Η Θρησκεία ως Ζήτημα Ασφάλειας: Η Ουκρανική Αυτοκεφαλία υπό το Πρίσμα της Σχολής της Κοπεγχάγης

Η παρούσα εργασία εξέτασε την αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας μέσα από το θεωρητικό πρίσμα της Σχολής της Κοπεγχάγης, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο ένα κανονικό και εκκλησιαστικό ζήτημα μετατράπηκε σε αντικείμενο ασφάλειας, πρωτίστως για την Ρωσική Εκκλησία και το Ρωσικό κράτος. Η ανάλυση έδειξε ότι η αυτοκεφαλία δεν αποτέλεσε μια απομονωμένη θεσμική πράξη, αλλά εντάχθηκε σε ένα ιστορικά και πολιτικά φορτισμένο περιβάλλον, στο οποίο θρησκευτικοί, κρατικοί και διεθνείς δρώντες επένδυσαν το ζήτημα με νοήματα ταυτότητας, κυριαρχίας και ισχύος. Κεντρικό εύρημα της εργασίας ήταν ότι η διαδικασία ασφαλειοποίησης δε στηρίχθηκε αποκλειστικά στη ρητορική ισχύ των λόγων που εκφωνήθηκαν, αλλά στη σύμπτωσή τους με προϋπάρχουσες συνθήκες ανασφάλειας. Η ιστορική κληρονομιά της πράξης του 1686, η σοβιετική εμπειρία, οι εξελίξεις μετά το Euromaidan, η προσάρτηση της Κριμαίας και η ένοπλη σύγκρουση στην Ανατολική Ουκρανία δημιούργησαν το πλαίσιο εντός του οποίου οι λόγοι περί απειλής κατέστησαν πειστικοί και κοινωνικά αποδεκτοί. Η θεσμική αυθεντία των εκκλησιαστικών φορέων ενίσχυσε περαιτέρω την αποτελεσματικότητα αυτής της διαδικασίας. Η εργασία ανέδειξε επίσης ότι η ουκρανική αυτοκεφαλία λειτούργησε ως πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ διαφορετικών δρώντων που επιδίωξαν να ορίσουν το αναφερόμενο αντικείμενο ασφάλειας. Για την ουκρανική πλευρά, η αυτοκεφαλία παρουσιάστηκε ως μέσο προστασίας της εθνικής κυριαρχίας και της πολιτισμικής αυτονομίας, ενώ για τη ρωσική πλευρά εκλήφθηκε ως υπαρξιακή απειλή για την κανονική τάξη της Ορθοδοξίας και για τη γεωπολιτική επιρροή της Ρωσίας. Η εμπλοκή διεθνών δρώντων προσέδωσε στη σύγκρουση πρόσθετες διαστάσεις ήπιας ισχύος και διεθνούς νομιμοποίησης. Τέλος, η μελέτη κατέδειξε ότι η ασφαλειοποίηση της ουκρανικής αυτοκεφαλίας παρήγαγε απτές και μακροπρόθεσμες συνέπειες τόσο στο εκκλησιαστικό όσο και στο πολιτικό πεδίο. Η πόλωση στον ορθόδοξο κόσμο, η διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας και οι κρατικές παρεμβάσεις στον θρησκευτικό χώρο αποδεικνύουν ότι η μετατόπιση ενός ζητήματος στη σφαίρα της ασφάλειας έχει βαθιές θεσμικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Συνολικά, η εργασία επιβεβαιώνει τη χρησιμότητα της θεωρίας της ασφαλειοποίησης ως εργαλείου κατανόησης της σύγχρονης αλληλεπίδρασης μεταξύ θρησκείας, πολιτικής και διεθνούς ασφάλειας.

Authors dc:creator

• Μπισιώτης Ανδρέας
• Bisiotis Andreas

• Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες
• Social, Political and Economic sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5372354

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5372354