Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας από τη βυζαντινή θεολογία

Abstract

dc:description

Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν απορρίπτεται από τη βυζαντινή θεολογία, αλλά αφομοιώνεται κριτικά και μετασχηματίζεται για να εξυπηρετήσει τις θεολογικές της ανάγκες. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών και τη διάκριση μεταξύ αισθητού και νοητού κόσμου, θέτει τη βάση για τη μεταφυσική αναζήτηση του απόλυτου όντος. Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει μια συστηματική ερμηνεία της πραγματικότητας, εισάγοντας έννοιες όπως η ουσία και το ον και παραθέτοντας τη θεωρία των αιτίων. Τέλος, ο Νεοπλατωνισμός και ιδιαίτερα ο Πλωτίνος ως κύριος εκπρόσωπός του συνθέτει μια μυστικιστική φιλοσοφία με επίκεντρο το Εν ως το απόλυτο Ον. Αυτή η φιλοσοφική παράδοση επηρεάζει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της βυζαντινής θεολογίας. Οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, επιχειρούν να συνδέσουν την πίστη με το λόγο, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φιλοσοφίας ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη θεολογία. Η Εκκλησία υιοθετεί, έτσι, μια στάση κριτικής αποδοχής του λόγου, τον οποίο υποτάσσει στην θεία αποκάλυψη. Φιλοσοφικά στοιχεία αξιοποιούνται για τις ανάγκες της θεολογίας, όπως για παράδειγμα τη διατύπωση του δόγματος και την υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστης, ενώ βασικές φιλοσοφικές έννοιες αποκτούν νέα σημασία στο πλαίσιο της θεολογίας. Σημαντικοί βυζαντινοί θεολόγοι, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ενσωματώνουν δημιουργικά στο έργο τους την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συνθέτοντας μια θεολογία κατάλληλη να υπηρετήσει τη χριστιανική πίστη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αθανασάκη Ιωάννα
  • Athanasaki Ioanna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5372935
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5372935

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αθανασάκη Ιωάννα; Athanasaki Ioanna. Η πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας από τη βυζαντινή θεολογία. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5372935