Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών της Μεσογείου στην Κλιματική Αλλαγή - Βιοποικιλότητα - Αειφόρο Ανάπτυξη

Abstract

dc:description

Στην παρούσα διπλωματική εργασία θα αναφερθούν σχέδια και δράσεις που πραγματοποιούνται σε Ευρωπαϊκό, Εθνικό, Επιστημονικό και Εθελοντικό επίπεδο, για τη διαχείριση των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών (ΘΠΠ) της Μεσογείου Θάλασσας, με στόχο το μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών καθώς και την προώθηση της Αειφόρου-Βιώσιμης Ανάπτυξης του θαλάσσιου χώρου και των παράκτιων περιοχών της Μεσογείου. Περιγραφή του προβλήματος: Μεταξύ των κινδύνων που απειλούν τα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογειακής Λεκάνης, η κλιματική αλλαγή και οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες που επιβαρύνουν το φυσικό περιβάλλον, είναι οι κύριοι παράγοντες αξιοσημείωτης μείωσης της βιοποικιλότητας και υποβάθμισης σημαντικών βιοτόπων στην Μεσόγειο Θάλασσα. Η δημιουργία και η αποτελεσματική διαχείριση των Θαλασσίων Προστατευόμενων Περιοχών είναι το κύριο «εργαλείο» αντιμετώπισης αυτών των κίνδυνων για τη διατήρηση και ανάκαμψη της θαλάσσιας πανίδας και χλωρίδας. Ειδικότερα, η λειτουργία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων απειλείται από τον συνδυασμό κλιματικών παραγόντων όπως η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων, η σημαντική μείωση του οξυγόνου για τους θαλάσσιους οργανισμούς, η άνοδος της στάθμης της Μεσογείου Θάλασσας καθώς και άλλων ανθρωπογενών παραγόντων όπως η ρύπανση των υδάτων από πλαστικά και χημικά απόβλητα, ο ευτροφισμός θαλάσσιων οργανισμών, η υπεραλίευση και η κατασκευή παράνομων παράκτιων υποδομών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων και σημαντική απώλεια βιοποικιλότητας ακόμα και την ολοκληρωτική εξαφάνιση κάποιων ειδών. Σκοπός και στόχοι της έρευνας: Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια περιπτωσιακή μελέτη (case study) και αναφέρεται στον ενεργό και πολύ σημαντικό ρόλο των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών της Μεσογείου (ΘΠΠ) στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, στην προστασία της βιοποικιλότητας και στην ανάγκη προώθησης της Αειφόρου - Βιώσιμης Ανάπτυξης, στο Μεσογειακό χώρο. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών «για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος και των Παράκτιων Περιοχών της Μεσογείου», γνωστότερη ως «Σύμβαση της Βαρκελώνης», έθεσε ως στόχο το συντονισμό των δράσεων και τη λήψη όλων των κατάλληλων μέτρων για την υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης των Μεσογειακών Θαλάσσιων και Παράκτιων περιοχών, με το οποίο περιοχές υψηλότερης οικολογικής αξίας αναγνωρίζονται με νομικό καθεστώς από κάθε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Χωρών εγγύς της Μεσογείου Θάλασσας, ως Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές (ΘΠΠ). Σε αυτές τις οικολογικά σημαντικές θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές προστατεύονται πολύ σημαντικά, σπάνια και απειλούμενα θαλάσσια είδη, όπως η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), η μεσογειακή χελώνα (Caretta caretta), θαλάσσια πουλιά, είδη ψαριών, καθώς και είδη απειλούμενων υπό εξαφάνιση κητωδών (δελφίνια, φάλαινες, καρχαριοειδή). Επίσης, ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία των υπό πίεση λιβαδιών Ποσειδωνίας, που απαντώνται μόνο στη Μεσόγειο Θάλασσα και είναι σημαντικοί οικότοποι θαλάσσιας χλωρίδας, καθώς δεσμεύουν σημαντικές ποσότητες άνθρακα C από το ατμοσφαιρικό CO2 και συμβάλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι με τα κόκκινα κοράλλια ανήκουν επίσης στα ευάλωτα και απειλούμενα είδη και απαιτείται η προστασία τους εφόσον είναι ένα πολύ σημαντικό είδος στην φαρμακευτική έρευνα και στην παραγωγή φαρμάκων. Τα οφέλη που προκύπτουν από την αποτελεσματική και θεσμική διαχείρισή των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, όπως συμβαίνει και με τις Χερσαίες Προστατευόμενες Περιοχές, δεν περιορίζονται μόνο στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αλλά συντελούν και στην Αειφόρο Ανάπτυξη των Μεσογειακών νησιωτικών και παράκτιων περιοχών, συμβάλλοντας στην ανθρώπινη βιωσιμότητα και ευημερία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νικολοπούλου Βασιλική
  • Nikolopoulou Vasiliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5371684
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371684

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νικολοπούλου Βασιλική; Nikolopoulou Vasiliki. Ο ρόλος των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών της Μεσογείου στην Κλιματική Αλλαγή - Βιοποικιλότητα - Αειφόρο Ανάπτυξη. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371684