Τα ρωσικά λεξιλογικά δάνεια στη νέα ελληνική: Ανάλυση προτύπων ενσωμάτωσης και συμφραζομένων χρήσης με βάση σώματα κειμένων.

Η παρούσα εργασία διερευνά τον λεξιλογικό δανεισμό από τη ρωσική στη νέα ελληνική γλώσσα, εστιάζοντας στη συστηματική καταγραφή, ανάλυση και ερμηνεία των ρωσικών δανείων που έχουν ενσωματωθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο. Ανταποκρινόμενη στην ανάγκη για μελέτες που να εστιάζουν σε λιγότερο χαρτογραφημένες μορφές γλωσσικής επιρροής, η έρευνα υιοθετεί θεωρητικά μοντέλα από τη γλωσσολογία της επαφής, τη θεωρία του δανεισμού (Haspelmath & Tadmor, 2009· Matras, 2009· Winford, 2003) και τις κοινωνιογλωσσικές προσεγγίσεις στην προσαρμογή και χρήση δανείων. Με σημείο εκκίνησης τις ιστορικοπολιτισμικές σχέσεις Ελλάδας–Ρωσίας από τον 18ο αιώνα έως σήμερα, και μέσω της αναλυτικής επισκόπησης των κοινωνικών συνθηκών υπό τις οποίες τα δάνεια διείσδυσαν στο ελληνικό λεξιλόγιο, επιχειρείται η σύνδεση γλωσσικής επιρροής με ιστορικές συγκυρίες (όπως η ρωσική συμμετοχή στον ελληνικό αγώνα ανεξαρτησίας, η μετανάστευση, η σοβιετική παρουσία στον δημόσιο λόγο και η μετασοβιετική παλιννόστηση). Η μεθοδολογική βάση της έρευνας περιλαμβάνει τη χρήση Σωμάτων Κειμένων, στα οποία εντοπίστηκαν λέξεις ρωσικής προέλευσης. Η καταγραφή και ανάλυση συνδύασε ποσοτικές και ποιοτικές παραμέτρους: κατηγοριοποίηση κατά θεματικό πεδίο (π.χ. πολιτική, στρατιωτική ορολογία, μαγειρική, λογοτεχνία), γλωσσική προσαρμογή (φωνολογική, μορφολογική), σημασιολογική εξέλιξη και συχνότητα εμφάνισης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διάκριση ανάμεσα σε άμεσα και έμμεσα δάνεια (μέσω τρίτων γλωσσών), καθώς και στη λειτουργική ενσωμάτωσή τους στον σύγχρονο λόγο. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι παρότι τα ρωσικά δάνεια είναι λιγότερο ορατά συγκριτικά με άλλα γλωσσικά στρώματα (τουρκικά, λατινικά, ιταλικά), εντοπίζονται σε σημασιολογικά φορτισμένα συμφραζόμενα και συχνά φέρουν ιδεολογική ή πολιτισμική φόρτιση. Η κοινωνιογλωσσική τους αποδοχή ποικίλλει, με ορισμένα δάνεια να έχουν πλήρως ενσωματωθεί, ενώ άλλα διατηρούν το στίγμα της ξενικότητας. Η εργασία αναδεικνύει επίσης την πολυπλοκότητα του φαινομένου του λεξιλογικού δανεισμού, αντικρούοντας την αντίληψη της απλής «εισαγωγής λέξεων» και προτείνοντας ένα πολυπαραγοντικό μοντέλο κατανόησης των γλωσσικών επιρροών. Συνολικά, η μελέτη ενισχύει τη θεωρητική συζήτηση γύρω από τη δανεισιμότητα, προτείνει ένα μοντέλο ταξινόμησης των δανείων με βάση το ιστορικο-πολιτισμικό τους πλαίσιο και συνεισφέρει εμπειρικά στη χαρτογράφηση των ρωσικών επιδράσεων στο σύγχρονο ελληνικό λεξιλόγιο. Η έρευνα υποστηρίζει ότι τα ρωσικά δάνεια μπορούν να λειτουργήσουν ως γλωσσικοί δείκτες ιστορικής επαφής και πολιτισμικής όσμωσης, φωτίζοντας τις διαστάσεις, τους δρόμους, τις ιδιαιτερότητες και τις διακυμάνσεις της αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο γλωσσικών κοινοτήτων και των πολιτισμών τους.

Authors dc:creator

• ΡΑΠΑΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ
• RAPANOS CHRISTOS-GEORGIOS

• Γλώσσα – Λογοτεχνία
• Language – Literature

Language dc:language

Ελληνικά, Ρωσικά, Greek

Identifier

uoadl:5360934

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5360934