{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5372935"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5372935","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας από τη βυζαντινή θεολογία","abstract":"Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν απορρίπτεται από τη βυζαντινή θεολογία, αλλά αφομοιώνεται κριτικά και μετασχηματίζεται για να εξυπηρετήσει τις θεολογικές της ανάγκες. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών και τη διάκριση μεταξύ αισθητού και νοητού κόσμου, θέτει τη βάση για τη μεταφυσική αναζήτηση του απόλυτου όντος. Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει μια συστηματική ερμηνεία της πραγματικότητας, εισάγοντας έννοιες όπως η ουσία και το ον και παραθέτοντας τη θεωρία των αιτίων. Τέλος, ο Νεοπλατωνισμός και ιδιαίτερα ο Πλωτίνος ως κύριος εκπρόσωπός του συνθέτει μια μυστικιστική φιλοσοφία με επίκεντρο το Εν ως το απόλυτο Ον. Αυτή η φιλοσοφική παράδοση επηρεάζει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της βυζαντινής θεολογίας. Οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, επιχειρούν να συνδέσουν την πίστη με το λόγο, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φιλοσοφίας ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη θεολογία. Η Εκκλησία υιοθετεί, έτσι, μια στάση κριτικής αποδοχής του λόγου, τον οποίο υποτάσσει στην θεία αποκάλυψη. Φιλοσοφικά στοιχεία αξιοποιούνται για τις ανάγκες της θεολογίας, όπως για παράδειγμα τη διατύπωση του δόγματος και την υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστης, ενώ βασικές φιλοσοφικές έννοιες αποκτούν νέα σημασία στο πλαίσιο της θεολογίας. Σημαντικοί βυζαντινοί θεολόγοι, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ενσωματώνουν δημιουργικά στο έργο τους την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συνθέτοντας μια θεολογία κατάλληλη να υπηρετήσει τη χριστιανική πίστη.","abstract_html":"Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν απορρίπτεται από τη βυζαντινή θεολογία, αλλά αφομοιώνεται κριτικά και μετασχηματίζεται για να εξυπηρετήσει τις θεολογικές της ανάγκες. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών και τη διάκριση μεταξύ αισθητού και νοητού κόσμου, θέτει τη βάση για τη μεταφυσική αναζήτηση του απόλυτου όντος. Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει μια συστηματική ερμηνεία της πραγματικότητας, εισάγοντας έννοιες όπως η ουσία και το ον και παραθέτοντας τη θεωρία των αιτίων. Τέλος, ο Νεοπλατωνισμός και ιδιαίτερα ο Πλωτίνος ως κύριος εκπρόσωπός του συνθέτει μια μυστικιστική φιλοσοφία με επίκεντρο το Εν ως το απόλυτο Ον. Αυτή η φιλοσοφική παράδοση επηρεάζει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της βυζαντινής θεολογίας. Οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, επιχειρούν να συνδέσουν την πίστη με το λόγο, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φιλοσοφίας ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη θεολογία. Η Εκκλησία υιοθετεί, έτσι, μια στάση κριτικής αποδοχής του λόγου, τον οποίο υποτάσσει στην θεία αποκάλυψη. Φιλοσοφικά στοιχεία αξιοποιούνται για τις ανάγκες της θεολογίας, όπως για παράδειγμα τη διατύπωση του δόγματος και την υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστης, ενώ βασικές φιλοσοφικές έννοιες αποκτούν νέα σημασία στο πλαίσιο της θεολογίας. Σημαντικοί βυζαντινοί θεολόγοι, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ενσωματώνουν δημιουργικά στο έργο τους την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συνθέτοντας μια θεολογία κατάλληλη να υπηρετήσει τη χριστιανική πίστη.","abstract_has_math":false,"creators":["Αθανασάκη Ιωάννα","Athanasaki Ioanna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:15Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5372935"],"render_values":[{"text":"uoadl:5372935","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5372935","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αθανασάκη Ιωάννα","Athanasaki Ioanna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5372935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5372935"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν απορρίπτεται από τη βυζαντινή θεολογία, αλλά αφομοιώνεται κριτικά και μετασχηματίζεται για να εξυπηρετήσει τις θεολογικές της ανάγκες. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών και τη διάκριση μεταξύ αισθητού και νοητού κόσμου, θέτει τη βάση για τη μεταφυσική αναζήτηση του απόλυτου όντος. Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει μια συστηματική ερμηνεία της πραγματικότητας, εισάγοντας έννοιες όπως η ουσία και το ον και παραθέτοντας τη θεωρία των αιτίων. Τέλος, ο Νεοπλατωνισμός και ιδιαίτερα ο Πλωτίνος ως κύριος εκπρόσωπός του συνθέτει μια μυστικιστική φιλοσοφία με επίκεντρο το Εν ως το απόλυτο Ον. Αυτή η φιλοσοφική παράδοση επηρεάζει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της βυζαντινής θεολογίας. Οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, επιχειρούν να συνδέσουν την πίστη με το λόγο, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φιλοσοφίας ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη θεολογία. Η Εκκλησία υιοθετεί, έτσι, μια στάση κριτικής αποδοχής του λόγου, τον οποίο υποτάσσει στην θεία αποκάλυψη. Φιλοσοφικά στοιχεία αξιοποιούνται για τις ανάγκες της θεολογίας, όπως για παράδειγμα τη διατύπωση του δόγματος και την υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστης, ενώ βασικές φιλοσοφικές έννοιες αποκτούν νέα σημασία στο πλαίσιο της θεολογίας. Σημαντικοί βυζαντινοί θεολόγοι, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ενσωματώνουν δημιουργικά στο έργο τους την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συνθέτοντας μια θεολογία κατάλληλη να υπηρετήσει τη χριστιανική πίστη.","Ancient Greek philosophy is not rejected by Byzantine theology, but is critically assimilated and transformed to serve its theological needs. Plato, with his theory of ideas and the distinction between the sensible and intelligible world, lays the foundation for the metaphysical search for the absolute being. Aristotle then presents a systematic interpretation of reality, introducing concepts such as essence and being and presenting the theory of causes. Finally, Neoplatonism, and especially Plotinus as its main representative, composes a mystical philosophy centered on the One as the absolute Being. This philosophical tradition substantially influences the formation of Byzantine theology. The early Church Fathers, such as Justin Martyr, attempt to connect faith with reason, recognizing the importance of philosophy as a preparatory stage for theology. The Church thus adopts an attitude of critical acceptance of reason, which it subordinates to divine revelation. Philosophical elements are utilized for the needs of theology, such as the formulation of dogma and the defense of the Orthodox faith, while basic philosophical concepts acquire new significance within the context of theology. Important Byzantine theologians, such as Basil the Great and Gregory the Theologian, creatively incorporate ancient Greek philosophy into their work, composing a theology suitable to serve the Christian faith."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας από τη βυζαντινή θεολογία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αθανασάκη Ιωάννα","Athanasaki Ioanna"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν απορρίπτεται από τη βυζαντινή θεολογία, αλλά αφομοιώνεται κριτικά και μετασχηματίζεται για να εξυπηρετήσει τις θεολογικές της ανάγκες. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών και τη διάκριση μεταξύ αισθητού και νοητού κόσμου, θέτει τη βάση για τη μεταφυσική αναζήτηση του απόλυτου όντος. Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει μια συστηματική ερμηνεία της πραγματικότητας, εισάγοντας έννοιες όπως η ουσία και το ον και παραθέτοντας τη θεωρία των αιτίων. Τέλος, ο Νεοπλατωνισμός και ιδιαίτερα ο Πλωτίνος ως κύριος εκπρόσωπός του συνθέτει μια μυστικιστική φιλοσοφία με επίκεντρο το Εν ως το απόλυτο Ον. Αυτή η φιλοσοφική παράδοση επηρεάζει ουσιαστικά τη διαμόρφωση της βυζαντινής θεολογίας. Οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, επιχειρούν να συνδέσουν την πίστη με το λόγο, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φιλοσοφίας ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη θεολογία. Η Εκκλησία υιοθετεί, έτσι, μια στάση κριτικής αποδοχής του λόγου, τον οποίο υποτάσσει στην θεία αποκάλυψη. Φιλοσοφικά στοιχεία αξιοποιούνται για τις ανάγκες της θεολογίας, όπως για παράδειγμα τη διατύπωση του δόγματος και την υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστης, ενώ βασικές φιλοσοφικές έννοιες αποκτούν νέα σημασία στο πλαίσιο της θεολογίας. Σημαντικοί βυζαντινοί θεολόγοι, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ενσωματώνουν δημιουργικά στο έργο τους την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, συνθέτοντας μια θεολογία κατάλληλη να υπηρετήσει τη χριστιανική πίστη.","Ancient Greek philosophy is not rejected by Byzantine theology, but is critically assimilated and transformed to serve its theological needs. Plato, with his theory of ideas and the distinction between the sensible and intelligible world, lays the foundation for the metaphysical search for the absolute being. Aristotle then presents a systematic interpretation of reality, introducing concepts such as essence and being and presenting the theory of causes. Finally, Neoplatonism, and especially Plotinus as its main representative, composes a mystical philosophy centered on the One as the absolute Being. This philosophical tradition substantially influences the formation of Byzantine theology. The early Church Fathers, such as Justin Martyr, attempt to connect faith with reason, recognizing the importance of philosophy as a preparatory stage for theology. The Church thus adopts an attitude of critical acceptance of reason, which it subordinates to divine revelation. Philosophical elements are utilized for the needs of theology, such as the formulation of dogma and the defense of the Orthodox faith, while basic philosophical concepts acquire new significance within the context of theology. Important Byzantine theologians, such as Basil the Great and Gregory the Theologian, creatively incorporate ancient Greek philosophy into their work, composing a theology suitable to serve the Christian faith."],"dc:identifier":["uoadl:5372935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5372935"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Η πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας από τη βυζαντινή θεολογία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:15Z"}