Displacement and Propaganda: Analyzing the power of the press in constructing collective memory about the 1923 Population Exchange.

Το 1923, με την Ανταλλαγή Πληθυσμών, τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία βίωσαν έναν μεγάλο κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό μετασχηματισμό, που σημαδεύτηκε από μία από τις σημαντικότερες αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών του 20ού αιώνα στην Ευρώπη. Οι διπλωματικές και ανθρωπιστικές διαστάσεις της Ανταλλαγής έχουν μελετηθεί και συζητηθεί εκτενώς, ωστόσο λιγότερη προσοχή έχει δοθεί στον ρόλο του Τύπου στις διαδικασίες διαμόρφωσης νοήματος εκείνης της περιόδου. Η παρούσα διατριβή εξετάζει την αναπαράσταση της Ανταλλαγής Πληθυσμών στις δημοσιογραφικές αφηγήσεις των ελληνικών και τουρκικών εφημερίδων κατά το 1923 και τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι αναπαραστάσεις λειτούργησαν ως εργαλεία προπαγάνδας στο ευρύτερο πλαίσιο της οικοδόμησης του έθνους και της διαμόρφωσης της συλλογικής μνήμης. Αντλώντας από την Κριτική Ανάλυση Λόγου (CDA) και την Ιστορικο-Λογική Προσέγγιση (DHA), σε συνδυασμό με τη θεωρία της προπαγάνδας, τη θεωρία πλαισίωσης των μέσων, τον εθνικισμό και τις σπουδές μνήμης, η έρευνα αυτή πραγματοποιεί μια συγκριτική ανάλυση λόγου της σύγχρονης ελληνικής και τουρκικής δημοσιογραφικής κάλυψης. Η ανάλυση επικεντρώνεται σε τέσσερα θεματικά πλαίσια: την αναπαράσταση των προσφύγων, του εχθρού, των Μεγάλων Δυνάμεων και της εθνικής ταυτότητας. Η ποιοτική αυτή ανάλυση εντοπίζει γλωσσικές στρατηγικές, ιστορικές αναφορές και ιδεολογικά μοτίβα που διαμόρφωσαν την κατανόηση του εκτοπισμού. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι οι εφημερίδες και στις δύο χώρες εφάρμοσαν εκτενώς τεχνικές προπαγάνδας, όπως συναισθηματικές εκκλήσεις, κατασκευή ιστορικών μύθων και πόλωση. Οι πρόσφυγες απο-ατομικοποιήθηκαν και εργαλειοποιήθηκαν μέσα στις αφηγήσεις, παρά τις διαφορές στην αναπαράστασή τους ανάλογα με το εθνικό πλαίσιο. Ενώ η Ελλάδα πλαισίωνε τον εκτοπισμό μέσα από το τραύμα και τον διχασμό, η Τουρκία εστίαζε στην επαναλαμβανόμενη εθνική αναγέννηση και την κρατικά προσανατολισμένη ενσωμάτωση. Αυτές οι διαφορές στις δημοσιογραφικές αφηγήσεις διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης της Ανταλλαγής Πληθυσμών, οι συνέπειες της οποίας παραμένουν ορατές στις σημερινές ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η διατριβή αυτή συμβάλλει, μέσω των ευρημάτων της, στις ευρύτερες συζητήσεις γύρω από την προπαγάνδα, τον εθνικισμό και τη δύναμη του Τύπου στη διαμόρφωση αυτού που συνήθως αποκαλείται ιστορική μνήμη, αναδεικνύοντας την επιρροή του δημοσιογραφικού λόγου σε περιόδους κρίσης.

Authors dc:creator

• Κόκκαλη Γαλάτεια
• Kokkali Galateia

• Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες
• Social, Political and Economic sciences

Language dc:language

English

Identifier

uoadl:5370435

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370435