National and Kapodistrian University of Athens
Evil as Ontological Ignorance: Reframing Proclus' De malorum subsistentia
Abstract
dc:descriptionΑυτή η διατριβή διερευνά το πρόβλημα του κακού στο De malorum subsistentia (Περί της Ύπαρξης των Κακών) του Πρόκλου, μια σύντομη αλλά πλούσια σε εννοιολογικά στοιχεία πραγματεία στην οποία ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος επιδιώκει να εξηγήσει πώς μπορεί να θεωρηθεί ότι το κακό υπάρχει χωρίς να διακυβεύεται η πρωτοκαθεδρία του Καλού. Το κείμενο ασχολείται με ερωτήματα που παραμένουν πιεστικά: υπάρχει το κακό; αν ναι, ποιος είναι ο τόπος του; ποιες είναι οι αιτίες του και πώς ενσωματώνεται στην πρόνοια; Αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίζονται συστηματικά από τον Πρόκλο σε εξήντα ένα σύντομα τμήματα που προχωρούν αντικρούοντας αντίπαλες θέσεις και στη συνέχεια διατυπώνοντας τις δικές του. Το έργο δεν είναι, ωστόσο, ένα καθαρά ιστορικό σχόλιο. Επιδιώκει να αναδείξει μια διάσταση της θεωρίας του Πρόκλου που έχει συχνά σημειωθεί αλλά δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως: τον επιστημολογικό χαρακτήρα του κακού. Ο Πρόκλος περιγράφει επανειλημμένα το κακό ως άγνοια, αδυναμία ή λήθη και επιμένει ότι όλες οι πράξεις αναλαμβάνονται για χάρη του καλού, ακόμη και όταν ξεστρατίζουν. Αυτή η γλώσσα υποδηλώνει ότι το κακό γίνεται καλύτερα κατανοητό όχι απλώς ως στέρηση της ύπαρξης αλλά ως στέρηση της γνώσης. Για να τεκμηριωθεί αυτό το επιχείρημα, απαιτείται η τοποθέτηση της DMS στο ευρύτερο μεταφυσικό σύστημα του Πρόκλου, ιδιαίτερα στο δόγμα του ότι η ύπαρξη, η ζωή και η διάνοια είναι αχώριστα και ότι η άγνοια είναι οντολογική υποβάθμιση. Η διατριβή χρησιμοποιεί επίσης μια συγκριτική προοπτική, βασιζόμενη επιλεκτικά στην κλασική ινδική φιλοσοφική σχολή (darśana) της Advaita Vedānta. Η Advaitic διδασκαλία ότι η πραγματικότητα είναι sat-cit-ānanda (είναι-συνείδηση-ευδαιμονία), σύμφωνα με την οποία η ύπαρξη και η γνώση είναι τελικά ένα και ότι η άγνοια (avidyā) είναι η ρίζα της δουλείας, προσφέρει ένα συγκριτικό πρίσμα - και μια οριακή περίπτωση - μέσω της οποίας μπορεί να ερμηνευτεί η αφήγηση του Πρόκλου.4 Και στις δύο παραδόσεις, η άγνοια δεν είναι απλώς γνωστικό σφάλμα, αλλά μια οντολογική ανεπάρκεια που στηρίζει αυτό που, με τους όρους του Πρόκλου, φαίνεται ως κακό. Ο στόχος δεν είναι να εξισωθούν τα δύο συστήματα, αλλά να διευκρινιστεί το δικό του Πρόκλου, τοποθετώντας το σε συνομιλία με μια άλλη παράδοση που αντιμετωπίζει την άγνοια ως οντολογική και παρασιτική. Το αποτέλεσμα, ελπίζω, είναι μια ανάγνωση της DMS που όχι μόνο φωτίζει τη μεταφυσική του Πρόκλου, αλλά δείχνει και τη συνεχή φιλοσοφική της σημασία. Το να αντιμετωπίζουμε το κακό ως οντολογική άγνοια δεν σημαίνει ότι το βλέπουμε ούτε ως αντίπαλη αρχή του καλού, ούτε ως απλή αφαίρεση, αλλά ως τη βιωμένη εμπειρία της περατότητας: τύφλωση, σφάλμα και παραπλάνηση.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- RASHID NAYIM
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5369070
- OAI identifier oai:identifier
- oai:lib.uoa.gr:uoadl:5369070