Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κοινωνικής υποστήριξης και εργασιακού gaslighting στους νοσηλευτές

Εισαγωγή: Το εργασιακό περιβάλλον των υπηρεσιών υγείας χαρακτηρίζεται από αυξημένες απαιτήσεις, σύνθετες διαπροσωπικές σχέσεις και έντονες ιεραρχικές δομές, στοιχεία που ενδέχεται να δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την εμφάνιση ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Τα τελευταία χρόνια, το εργασιακό gaslighting έχει αναδειχθεί ως μία συγκαλυμμένη μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης, κατά την οποία ο εργαζόμενος οδηγείται σε αμφισβήτηση της αντίληψης, της κρίσης και της επαγγελματικής του επάρκειας. Παρότι δεν εκδηλώνεται με εμφανείς μορφές επιθετικότητας, η συστηματική υπονόμευση της επαγγελματικής εμπειρίας μπορεί να επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, στην επαγγελματική ταυτότητα και στη συνολική λειτουργικότητα των νοσηλευτών. Παράλληλα, η κοινωνική υποστήριξη έχει τεκμηριωθεί ως βασικός προστατευτικός παράγοντας έναντι εργασιακών στρεσογόνων παραγόντων, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ψυχολογικής ισορροπίας και της επαγγελματικής ανθεκτικότητας. Ωστόσο, η άμεση διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κοινωνικής υποστήριξης και εργασιακού gaslighting παραμένει περιορισμένη, ιδίως στο ελληνικό νοσηλευτικό πλαίσιο. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κοινωνικής υποστήριξης και εργασιακού gaslighting στον νοσηλευτικό πληθυσμό. Επιπλέον, εξετάστηκε η σύνδεση του εργασιακού gaslighting με βασικές επαγγελματικές εκβάσεις, όπως η εργασιακή ικανοποίηση και η αυτοαντιλαμβανόμενη επαγγελματική απόδοση. Η μελέτη επιδίωξε να αναδείξει το φαινόμενο όχι μόνο ως διαπροσωπική δυναμική, αλλά και ως παράμετρο που εντάσσεται στο ευρύτερο οργανωσιακό πλαίσιο των δομών υγείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική μελέτη σε δείγμα. 153 νοσηλευτών/-τριών που εργάζονται σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές υγείας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, το οποίο περιλάμβανε: (α) κλίμακα μέτρησης εργασιακού gaslighting, (β)την Πολυδιάστατη Κλίμακα Αντιλαμβανόμενης Κοινωνικής Υποστήριξης και (γ) ερωτήσεις σχετικές με την εργασιακή ικανοποίηση και την επαγγελματική απόδοση. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό SPSS. Υπολογίστηκαν περιγραφικά στατιστικά μέτρα (μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις, ποσοστά) και εφαρμόστηκαν συντελεστές συσχέτισης για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p<0,05. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν ότι τα επίπεδα εργασιακού gaslighting στους συμμετέχοντες νοσηλευτές κυμάνθηκαν σε χαμηλά έως μέτρια επίπεδα, με εντονότερη παρουσία συμπεριφορών που σχετίζονται με αμφισβήτηση της επαγγελματικής κρίσης και κατάχρηση εξουσίας. Η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη καταγράφηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα, ιδίως από το οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, ενώ η υποστήριξη εντός του εργασιακού χώρου εμφανίστηκε σε ικανοποιητικό αλλά συγκριτικά χαμηλότερο βαθμό. Διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση μεταξύ κοινωνικής υποστήριξης και διαστάσεων του εργασιακού gaslighting, υποδηλώνοντας ότι αυξημένη υποστήριξη συνδέεται με μειωμένη εμπειρία χειριστικών συμπεριφορών. Επιπλέον, το εργασιακό gaslighting συσχετίστηκε αρνητικά με την εργασιακή ικανοποίηση, ενώ δεν φάνηκε να επηρεάζει σημαντικά την αυτοαντιλαμβανόμενη επαγγελματική απόδοση. Συνολικά, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον προστατευτικό ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης και την αρνητική επίδραση του gaslighting στην εργασιακή εμπειρία των νοσηλευτών. Συμπεράσματα: Το εργασιακό gaslighting αποτελεί υπαρκτό φαινόμενο στο νοσηλευτικό περιβάλλον, ακόμη και όταν δεν εκδηλώνεται με έντονη μορφή. Η κοινωνική υποστήριξη φαίνεται να λειτουργεί ως προστατευτικός παράγοντας, περιορίζοντας σε κάποιο βαθμό την ένταση της εμπειρίας ψυχολογικής υπονόμευσης. Παράλληλα, η διατήρηση ικανοποιητικών επιπέδων επαγγελματικής απόδοσης υποδηλώνει την ύπαρξη μηχανισμών ανθεκτικότητας στον νοσηλευτικό πληθυσμό. Η αναγνώριση του φαινομένου και η ενίσχυση υποστηρικτικών δομών στο εργασιακό περιβάλλον συνιστούν κρίσιμες παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της ψυχοκοινωνικής ασφάλειας και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Λέξεις Κλειδιά: εργασιακό gaslighting, κοινωνική υποστήριξη, νοσηλευτές, εργασιακή ικανοποίηση, επαγγελματική απόδοση, ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι.

Authors dc:creator

• Τσιριμώκου Φωτεινή
• Tsirimokou Foteini

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5363288

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5363288