Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η συμβολή του Μεγάλου Βασιλείου στη διαμόρφωση του κανονικού δικαίου της Ορθόδοξης εκκλησίας

Abstract

dc:description

Η μελέτη της προσωπικότητας και του έργου του Μεγάλου Βασιλείου κατέχει κεντρική θέση στην εκκλησιαστική ιστορία, καθώς δεν υπήρξε μόνο ένας από τους σπουδαιότερους θεολόγους και Πατέρες της Εκκλησίας, αλλά και ένας από τους θεμελιωτές της κανονικής παράδοσης. Ο 4ος αιώνας, περίοδος καθοριστικών εξελίξεων για την πορεία του Χριστιανισμού, ανέδειξε την ανάγκη τόσο για σαφή δογματικό λόγο, απέναντι στις αιρέσεις που απειλούσαν την ενότητα της πίστης, όσο και για συστηματοποίηση του κανονικού δικαίου, που θα εξασφάλιζε την εύρυθμη λειτουργία της Εκκλησίας. Σε αυτό το ιστορικό και θεολογικό πλαίσιο, η συμβολή του Μεγάλου Βασιλείου υπήρξε καθοριστική: συνδύασε την ακρίβεια της θεολογικής του σκέψης με την ποιμαντική ευαισθησία και τη διοικητική του διορατικότητα, προσφέροντας ένα έργο που παραμένει ζωντανό και επίκαιρο μέχρι σήμερα. Η παρούσα εργασία θέτει στο επίκεντρο ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα: ποια ήταν η συμβολή του Μεγάλου Βασιλείου στη διαμόρφωση της κανονικής παράδοσης; Με ποιους τρόπους το έργο του, αλλά και οι ιστορικές συνθήκες της εποχής του, επηρέασαν την εξέλιξη των ιερών κανόνων; Πώς η σκέψη του συνεχίζει να εμπνέει την Ορθόδοξη Εκκλησία και να καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κανονικά ζητήματα έως τις μέρες μας; Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά προϋποθέτει όχι μόνο ιστορική και θεολογική ανάλυση, αλλά και εκκλησιολογική ερμηνεία, που φωτίζει τη διαχρονικότητα του έργου του Βασιλείου. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται στη μελέτη πρωτογενών πηγών, όπως οι 92 Κανόνες και οι Κανονικές Επιστολές του Βασιλείου, αλλά και άλλων πατρολογικών κειμένων της εποχής. Παράλληλα, επιχειρείται σύγκριση με το έργο άλλων Πατέρων, ώστε να αναδειχθεί η ιδιοτυπία της συμβολής του, καθώς και διάλογος με τη σύγχρονη κανονική βιβλιογραφία, η οποία προσφέρει νέα εργαλεία ερμηνείας και επικαιροποίησης. Ως προς τη δομή, η εργασία χωρίζεται σε πέντε βασικά κεφάλαια. Στο πρώτο παρουσιάζεται το ιστορικό και εκκλησιολογικό πλαίσιο του 4ου αιώνα, με έμφαση στις θεολογικές και κοινωνικοπολιτικές προκλήσεις της εποχής. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η ζωή, η προσωπικότητα και η θεολογική σκέψη του Μεγάλου Βασιλείου, με έμφαση στον ποιμαντικό χαρακτήρα της δράσης του. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο κανονικό έργο του Βασιλείου, αναλύοντας τους 92 Κανόνες, τις Κανονικές Επιστολές και τη θεμελιώδη αρχή της διάκρισης μεταξύ ακρίβειας και οικονομίας. Στο τέταρτο κεφάλαιο μελετάται η επίδραση των κανόνων του Βασιλείου στην κανονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ενώ στο πέμπτο επιχειρείται μια κριτική αποτίμηση της επικαιρότητας του έργου του, αναδεικνύοντας τη συμβολή του στη σύγχρονη κανονική επιστήμη και ποιμαντική πράξη. Η εργασία ολοκληρώνεται με τον επίλογο, όπου συνοψίζονται τα συμπεράσματα και αναδεικνύεται η διαχρονική σημασία της συμβολής του Μεγάλου Βασιλείου στο δογματικό και κανονικό έργο της Εκκλησίας. Μέσα από την πορεία αυτή καθίσταται σαφές ότι ο Βασίλειος δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν της Εκκλησίας, αλλά συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη θεολογική σκέψη, την κανονική πράξη και το εκκλησιαστικό ήθος της Ορθοδοξίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • HANNA JAMIL

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5373149
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5373149

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

HANNA JAMIL. Η συμβολή του Μεγάλου Βασιλείου στη διαμόρφωση του κανονικού δικαίου της Ορθόδοξης εκκλησίας. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5373149