Ο ρόλος των JAK αναστολέων στη διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενείς με ρευματικά νοσήματα: αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση

Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες (Interstitial Lung Diseases, ILD) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα πνευμονικών νοσημάτων που αυξάνουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών. Σε περίπου ένα τέταρτο των περιπτώσεων, οι ILD σχετίζονται με Συστηματικά Αυτοάνοσα Νοσήματα (Systemic Autoimmune Diseases, SAIDs), κυρίως με τη συστηματική σκλήρυνση, τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοσίτιδες, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και το σύνδρομο Sjögren. Ο υποκείμενος παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει μη επαρκώς κατανοητός. Το μονοπάτι JAK/STAT έχει αναγνωριστεί ως βασικός ρυθμιστής των φλεγμονωδών και ινωτικών μηχανισμών στα SAIDs και στις ILD. Ο πιθανός ρόλος των JAK αναστολέων (JAK inhibitors, JAKis) στη θεραπεία των ILD που σχετίζονται με SAIDs βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα αλλά υποσχόμενα. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα προκλινικά και κλινικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των JAKis στη ILD που σχετίζεται με SAIDs. Επιπλέον, επιχειρείται κριτική ανάλυση των περιορισμών της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και των μελλοντικών προοπτικών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του ρόλου αυτών των φαρμάκων στην κλινική πράξη. Πραγματοποιήθηκε εκτενής αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων έως το Σεπτέμβριο του 2025, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, αναδρομικών και προοπτικών μελετών παρατήρησης, σειρών περιστατικών και μεμονωμένων αναφορών περιστατικών που διερευνούσαν τη χρήση των JAKis σε ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Παρότι περιορισμένα, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι JAKis ενδέχεται να βελτιώνουν ή να σταθεροποιούν την πνευμονική λειτουργία, να αναστέλλουν την ακτινολογική εξέλιξη της ίνωσης και να βελτιώνουν τα κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Το προφίλ ασφάλειας φαίνεται συγκρίσιμο με εκείνο άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται στα αυτοάνοσα νοσήματα, με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, τον έρπητα ζωστήρα και ήπια αιματολογική τοξικότητα. Επομένως, οι JAKis αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για την ILD που σχετίζεται με SAIDs, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στόχευσης τόσο της φλεγμονής όσο και της ίνωσης. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες, πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς τους, καθώς και για τον καθορισμό της βέλτιστης θέσης τους στη θεραπευτική στρατηγική αυτών των ασθενών.

Authors dc:creator

• Γεωργακάκη Καλλιόπη
• Georgakaki Kalliopi

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

English

Identifier

uoadl:5374280

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374280