Ζωομορφικά μοτίβα και συμβολισμοί μέσα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μουσειακή τέχνη: η περίπτωση του Βυζαντινού και Χριστιανικού μουσείου

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χρήση των ζωομορφικών μοτίβων και τη συμβολική τους φόρτιση στο πλαίσιο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μουσειακής τέχνης, με επίκεντρο τις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα. Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τις πολυσημικές σημασίες που αποδίδονται σε ζωικές μορφές στη θρησκευτική τέχνη και να αναλύσει πώς αυτές οι μορφές λειτουργούν στο εικονογραφικό και θεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και πώς ερμηνεύονται σήμερα σε ένα μουσειακό περιβάλλον. Η εικονογραφία της βυζαντινής τέχνης δεν αξιοποιεί τα ζώα απλώς ως διακοσμητικά στοιχεία. Αντίθετα, τα ζώα ενσωματώνονται ως σύμβολα ή αλληγορικά σχήματα σε ποικίλες καλλιτεχνικές μορφές —τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογλυπτική, κεραμικά, λειτουργικά σκεύη και χειρόγραφα— αποδίδοντας θεολογικά, κοσμολογικά και ηθικοδιδακτικά νοήματα. Η εργασία εστιάζει στη διερεύνηση των ζωομορφικών τύπων όπως ο αετός, το λιοντάρι, το ελάφι, αλλά και φανταστικά όντα όπως ο γρύπας ή ο δράκων, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στις συνθέσεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού κόσμου. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο διαθέτει ένα πλούσιο σύνολο εκθεμάτων που επιτρέπουν την παρακολούθηση της συνέχειας και της μεταμόρφωσης αυτών των μοτίβων από τον 4ο έως και τον 18ο αιώνα. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων αντικειμένων και έργων τέχνης της μόνιμης συλλογής, επιχειρείται η κατηγοριοποίηση και η ερμηνεία των ζωικών παραστάσεων σε σχέση με την ιστορική τους συνθήκη, τη θεολογική τους ανάγνωση, αλλά και τη λειτουργία τους στον σύγχρονο εκθεσιακό λόγο. Η εργασία αξιοποιεί διαθεματική μεθοδολογία, αντλώντας εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, τη θεολογία, τη σημειωτική της εικόνας και τις μουσειολογικές σπουδές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πώς η μουσειακή παρουσίαση επηρεάζει την πρόσληψη των ζωομορφικών συμβόλων από το κοινό σήμερα, και πώς η ερμηνευτική «μετάφραση» του παρελθόντος μετασχηματίζει την αντίληψη της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στην ανάδειξη της ερμηνευτικής σημασίας των ζώων στην τέχνη του Βυζαντίου και των μεταγενέστερων αιώνων, αλλά και στην πρόταση μουσειακών πρακτικών που ενισχύουν την παιδευτική και βιωματική αξία της τέχνης μέσω της αποκρυπτογράφησης των ζωομορφικών συμβολισμών.

Authors dc:creator

• Καλογερόπουλος Νικόλαος
• KALOGEROPOULOS NIKOLAOS

• Αρχαιολογία
• Archaeology

Language dc:language

English

Identifier

uoadl:5371895

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371895