{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371895"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371895","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ζωομορφικά μοτίβα και συμβολισμοί μέσα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μουσειακή τέχνη: η περίπτωση του Βυζαντινού και Χριστιανικού μουσείου","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χρήση των ζωομορφικών μοτίβων και τη συμβολική τους φόρτιση στο πλαίσιο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μουσειακής τέχνης, με επίκεντρο τις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα. Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τις πολυσημικές σημασίες που αποδίδονται σε ζωικές μορφές στη θρησκευτική τέχνη και να αναλύσει πώς αυτές οι μορφές λειτουργούν στο εικονογραφικό και θεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και πώς ερμηνεύονται σήμερα σε ένα μουσειακό περιβάλλον. Η εικονογραφία της βυζαντινής τέχνης δεν αξιοποιεί τα ζώα απλώς ως διακοσμητικά στοιχεία. Αντίθετα, τα ζώα ενσωματώνονται ως σύμβολα ή αλληγορικά σχήματα σε ποικίλες καλλιτεχνικές μορφές —τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογλυπτική, κεραμικά, λειτουργικά σκεύη και χειρόγραφα— αποδίδοντας θεολογικά, κοσμολογικά και ηθικοδιδακτικά νοήματα. Η εργασία εστιάζει στη διερεύνηση των ζωομορφικών τύπων όπως ο αετός, το λιοντάρι, το ελάφι, αλλά και φανταστικά όντα όπως ο γρύπας ή ο δράκων, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στις συνθέσεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού κόσμου. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο διαθέτει ένα πλούσιο σύνολο εκθεμάτων που επιτρέπουν την παρακολούθηση της συνέχειας και της μεταμόρφωσης αυτών των μοτίβων από τον 4ο έως και τον 18ο αιώνα. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων αντικειμένων και έργων τέχνης της μόνιμης συλλογής, επιχειρείται η κατηγοριοποίηση και η ερμηνεία των ζωικών παραστάσεων σε σχέση με την ιστορική τους συνθήκη, τη θεολογική τους ανάγνωση, αλλά και τη λειτουργία τους στον σύγχρονο εκθεσιακό λόγο. Η εργασία αξιοποιεί διαθεματική μεθοδολογία, αντλώντας εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, τη θεολογία, τη σημειωτική της εικόνας και τις μουσειολογικές σπουδές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πώς η μουσειακή παρουσίαση επηρεάζει την πρόσληψη των ζωομορφικών συμβόλων από το κοινό σήμερα, και πώς η ερμηνευτική «μετάφραση» του παρελθόντος μετασχηματίζει την αντίληψη της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στην ανάδειξη της ερμηνευτικής σημασίας των ζώων στην τέχνη του Βυζαντίου και των μεταγενέστερων αιώνων, αλλά και στην πρόταση μουσειακών πρακτικών που ενισχύουν την παιδευτική και βιωματική αξία της τέχνης μέσω της αποκρυπτογράφησης των ζωομορφικών συμβολισμών.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χρήση των ζωομορφικών μοτίβων και τη συμβολική τους φόρτιση στο πλαίσιο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μουσειακής τέχνης, με επίκεντρο τις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα. Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τις πολυσημικές σημασίες που αποδίδονται σε ζωικές μορφές στη θρησκευτική τέχνη και να αναλύσει πώς αυτές οι μορφές λειτουργούν στο εικονογραφικό και θεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και πώς ερμηνεύονται σήμερα σε ένα μουσειακό περιβάλλον. Η εικονογραφία της βυζαντινής τέχνης δεν αξιοποιεί τα ζώα απλώς ως διακοσμητικά στοιχεία. Αντίθετα, τα ζώα ενσωματώνονται ως σύμβολα ή αλληγορικά σχήματα σε ποικίλες καλλιτεχνικές μορφές —τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογλυπτική, κεραμικά, λειτουργικά σκεύη και χειρόγραφα— αποδίδοντας θεολογικά, κοσμολογικά και ηθικοδιδακτικά νοήματα. Η εργασία εστιάζει στη διερεύνηση των ζωομορφικών τύπων όπως ο αετός, το λιοντάρι, το ελάφι, αλλά και φανταστικά όντα όπως ο γρύπας ή ο δράκων, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στις συνθέσεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού κόσμου. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο διαθέτει ένα πλούσιο σύνολο εκθεμάτων που επιτρέπουν την παρακολούθηση της συνέχειας και της μεταμόρφωσης αυτών των μοτίβων από τον 4ο έως και τον 18ο αιώνα. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων αντικειμένων και έργων τέχνης της μόνιμης συλλογής, επιχειρείται η κατηγοριοποίηση και η ερμηνεία των ζωικών παραστάσεων σε σχέση με την ιστορική τους συνθήκη, τη θεολογική τους ανάγνωση, αλλά και τη λειτουργία τους στον σύγχρονο εκθεσιακό λόγο. Η εργασία αξιοποιεί διαθεματική μεθοδολογία, αντλώντας εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, τη θεολογία, τη σημειωτική της εικόνας και τις μουσειολογικές σπουδές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πώς η μουσειακή παρουσίαση επηρεάζει την πρόσληψη των ζωομορφικών συμβόλων από το κοινό σήμερα, και πώς η ερμηνευτική «μετάφραση» του παρελθόντος μετασχηματίζει την αντίληψη της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στην ανάδειξη της ερμηνευτικής σημασίας των ζώων στην τέχνη του Βυζαντίου και των μεταγενέστερων αιώνων, αλλά και στην πρόταση μουσειακών πρακτικών που ενισχύουν την παιδευτική και βιωματική αξία της τέχνης μέσω της αποκρυπτογράφησης των ζωομορφικών συμβολισμών.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλογερόπουλος Νικόλαος","KALOGEROPOULOS NIKOLAOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:11Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5371895"],"render_values":[{"text":"uoadl:5371895","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371895","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλογερόπουλος Νικόλαος","KALOGEROPOULOS NIKOLAOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5371895","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371895"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χρήση των ζωομορφικών μοτίβων και τη συμβολική τους φόρτιση στο πλαίσιο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μουσειακής τέχνης, με επίκεντρο τις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα. Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τις πολυσημικές σημασίες που αποδίδονται σε ζωικές μορφές στη θρησκευτική τέχνη και να αναλύσει πώς αυτές οι μορφές λειτουργούν στο εικονογραφικό και θεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και πώς ερμηνεύονται σήμερα σε ένα μουσειακό περιβάλλον. Η εικονογραφία της βυζαντινής τέχνης δεν αξιοποιεί τα ζώα απλώς ως διακοσμητικά στοιχεία. Αντίθετα, τα ζώα ενσωματώνονται ως σύμβολα ή αλληγορικά σχήματα σε ποικίλες καλλιτεχνικές μορφές —τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογλυπτική, κεραμικά, λειτουργικά σκεύη και χειρόγραφα— αποδίδοντας θεολογικά, κοσμολογικά και ηθικοδιδακτικά νοήματα. Η εργασία εστιάζει στη διερεύνηση των ζωομορφικών τύπων όπως ο αετός, το λιοντάρι, το ελάφι, αλλά και φανταστικά όντα όπως ο γρύπας ή ο δράκων, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στις συνθέσεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού κόσμου. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο διαθέτει ένα πλούσιο σύνολο εκθεμάτων που επιτρέπουν την παρακολούθηση της συνέχειας και της μεταμόρφωσης αυτών των μοτίβων από τον 4ο έως και τον 18ο αιώνα. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων αντικειμένων και έργων τέχνης της μόνιμης συλλογής, επιχειρείται η κατηγοριοποίηση και η ερμηνεία των ζωικών παραστάσεων σε σχέση με την ιστορική τους συνθήκη, τη θεολογική τους ανάγνωση, αλλά και τη λειτουργία τους στον σύγχρονο εκθεσιακό λόγο. Η εργασία αξιοποιεί διαθεματική μεθοδολογία, αντλώντας εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, τη θεολογία, τη σημειωτική της εικόνας και τις μουσειολογικές σπουδές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πώς η μουσειακή παρουσίαση επηρεάζει την πρόσληψη των ζωομορφικών συμβόλων από το κοινό σήμερα, και πώς η ερμηνευτική «μετάφραση» του παρελθόντος μετασχηματίζει την αντίληψη της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στην ανάδειξη της ερμηνευτικής σημασίας των ζώων στην τέχνη του Βυζαντίου και των μεταγενέστερων αιώνων, αλλά και στην πρόταση μουσειακών πρακτικών που ενισχύουν την παιδευτική και βιωματική αξία της τέχνης μέσω της αποκρυπτογράφησης των ζωομορφικών συμβολισμών.","This thesis examines the use of zoomorphic motifs and their symbolic significance within Byzantine and post-Byzantine museum art, focusing on the collections of the Byzantine and Christian Museum in Athens. The study aims to highlight the multiple layers of meaning attributed to animal representations in religious art and to analyze how these forms function within the iconographic and theological frameworks of their time, as well as how they are interpreted today in a museum context. In Byzantine visual culture, animals are not employed merely as decorative elements. Rather, they are incorporated as symbolic and allegorical forms across a wide range of artistic media—including wall paintings, portable icons, sculpture, ceramics, liturgical objects, and manuscripts—conveying theological, cosmological, and moral-didactic messages. The research focuses on the examination of key zoomorphic types such as the eagle, the lion, and the deer, alongside mythical creatures such as the griffin and the dragon, which acquire particular prominence within Byzantine and post-Byzantine compositions. The Byzantine and Christian Museum preserves a rich body of material that enables the study of the continuity and transformation of these motifs from the fourth to the eighteenth century. Through the analysis of selected objects from the permanent exhibition, the thesis seeks to classify and interpret animal imagery in relation to its historical context, theological meaning, and contemporary museological presentation. The study adopts an interdisciplinary methodology, drawing on art history, theology, visual semiotics, and museum studies. Special emphasis is placed on the ways museum display and interpretation shape modern audiences’ understanding of zoomorphic symbolism, and on how the interpretive translation of the past influences perceptions of cultural heritage today. The contribution of this research lies in elucidating the interpretive role of animals in Byzantine and post-Byzantine art, while also proposing museum practices that enhance the educational and experiential value of artworks through the decoding of zoomorphic symbolism."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ζωομορφικά μοτίβα και συμβολισμοί μέσα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μουσειακή τέχνη: η περίπτωση του Βυζαντινού και Χριστιανικού μουσείου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλογερόπουλος Νικόλαος","KALOGEROPOULOS NIKOLAOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χρήση των ζωομορφικών μοτίβων και τη συμβολική τους φόρτιση στο πλαίσιο της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μουσειακής τέχνης, με επίκεντρο τις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα. Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τις πολυσημικές σημασίες που αποδίδονται σε ζωικές μορφές στη θρησκευτική τέχνη και να αναλύσει πώς αυτές οι μορφές λειτουργούν στο εικονογραφικό και θεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και πώς ερμηνεύονται σήμερα σε ένα μουσειακό περιβάλλον. Η εικονογραφία της βυζαντινής τέχνης δεν αξιοποιεί τα ζώα απλώς ως διακοσμητικά στοιχεία. Αντίθετα, τα ζώα ενσωματώνονται ως σύμβολα ή αλληγορικά σχήματα σε ποικίλες καλλιτεχνικές μορφές —τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογλυπτική, κεραμικά, λειτουργικά σκεύη και χειρόγραφα— αποδίδοντας θεολογικά, κοσμολογικά και ηθικοδιδακτικά νοήματα. Η εργασία εστιάζει στη διερεύνηση των ζωομορφικών τύπων όπως ο αετός, το λιοντάρι, το ελάφι, αλλά και φανταστικά όντα όπως ο γρύπας ή ο δράκων, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στις συνθέσεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού κόσμου. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο διαθέτει ένα πλούσιο σύνολο εκθεμάτων που επιτρέπουν την παρακολούθηση της συνέχειας και της μεταμόρφωσης αυτών των μοτίβων από τον 4ο έως και τον 18ο αιώνα. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων αντικειμένων και έργων τέχνης της μόνιμης συλλογής, επιχειρείται η κατηγοριοποίηση και η ερμηνεία των ζωικών παραστάσεων σε σχέση με την ιστορική τους συνθήκη, τη θεολογική τους ανάγνωση, αλλά και τη λειτουργία τους στον σύγχρονο εκθεσιακό λόγο. Η εργασία αξιοποιεί διαθεματική μεθοδολογία, αντλώντας εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, τη θεολογία, τη σημειωτική της εικόνας και τις μουσειολογικές σπουδές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πώς η μουσειακή παρουσίαση επηρεάζει την πρόσληψη των ζωομορφικών συμβόλων από το κοινό σήμερα, και πώς η ερμηνευτική «μετάφραση» του παρελθόντος μετασχηματίζει την αντίληψη της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στην ανάδειξη της ερμηνευτικής σημασίας των ζώων στην τέχνη του Βυζαντίου και των μεταγενέστερων αιώνων, αλλά και στην πρόταση μουσειακών πρακτικών που ενισχύουν την παιδευτική και βιωματική αξία της τέχνης μέσω της αποκρυπτογράφησης των ζωομορφικών συμβολισμών.","This thesis examines the use of zoomorphic motifs and their symbolic significance within Byzantine and post-Byzantine museum art, focusing on the collections of the Byzantine and Christian Museum in Athens. The study aims to highlight the multiple layers of meaning attributed to animal representations in religious art and to analyze how these forms function within the iconographic and theological frameworks of their time, as well as how they are interpreted today in a museum context. In Byzantine visual culture, animals are not employed merely as decorative elements. Rather, they are incorporated as symbolic and allegorical forms across a wide range of artistic media—including wall paintings, portable icons, sculpture, ceramics, liturgical objects, and manuscripts—conveying theological, cosmological, and moral-didactic messages. The research focuses on the examination of key zoomorphic types such as the eagle, the lion, and the deer, alongside mythical creatures such as the griffin and the dragon, which acquire particular prominence within Byzantine and post-Byzantine compositions. The Byzantine and Christian Museum preserves a rich body of material that enables the study of the continuity and transformation of these motifs from the fourth to the eighteenth century. Through the analysis of selected objects from the permanent exhibition, the thesis seeks to classify and interpret animal imagery in relation to its historical context, theological meaning, and contemporary museological presentation. The study adopts an interdisciplinary methodology, drawing on art history, theology, visual semiotics, and museum studies. Special emphasis is placed on the ways museum display and interpretation shape modern audiences’ understanding of zoomorphic symbolism, and on how the interpretive translation of the past influences perceptions of cultural heritage today. The contribution of this research lies in elucidating the interpretive role of animals in Byzantine and post-Byzantine art, while also proposing museum practices that enhance the educational and experiential value of artworks through the decoding of zoomorphic symbolism."],"dc:identifier":["uoadl:5371895","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371895"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Ζωομορφικά μοτίβα και συμβολισμοί μέσα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή μουσειακή τέχνη: η περίπτωση του Βυζαντινού και Χριστιανικού μουσείου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:11Z"}