Καλλιέργεια Οικολογικής Συνείδησης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Θεωρητικές Προσεγγίσεις και Εκπαιδευτικές Πρακτικές για τη Βιώσιμη Διαχείριση των Φυσικών Πόρων.

Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή διερευνά συστηματικά και αναλυτικά τη σημασία και τον ρόλο της οικολογικής εκπαίδευσης στη σύγχρονη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με απώτερο σκοπό τη διαμόρφωση οικολογικά μορφομένων πολιτών και την προώθηση βιώσιμων στάσεων και πρακτικών (Kemmis & Mutton, 2012) (Hyseni Spahiu, Korça, & Lindemann-Matthies, 2014). Αρχικά, παρουσιάζεται μια ενδελεχής θεωρητική επισκόπηση που υπογραμμίζει τη στρατηγική αναγκαιότητα ενσωμάτωσης της οικολογικής εκπαίδευσης στα εκπαιδευτικά συστήματα ως βασικού μοχλού επίτευξης της αειφόρου ανάπτυξης, συνδυάζοντας τη βιβλιογραφική ανασκόπηση με αναφορές σε διεθνείς εκπαιδευτικές πρακτικές και σύγχρονες έρευνες. Η θεωρητική προσέγγιση επικεντρώνεται στην ανάπτυξη εννοιών όπως η οικολογική συνείδηση και ο οικολογικός γραμματισμός, αναδεικνύοντας τη διαχρονική εξέλιξη της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης από παραδοσιακές προς πιο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις. Προσεγγίσεις που εντάσσονται στην ευρύτερη εκπαίδευση για την αειφορία και διασυνδέονται με τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs). Επιπρόσθετα, αναγνωρίζεται η σημασία της ενίσχυσης του ρόλου των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ). Ο ρόλος που έχουν αφορά την προώθηση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και στην ενεργοποίηση των μαθητών μέσω δράσεων εκτός σχολείου, όπως εκστρατείες ενημέρωσης, προγράμματα ανακύκλωσης και περιβαλλοντικού εθελοντισμού. Η αλληλεπίδραση μεταξύ σχολικής και εξωσχολικής οικολογικής εκπαίδευσης προτείνεται ως απαραίτητη για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη οικολογικά υπεύθυνων πολιτών. Όταν η περιβαλλοντική εκπαίδευση υλοποιείται αποτελεσματικά, τα οφέλη εκτείνονται πέραν της γνωστικής καλλιέργειας. Οι μαθητές εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ενσυναίσθησης προς το φυσικό περιβάλλον, αναπτύσσουν κριτική σκέψη σε περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, και κινητοποιούνται προς δράσεις που συμβάλλουν στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων (Benoit, Thomas, & Martin, 2022). Παράλληλα, έρευνες καταδεικνύουν ότι η ενίσχυση της οικολογικής συνείδησης συνδέεται με την ψυχική ανθεκτικότητα των νέων, καθώς η ενεργή συμμετοχή τους σε περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες μειώνει τα επίπεδα οικο-άγχους και ενδυναμώνει το αίσθημα νοήματος και συλλογικής ευθύνης (Cunsolo, 2020). Στην συνέχεια της μελέτης, το σχολείο αναλύεται ως θεσμικός χώρος ανάπτυξης οικολογικής ευαισθητοποίησης και δράσης, δίνοντας έμφαση στις σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές, τη βιωματική μάθηση και τη σημασία της συναισθηματικής και κοινωνικής διάστασης της εκπαίδευσης. Εξετάζονται τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί κατά την εφαρμογή βιωματικών μεθόδων, όπως η ανεπαρκής εκπαίδευση και ο περιορισμένος διαθέσιμος χρόνος. Αναλύονται και συζητούνται παραδείγματα αποτελεσματικών εκπαιδευτικών πρακτικών τόσο από την ελληνική πραγματικότητα όσο και από τη διεθνή εμπειρία, που επιβεβαιώνουν τη σημασία της διερευνητικής και συμμετοχικής μάθησης για την ουσιαστική αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προκλήσεων. Η διατριβή καταλήγει στη διατύπωση σαφών, επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων για την ενσωμάτωση της οικολογικής εκπαίδευσης στα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη συστηματικής και στοχευμένης επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και στην ενίσχυση της συμμετοχής της ευρύτερης σχολικής κοινότητας (Velempini, 2025) (Martínez Borreguero, Maestre-Jiménez, Mateos, & Naranjo-Correa, 2020). Επιπλέον, προτείνονται πολιτικές που στοχεύουν στην ουσιαστική ενίσχυση της οικολογικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα παρατίθενται τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας με ειδική αναφορά στις δυνατότητες και τους περιορισμούς της εφαρμογής τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και υποδεικνύονται προτάσεις για περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση.

Authors dc:creator

• Αγγέλης Νικόλαος
• Angelis Nikolaos

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5368154

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368154