{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374280"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374280","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος των JAK αναστολέων στη διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενείς με ρευματικά νοσήματα: αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση","abstract":"Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες (Interstitial Lung Diseases, ILD) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα πνευμονικών νοσημάτων που αυξάνουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών. Σε περίπου ένα τέταρτο των περιπτώσεων, οι ILD σχετίζονται με Συστηματικά Αυτοάνοσα Νοσήματα (Systemic Autoimmune Diseases, SAIDs), κυρίως με τη συστηματική σκλήρυνση, τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοσίτιδες, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και το σύνδρομο Sjögren. Ο υποκείμενος παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει μη επαρκώς κατανοητός. Το μονοπάτι JAK/STAT έχει αναγνωριστεί ως βασικός ρυθμιστής των φλεγμονωδών και ινωτικών μηχανισμών στα SAIDs και στις ILD. Ο πιθανός ρόλος των JAK αναστολέων (JAK inhibitors, JAKis) στη θεραπεία των ILD που σχετίζονται με SAIDs βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα αλλά υποσχόμενα. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα προκλινικά και κλινικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των JAKis στη ILD που σχετίζεται με SAIDs. Επιπλέον, επιχειρείται κριτική ανάλυση των περιορισμών της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και των μελλοντικών προοπτικών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του ρόλου αυτών των φαρμάκων στην κλινική πράξη. Πραγματοποιήθηκε εκτενής αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων έως το Σεπτέμβριο του 2025, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, αναδρομικών και προοπτικών μελετών παρατήρησης, σειρών περιστατικών και μεμονωμένων αναφορών περιστατικών που διερευνούσαν τη χρήση των JAKis σε ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Παρότι περιορισμένα, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι JAKis ενδέχεται να βελτιώνουν ή να σταθεροποιούν την πνευμονική λειτουργία, να αναστέλλουν την ακτινολογική εξέλιξη της ίνωσης και να βελτιώνουν τα κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Το προφίλ ασφάλειας φαίνεται συγκρίσιμο με εκείνο άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται στα αυτοάνοσα νοσήματα, με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, τον έρπητα ζωστήρα και ήπια αιματολογική τοξικότητα. Επομένως, οι JAKis αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για την ILD που σχετίζεται με SAIDs, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στόχευσης τόσο της φλεγμονής όσο και της ίνωσης. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες, πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς τους, καθώς και για τον καθορισμό της βέλτιστης θέσης τους στη θεραπευτική στρατηγική αυτών των ασθενών.","abstract_html":"Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες (Interstitial Lung Diseases, ILD) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα πνευμονικών νοσημάτων που αυξάνουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών. Σε περίπου ένα τέταρτο των περιπτώσεων, οι ILD σχετίζονται με Συστηματικά Αυτοάνοσα Νοσήματα (Systemic Autoimmune Diseases, SAIDs), κυρίως με τη συστηματική σκλήρυνση, τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοσίτιδες, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και το σύνδρομο Sjögren. Ο υποκείμενος παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει μη επαρκώς κατανοητός. Το μονοπάτι JAK/STAT έχει αναγνωριστεί ως βασικός ρυθμιστής των φλεγμονωδών και ινωτικών μηχανισμών στα SAIDs και στις ILD. Ο πιθανός ρόλος των JAK αναστολέων (JAK inhibitors, JAKis) στη θεραπεία των ILD που σχετίζονται με SAIDs βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα αλλά υποσχόμενα. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα προκλινικά και κλινικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των JAKis στη ILD που σχετίζεται με SAIDs. Επιπλέον, επιχειρείται κριτική ανάλυση των περιορισμών της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και των μελλοντικών προοπτικών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του ρόλου αυτών των φαρμάκων στην κλινική πράξη. Πραγματοποιήθηκε εκτενής αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων έως το Σεπτέμβριο του 2025, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, αναδρομικών και προοπτικών μελετών παρατήρησης, σειρών περιστατικών και μεμονωμένων αναφορών περιστατικών που διερευνούσαν τη χρήση των JAKis σε ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Παρότι περιορισμένα, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι JAKis ενδέχεται να βελτιώνουν ή να σταθεροποιούν την πνευμονική λειτουργία, να αναστέλλουν την ακτινολογική εξέλιξη της ίνωσης και να βελτιώνουν τα κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Το προφίλ ασφάλειας φαίνεται συγκρίσιμο με εκείνο άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται στα αυτοάνοσα νοσήματα, με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, τον έρπητα ζωστήρα και ήπια αιματολογική τοξικότητα. Επομένως, οι JAKis αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για την ILD που σχετίζεται με SAIDs, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στόχευσης τόσο της φλεγμονής όσο και της ίνωσης. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες, πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς τους, καθώς και για τον καθορισμό της βέλτιστης θέσης τους στη θεραπευτική στρατηγική αυτών των ασθενών.","abstract_has_math":false,"creators":["Γεωργακάκη Καλλιόπη","Georgakaki Kalliopi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374280"],"render_values":[{"text":"uoadl:5374280","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374280","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γεωργακάκη Καλλιόπη","Georgakaki Kalliopi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374280","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374280"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες (Interstitial Lung Diseases, ILD) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα πνευμονικών νοσημάτων που αυξάνουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών. Σε περίπου ένα τέταρτο των περιπτώσεων, οι ILD σχετίζονται με Συστηματικά Αυτοάνοσα Νοσήματα (Systemic Autoimmune Diseases, SAIDs), κυρίως με τη συστηματική σκλήρυνση, τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοσίτιδες, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και το σύνδρομο Sjögren. Ο υποκείμενος παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει μη επαρκώς κατανοητός. Το μονοπάτι JAK/STAT έχει αναγνωριστεί ως βασικός ρυθμιστής των φλεγμονωδών και ινωτικών μηχανισμών στα SAIDs και στις ILD. Ο πιθανός ρόλος των JAK αναστολέων (JAK inhibitors, JAKis) στη θεραπεία των ILD που σχετίζονται με SAIDs βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα αλλά υποσχόμενα. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα προκλινικά και κλινικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των JAKis στη ILD που σχετίζεται με SAIDs. Επιπλέον, επιχειρείται κριτική ανάλυση των περιορισμών της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και των μελλοντικών προοπτικών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του ρόλου αυτών των φαρμάκων στην κλινική πράξη. Πραγματοποιήθηκε εκτενής αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων έως το Σεπτέμβριο του 2025, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, αναδρομικών και προοπτικών μελετών παρατήρησης, σειρών περιστατικών και μεμονωμένων αναφορών περιστατικών που διερευνούσαν τη χρήση των JAKis σε ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Παρότι περιορισμένα, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι JAKis ενδέχεται να βελτιώνουν ή να σταθεροποιούν την πνευμονική λειτουργία, να αναστέλλουν την ακτινολογική εξέλιξη της ίνωσης και να βελτιώνουν τα κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Το προφίλ ασφάλειας φαίνεται συγκρίσιμο με εκείνο άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται στα αυτοάνοσα νοσήματα, με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, τον έρπητα ζωστήρα και ήπια αιματολογική τοξικότητα. Επομένως, οι JAKis αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για την ILD που σχετίζεται με SAIDs, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στόχευσης τόσο της φλεγμονής όσο και της ίνωσης. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες, πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς τους, καθώς και για τον καθορισμό της βέλτιστης θέσης τους στη θεραπευτική στρατηγική αυτών των ασθενών.","Interstitial lung diseases (ILD) represent a heterogeneous group of pulmonary disorders that significantly increase both morbidity and mortality in affected patients. In approximately a quarter of cases, ILD is associated with Systemic Autoimmune-diseases (SAIDs), most commonly with systemic sclerosis, idiopathic inflammatory myositis, rheumatoid arthritis and Sjögren syndrome. The underlying pathophysiological mechanism remains poorly understood. The JAK/STAT pathway has been recognized as a key regulator of inflammatory and fibrotic mechanisms in SAIDs and ILD. The potential role of JAK inhibitors (JAKis) in the management of SAID-associated ILD is still under investigation, as clinical data in this field remain limited but promising. This review examines the available preclinical and clinical data regarding the effectiveness and safety of JAKis in SAID-associated ILD. Furthermore, a critical analysis of the limitations of the current literature and future perspectives is undertaken, aiming to better understand the role of these drugs in clinical practice. A comprehensive literature search was conducted in electronic databases up to September 2025, including preclinical studies, randomized clinical trials, retrospective and prospective observational studies, case series, and case reports investigating the use of JAKis in SAID-associated ILD. Although limited, the available data suggest that JAKis may improve or stabilize pulmonary function, inhibit radiological progression of fibrosis, and enhance clinical outcomes in patients with SAID-associated ILD. The safety profile appears comparable to that of other immunosuppressive agents used in autoimmune diseases, with the most commonly reported adverse events including upper respiratory tract infections, herpes zoster, and mild hematologic toxicity. In conclusion, JAKis represent a promising therapeutic option for SAID-associated ILD, offering a novel pathway to target both inflammation and fibrosis. Well-designed, multicenter, randomized studies are required to confirm their efficacy and safety, and to determine their optimal positioning within the therapeutic strategy for these patients."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος των JAK αναστολέων στη διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενείς με ρευματικά νοσήματα: αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γεωργακάκη Καλλιόπη","Georgakaki Kalliopi"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες (Interstitial Lung Diseases, ILD) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα πνευμονικών νοσημάτων που αυξάνουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών. Σε περίπου ένα τέταρτο των περιπτώσεων, οι ILD σχετίζονται με Συστηματικά Αυτοάνοσα Νοσήματα (Systemic Autoimmune Diseases, SAIDs), κυρίως με τη συστηματική σκλήρυνση, τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοσίτιδες, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και το σύνδρομο Sjögren. Ο υποκείμενος παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει μη επαρκώς κατανοητός. Το μονοπάτι JAK/STAT έχει αναγνωριστεί ως βασικός ρυθμιστής των φλεγμονωδών και ινωτικών μηχανισμών στα SAIDs και στις ILD. Ο πιθανός ρόλος των JAK αναστολέων (JAK inhibitors, JAKis) στη θεραπεία των ILD που σχετίζονται με SAIDs βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς τα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα αλλά υποσχόμενα. Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τα διαθέσιμα προκλινικά και κλινικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των JAKis στη ILD που σχετίζεται με SAIDs. Επιπλέον, επιχειρείται κριτική ανάλυση των περιορισμών της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και των μελλοντικών προοπτικών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του ρόλου αυτών των φαρμάκων στην κλινική πράξη. Πραγματοποιήθηκε εκτενής αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων έως το Σεπτέμβριο του 2025, συμπεριλαμβανομένων προκλινικών μελετών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, αναδρομικών και προοπτικών μελετών παρατήρησης, σειρών περιστατικών και μεμονωμένων αναφορών περιστατικών που διερευνούσαν τη χρήση των JAKis σε ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Παρότι περιορισμένα, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι JAKis ενδέχεται να βελτιώνουν ή να σταθεροποιούν την πνευμονική λειτουργία, να αναστέλλουν την ακτινολογική εξέλιξη της ίνωσης και να βελτιώνουν τα κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ILD σχετιζόμενη με SAIDs. Το προφίλ ασφάλειας φαίνεται συγκρίσιμο με εκείνο άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται στα αυτοάνοσα νοσήματα, με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, τον έρπητα ζωστήρα και ήπια αιματολογική τοξικότητα. Επομένως, οι JAKis αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για την ILD που σχετίζεται με SAIDs, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στόχευσης τόσο της φλεγμονής όσο και της ίνωσης. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες, πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς τους, καθώς και για τον καθορισμό της βέλτιστης θέσης τους στη θεραπευτική στρατηγική αυτών των ασθενών.","Interstitial lung diseases (ILD) represent a heterogeneous group of pulmonary disorders that significantly increase both morbidity and mortality in affected patients. In approximately a quarter of cases, ILD is associated with Systemic Autoimmune-diseases (SAIDs), most commonly with systemic sclerosis, idiopathic inflammatory myositis, rheumatoid arthritis and Sjögren syndrome. The underlying pathophysiological mechanism remains poorly understood. The JAK/STAT pathway has been recognized as a key regulator of inflammatory and fibrotic mechanisms in SAIDs and ILD. The potential role of JAK inhibitors (JAKis) in the management of SAID-associated ILD is still under investigation, as clinical data in this field remain limited but promising. This review examines the available preclinical and clinical data regarding the effectiveness and safety of JAKis in SAID-associated ILD. Furthermore, a critical analysis of the limitations of the current literature and future perspectives is undertaken, aiming to better understand the role of these drugs in clinical practice. A comprehensive literature search was conducted in electronic databases up to September 2025, including preclinical studies, randomized clinical trials, retrospective and prospective observational studies, case series, and case reports investigating the use of JAKis in SAID-associated ILD. Although limited, the available data suggest that JAKis may improve or stabilize pulmonary function, inhibit radiological progression of fibrosis, and enhance clinical outcomes in patients with SAID-associated ILD. The safety profile appears comparable to that of other immunosuppressive agents used in autoimmune diseases, with the most commonly reported adverse events including upper respiratory tract infections, herpes zoster, and mild hematologic toxicity. In conclusion, JAKis represent a promising therapeutic option for SAID-associated ILD, offering a novel pathway to target both inflammation and fibrosis. Well-designed, multicenter, randomized studies are required to confirm their efficacy and safety, and to determine their optimal positioning within the therapeutic strategy for these patients."],"dc:identifier":["uoadl:5374280","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374280"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος των JAK αναστολέων στη διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενείς με ρευματικά νοσήματα: αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z"}