Πρότυπα αύξησης ψυχρόβιων κωνοφόρων και ανασύσταση οικολογικών και κλιματικών συνθηκών με τη χρήση της δενδροχρονολόγησης

Τα δάση ψυχρόβιων κωνοφόρων απαντώνται στην ομώνυμη ζώνη βλάστησης, με κυρίαρχα είδη το Ρόμπολο ή Λευκόδερμη πεύκη (Pinus heldreichii) ή/και την Πενταβέλονη, Μακεδονική ή Βαλκανική πεύκη (Pinus peuce). Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στην μελέτη των προτύπων αύξησης της Βαλκανικής πεύκης μέσω των ετησίων δακτυλίων, τους πιθανούς παράγοντες που τους επηρεάζουν και στην ανασύσταση των κλιματικών και οικολογικών συνθηκών με τη μέθοδο της δένδροχρονολόγησης. Στην Ελλάδα μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοστεί η μέθοδος στο συγκεκριμένο είδος σε αντίθεση με άλλες γειτονικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, για την οποία έχουν αναπτυχθεί χρονοσειρές άνω των 600 ετών. Η Πενταβέλονη πεύκη αποτελεί ενδημικό είδος της Βαλκανικής χερσονήσου με περιορισμένη εξάπλωση στο βόρειο τμήμα της Ελλάδας, σε λίγες θέσεις εμφάνισης στο όρος Βόρας και στην οροσειρά της Ροδόπης. Δημιουργεί μικρής έκτασης δάση, συνήθως σε μίξη με άλλα είδη όπως τη δασική πεύκη (Pinus sylvestris), την οξιά (Fagus sylvatica) κ.ά. Τα δάση Πενταβέλονης πεύκης υπάγονται στον τύπο οικοτόπου του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, με κωδικό 95Α0 και ονομασία “Υπερορεινά μεσογειακά πευκοδάση”. Σε εθνικό επίπεδο τα δεδομένα για το είδος είναι πολύ περιορισμένα. Στη διεθνή βάση δεδομένων για τους δακτυλίους των δένδρων (International Tree-Ring Data Bank -ITRDB) είναι καταχωρημένη μόνο μια χρονοσειρά αναφοράς για το είδος από το όρος Περιστέρι της Βόρειας Μακεδονίας. Από τις δύο θέσεις δειγματοληψίας πυρήνων από δένδρα στο Όρος Βόρας και στο δάσος της Χαϊντούς της Ξάνθης, αναπτύχθηκαν δύο μέσες χρονοσειρές και εκτιμήθηκε ότι η μέγιστη ηλικία των συστάδων είναι 112 και 80 έτη αντίστοιχα. Η σύγκριση επιτεύχθηκε μέσω οπτικής και στατιστικής διασταυρούμενης χρονολόγησης (cross-dating), βρέθηκαν τα έτη ενδείκτες (marker years), για την ανασύσταση των κλιματικών συνθηκών έγινε απαλοιφή της ηλικίας (detrending) και τέλος διερευνήθηκε η συσχέτιση των κλιματικών παραμέτρων με την ετήσια αύξηση των δένδρων με χρήση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης και πολυμοντελικής ανάλυσης. Η σύγκριση των μέσων χρονοσειρών μεταξύ τους αλλά και με άλλα είδη τους γένους Pinus κατέδειξε τη σημασία των τοπικών κλιματικών συνθηκών στην αύξηση των δένδρων. Τα δάση Πενταβέλονης πεύκης φαίνεται να επηρεάζονται αρνητικά από τις υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της αυξητικής περιόδου, αλλά και από τη διάρκεια της ξηροθερμικής περιόδου κυρίως τον Αύγουστο. Αντίθετα, θετική επίδραση βρέθηκε να έχουν οι υψηλότερες θερμοκρασίες στο τέλος της προηγούμενης αυξητικής περιόδου.

Authors dc:creator

• ΛΑΣΟΥΤ ΖΜΟΥΝΤΖΚΑ ΝΤΑΡΙΑ
• LASUT ZMUDZKA DARIA

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5372709

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5372709