης συνόρων και εσωτερικής πολιτικής επικοινωνίας. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, μολονότι η δημογραφική γήρανση και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στη Γερμανία θα συνεχίσουν να επηρεάζουν καθοριστικά τη διαμόρφωση της μελλοντικής μεταναστευτικής πολιτικής, η εξάρτηση από πλαίσια μετανάστευσης επικεντρωμένα στην εργασία, όπως ο WBR, ενέχει τον κίνδυνο αναπαραγωγής υφιστάμενων διαρθρωτικών ανισορροπιών, εάν δεν ενταχθεί σε συνεκτικές και μακροπρόθεσμες στρατηγικές ένταξης και ανάπτυξης. Αναδεικνύοντας τις εντάσεις μεταξύ της ζήτησης στην αγορά εργασίας, της μεταναστευτικής διπλωματίας και της περιφερειακής ανάπτυξης, η μελέτη συμβάλλει σε μια βαθύτερη κατανόηση της πολιτικής λογικής που διέπει τις σύγχρονες θεσμοθετημένες οδούς νόμιμης μετανάστευσης στη Γερμανία και, ευρύτερα, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Authors dc:creator

• Γκέγκιου Μιλένα-Γιάνα
• Gegios Milena-Jana

• Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες
• Social, Political and Economic sciences

Language dc:language

English

Identifier

uoadl:5374737

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374737