Ο ρόλος της διάγνωσης στην επιλογή δραστηριοτήτων και στόχων στο γενικό νηπιαγωγείο: Απόψεις και εμπειρίες των νηπιαγωγών

Στην παρούσα έρευνα εξετάζεται ο ρόλος της διάγνωσης στην επιλογή δραστηριοτήτων και στόχων στο γενικό νηπιαγωγείο από τις/τους νηπιαγωγούς. Η διάγνωση πραγματοποιείται πλέον από πολύ νωρίς στον ελληνικό σχολικό χώρο με αποτέλεσμα να επηρεάζει άμεσα τη σχολική πραγματικότητα σε πολλαπλά επίπεδα. Παράλληλα, δεδομένης της υφιστάμενης κατάστασης στο γενικό νηπιαγωγείο στην Ελλάδα σχετικά με τη χορήγηση διαγνώσεων στα παιδιά με αναπηρία, αναδεικνύεται έντονα η συζήτηση γύρω από τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει αυτή η πρακτική στη μετέπειτα πορεία και ζωή των παιδιών. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει τις απόψεις και τις εμπειρίες των νηπιαγωγών που εργάζονται σε γενικά νηπιαγωγεία στην Ελλάδα αναφορικά με την διαγνωστική αξιολόγηση και τους τρόπους με τους οποίους επηρεάζει τις επιλογές τους ως προς τις δραστηριότητες που σχεδιάζουν και τους στόχους που θέτουν. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα ήταν εννέα νηπιαγωγοί που εργάζονται σε γενικά νηπιαγωγεία και επιλέχθηκαν με τη μέθοδο της δειγματοληψίας χιονοστιβάδας. Η έρευνα ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση, για την συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημί-δομημένες συνεντεύξεις με τις νηπιαγωγούς κα στη συνέχεια τα δεδομένα αναλύθηκαν αξιοποιώντας τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης ευρημάτων. Τα ευρήματα της έρευνας αποκαλύπτουν ότι η αναπηρία, όπως νοηματοδοτείται από τους νηπιαγωγούς, συχνά εκλαμβάνεται ως ένα ελάττωμα που επηρεάζει την καθημερινή ζωή των ατόμων. Οι νηπιαγωγοί τείνουν να επικεντρώνονται στις δυσκολίες του ατόμου και προσεγγίζουν τη διάγνωση κυρίως ως εργαλείο που παρέχει δυνατότητες παρέμβασης για θεραπεία ή αποκατάσταση, με στόχο την υπέρβαση της αναπηρίας. Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με το ιατρικό μοντέλο αναπηρίας, το οποίο εστιάζει στην ατομική δυσλειτουργία και στην ανάγκη για ειδική υποστήριξη. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι νηπιαγωγοί συχνά επιδιώκουν την υποστήριξη από ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό, με σκοπό τη βελτίωση των μαθησιακών δυνατοτήτων των παιδιών με αναπηρία και την ένταξή τους στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η ενταξιακή προσχολική εκπαίδευση, σύμφωνα με τις απόψεις των νηπιαγωγών, μπορεί να υλοποιηθεί αποτελεσματικά, είτε μέσω της παρουσίας ειδικού προσωπικού είτε μέσω της ίδρυσης τμημάτων ένταξης, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την πλήρη συμμετοχή των παιδιών με αναπηρία στο σχολικό πρόγραμμα. Ωστόσο, παρατηρείται ότι η διαφοροποίηση στον ρόλο των νηπιαγωγών, μετά την έκδοση της διάγνωσης, περιορίζεται κυρίως στα συναισθηματικά οφέλη που βιώνουν, όπως η ανακούφιση και η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης κατά την άσκηση του εκπαιδευτικού τους έργου. H διάγνωση λειτουργεί κυρίως ως εργαλείο για την κατηγοριοποίηση των παιδιών με αναπηρία οδηγώντας στη διαφοροποίηση των προσδοκιών που τίθενται για αυτά. Η διαφοροποίηση αυτή εκφράζεται μέσα από την ανάγκη των νηπιαγωγών για προσαρμογές στο περιεχόμενο των δραστηριοτήτων και στους επιδιωκόμενους στόχους. Η διάγνωση καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις παιδαγωγικές αποφάσεις επιφέροντας διαφοροποιήσεις στις εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον τύπο και τον βαθμό αναπηρίας του παιδιού. Η ανάλυση των ευρημάτων δείχνει ότι οι προσδοκίες για τα παιδιά με αναπηρία συχνά είναι χαμηλότερες σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες συμμετοχής και εξέλιξης τους. Αυτός ο διαχωρισμός και η διαφοροποίηση των προσδοκιών καταλήγουν συχνά σε μια ετικετοποίηση των παιδιών, η οποία αναδύεται κυρίως μέσα από την διάγνωση και τις κατηγορίες που αυτή δημιουργεί. Η διαδικασία αυτή ενδέχεται να ενισχύσει το στίγμα και να περιορίσει την αναγνώριση των παιδιών με αναπηρία ως ισότιμα και πλήρη μέλη της σχολικής κοινότητας στο πλαίσιο της ενταξιακής εκπαίδευσης.

Authors dc:creator

• ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΙΩΑΝΝΑ
• PAPADAKI IOANNA

• Εκπαίδευση – Αθλητισμός
• Education - Sport science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5370411

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370411