Κλιματική αλλαγή και μετανάστευση στη Λιβύη: Ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρόβλεψη και διαχείριση των επιπτώσεων

Η κλιματική αλλαγή επιτείνει την ένταση και τη συχνότητα των περιβαλλοντικών πιέσεων, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας, η ξηρασία, η ερημοποίηση και τα ακραία υδρομετεωρολογικά φαινόμενα, με σημαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη ασφάλεια και τη βιωσιμότητα των κοινωνικο-οικονομικών συστημάτων. Οι πιέσεις αυτές λειτουργούν ως «πολλαπλασιαστές απειλής», επηρεάζοντας άμεσα ή έμμεσα τα πρότυπα της ανθρώπινης κινητικότητας. Παράλληλα, η βιβλιογραφία αναδεικνύει ότι η σχέση μεταξύ κλιματικών παραγόντων και κινητικότητας δεν είναι γραμμική ούτε μονοσήμαντη, αλλά διαμεσολαβείται από την οικονομική ανισότητα, την πρόσβαση σε φυσικούς πόρους, την πολιτική σταθερότητα, τις συγκρούσεις και την ικανότητα προσαρμογής των κοινοτήτων. Ως αποτέλεσμα, η έγκαιρη ανίχνευση κινδύνου της κλιματικά υποκινούμενης κινητικότητας παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη, ειδικά σε περιβάλλοντα περιορισμένης διαθεσιμότητας δεδομένων και θεσμικής ευθραυστότητας. Η παρούσα εργασία εξετάζει τη δυναμική μεταξύ των κλιματικών πιέσεων και της ανθρώπινης κινητικότητας στη Λιβύη, αξιοποιώντας τη χώρα ως κρίσιμη περίπτωση μελέτης, όπου η περιβαλλοντική υποβάθμιση αλληλοεπιδρά με την παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και τις επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης. Μεθοδολογικά, εφαρμόζεται κριτική βιβλιογραφική ανασκόπηση και δευτερογενής τεκμηρίωση δεικτών και αναφορών από θεσμικές πηγές, με στόχο την ανάδειξη των βασικών μηχανισμών μέσω των οποίων οι κλιματικοί κίνδυνοι δύνανται να επηρεάσουν επιλογές μετακίνησης, εσωτερικής εκτόπισης ή/και διασυνοριακής μετανάστευσης. Κύρια συμβολή της εργασίας αποτελεί η ανάπτυξη ενός εννοιολογικού πολυεπίπεδου πλαισίου αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την εκτίμηση κινδύνου και την έγκαιρη προειδοποίηση σε συνθήκες υψηλής αβεβαιότητας. Το προτεινόμενο πλαίσιο οργανώνει ετερογενείς κατηγορίες πληροφοριών (κλιματικές και περιβαλλοντικές μεταβλητές, κοινωνικο-οικονομικούς δείκτες, στοιχεία διακυβέρνησης/ευθραυστότητας, δορυφορικά δεδομένα και αναφορές πεδίου), με στόχο τη χαρτογράφηση περιοχών υψηλής τρωτότητας και την υποστήριξη διαδικασιών λήψης αποφάσεων σε ανθρωπιστικό και αναπτυξιακό επίπεδο. Η εργασία δεν περιλαμβάνει ανάπτυξη ή εκπαίδευση προγνωστικών μοντέλων, ούτε στοχεύει στην αριθμητική πρόβλεψη μεταναστευτικών ροών, αλλά στην υποστήριξη της εκτίμησης κινδύνου μέσω της σύνθεσης ενδείξεων με σκοπό την έγκαιρη προειδοποίηση. Τέλος, συζητούνται περιορισμοί που αφορούν την ποιότητα και τη μεροληψία των δεδομένων, τη δυσκολία επικύρωσης σε περιβάλλοντα συγκρούσεων, καθώς και ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με τη χρήση αλγοριθμικών εργαλείων και προτείνονται κατευθύνσεις για μελλοντική εμπειρική εφαρμογή και αξιολόγηση του πλαισίου.

Authors dc:creator

• Μαρίνου Γεωργία
• Marinou Georgia

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5368940

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368940