Ευθανασία: Φιλοσοφικές Θεμελιώσεις, Ηθικά Διλήμματα και Σύγχρονες Ηθικές Προσεγγίσεις

Η ευθανασία αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα και συνάμα καθοριστικά ζητήματα της σύγχρονης Βιοηθικής, καθώς συμπυκνώνει στο έπακρο τη διαρκή ένταση και σύγκρουση που αναδύεται στο σημείο όπου τέμνονται η ιατρική τεχνολογία, η ηθική ευθύνη του ιατρού, τα δικαιώματα του ασθενούς και οι έννοιες της προσωπικής αξιοπρέπειας, της ελευθερίας και της αυτοδιάθεσης. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί μια διεπιστημονική και φιλοσοφικά τεκμηριωμένη προσέγγιση του φαινομένου, εξετάζοντας τόσο τις θεωρητικές του βάσεις όσο και τις ηθικές, νομικές και κοινωνικές του προεκτάσεις μέσα από το πρίσμα της κλασικής και της σύγχρονης φιλοσοφίας. Η ανάλυση κινείται σε τρία διακριτά επίπεδα· ιστορικό-φιλοσοφικό, κανονιστικό και βιοηθικό. Αρχικά, παρουσιάζεται η ιστορική διαμόρφωση των αντιλήψεων περί ζωής και θανάτου, από την αρχαιότητα και τη στωική παράδοση μέχρι τον Διαφωτισμό και τις σύγχρονες φιλελεύθερες θεωρήσεις. Εξετάζονται επίσης οι μορφές στις οποίες διακρίνεται, όπως η ενεργητική, η παθητική, η εκούσια, μη εκούσια και ακούσια ευθανασία, η ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία και η πρώιμη ευθανασία νεογνών, καθώς και οι συναφείς ηθικές και κοινωνικές συνέπειες. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις θέσεις των Emmanuel Kant, John Stuart Mill, Ronald Dworkin και Peter Singer, οι οποίοι, αν και προέρχονται από διαφορετικά φιλοσοφικά ρεύματα, διαμόρφωσαν καθοριστικά την ηθική σκέψη γύρω από την αυτονομία, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμα επιλογής του τέλους της ζωής. Παράλληλα, εξετάζονται οι θρησκευτικές και φυσικό-δικαιικές θεωρίες, με έμφαση στη θεωρία της Θεϊκής Επιταγής και του Φυσικού Δικαίου από τον Θωμά Ακινάτη, που θεμελιώνουν την ιερότητα της ζωής ως ηθική και μεταφυσική αξία. Η εργασία προσεγγίζει στη συνέχεια τα βασικά επιχειρήματα υπέρ και κατά της ευθανασίας, τα οποία συνδέονται με συναισθηματικούς, ανθρωπιστικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Οι υποστηρικτές προτάσσουν τον σεβασμό στην αυτονομία του ατόμου και την έννοια της συμπόνοιας ως έκφραση ανθρωπισμού, ενώ οι πολέμιοι αντιτάσσουν την εγγενή αξία της ζωής, τον κίνδυνο της ολισθηρής πλαγιάς και την απειλή ευγονικών λογικών. Ωστόσο, πέρα από τη δεοντολογική ή ωφελιμιστική οπτική, η εργασία επιχειρεί να εμβαθύνει στη γενεαλογική ανάλυση της εξουσίας και στη σημασιολογική διάσταση του πόνου και του θανάτου, εντάσσοντας τις θεωρίες του Michel Foucault και του Ludwig Wittgenstein. Επιπροσθέτως, το ζήτημα της ευθανασίας αναλύεται και υπό το πρίσμα της Εφαρμοσμένης Ηθικής, της Βιοηθικής και της Φεμινιστικής Ηθικής με αναφορά στο σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Αναφορά γίνεται και στην δυναμική είσοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης στο ιατρικό πεδίο καθώς και στις σύγχρονες θεωρήσεις του τρανσουμανισμού και του μετά-ανθρωπισμού. Στο τελευταίο κεφάλαιο αυτής της εργασίας, παρατίθενται τα τελικά και προσωπικά συμπεράσματα. Λέξεις κλειδιά: Ευθανασία, Βιοηθική, ελευθερία της βούλησης, αξιοπρέπεια, αυτονομία, ηθικά διλλήματα, δεοντοκρατία, ωφελιμισμός, δόγμα διπλού αποτελέσματος, ολισθηρή πλαγιά, Ιπποκρατικός Όρκος, ιατρικό καθήκον, θεϊκή επιταγή, φυσικό δίκαιο, βιοπολιτική, βιοεξουσία, Φεμινιστική Ηθική, Τεχνητή Νοημοσύνη, μετά-ανθρωπισμός.

Authors dc:creator

• Δεδελετάκη Ελένη
• Dedeletaki Eleni

• Φιλοσοφία- Ψυχολογία
• Philosophy - Psychology

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5371974

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371974