Συσχέτιση του συνδρόμου απνοιών-υποπνοιών στον ύπνο με την έκφραση των διαύλων καλίου στο ανοσοποιητικό σύστημα

Το Σύνδρομο Αποφρακτικής Υπνικής Άπνοιας (ΣΑΑΥ) χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια απόφραξης του ανώτερου αεραγωγού, που οδηγούν σε διαλείπουσα νυχτερινή υποξαιμία και συνοδεύονται από χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή. Στο επίκεντρο της φυσιολογίας αλλά και της ενεργοποίησης των κυττάρων του ανοσοποιητικού βρίσκονται οι δίαυλοι καλίου, οι οποίοι λειτουργούν ως κρίσιμοι ρυθμιστές του δυναμικού της μεμβράνης και της ενδοκυττάριας σηματοδότησής τους. Στα Τ-λεμφοκύτταρα, ο τασεοεξαρτώμενος δίαυλος καλίου Kv1.3 αποτελεί τον κύριο μοριακό ρυθμιστή της φυσιολογίας τους και της διαδικασίας εισόδου τους στην ενεργοποιημένη κατάσταση, καθορίζοντας σε μεγάλο βαθμό όλες τις ασβέστιο-εξαρτώμενες διεργασίες των κυττάρων αυτών. Ο κεντρικός αυτός ρόλος του στην ενεργοποίηση απορρέει από την ικανότητά του να διατηρεί την κυτταρική μεμβράνη υπερπολωμένη, κατάσταση απαραίτητη για την εισροή ιόντων Ca²⁺ μέσω των διαύλων CRAC. Επιπροσθέτως, στα Τ-λεμφοκύτταρα ένας από τους διαύλους διαρροής καλίου που εκφράζουν, είναι ο δίαυλος TASK-2, του οποίου η δραστηριότητα ρυθμίζεται από το εξωκυττάριο pH -το οποίο επηρεάζεται άμεσα από τα επίπεδα CO₂- και το οποίο τον καθιστά ελκυστικό στόχο σε καταστάσεις υποξαιμίας και οξέωσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δε, παρουσιάζει το γεγονός ότι οι δίαυλοι TASK-2, που έχουν πολύ περιορισμένη έκφραση στον εγκέφαλο, εκφράζονται επιλεκτικά στο εγκεφαλικό στέλεχος, συμπεριλαμβανομένων των retrotrapezoid νευρώνων που συμμετέχουν στην κεντρική χημειοευαισθησία. Αυτό υποδεικνύει ότι η μελέτη τους στα Τ-λεμφοκύτταρα που ως γνωστό μοιράζονται κοινούς μηχανισμούς γονιδιακής ρύθμισης με τα κύτταρα του ΚΝΣ μπορεί να προσφέρει ένα καλό ex-vivo μοντέλο διερεύνησης ύπαρξης παρόμοιων μεταβολών σε κεντρικούς αναπνευστικούς μηχανισμούς στους οποίους δεν έχουμε πρόσβαση. Σκοπός Να διερευνηθεί αν η διαλείπουσα υποξαιμία στο ΣΑΑΥ σχετίζεται με μεταβολές στα επίπεδα έκφρασης των διαύλων καλίου Kv1.3 και TASK-2 στα Τ-λεμφοκύτταρα, αν το προφίλ αυτό διαφοροποιείται σε σχέση με ασθενείς με ΧΑΠ και υγιείς μάρτυρες, και αν η εφαρμογή θεραπείας με CPAP/NIV τείνει να επαναφέρει την έκφραση των διαύλων προς φυσιολογικά επίπεδα. Επιπλέον, να εξεταστεί αν τα Τ-λεμφοκύτταρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ex-vivo μοντέλο για τη μελέτη της έκφρασης στο εγκεφαλικό στέλεχος ενός pH-ευαίσθητου διαύλου όπως ο TASK-2 σε συνθήκες υποξαιμίας. Μέθοδοι Σε αυτή την πιλοτική, προοπτική μελέτη συμπεριλήφθηκαν ασθενείς με ΣΑΑΥ, ασθενείς με ΧΑΠ και χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, καθώς και υγιείς εθελοντές. Από περιφερικό φλεβικό αίμα απομονώθηκαν PBMCs με Ficoll-Hypaque και εξήχθη ολικό RNA με TRIzol. Ακολούθησε σύνθεση cDNA και ημι-ποσοτική RT-PCR για Kv1.3, TASK-2 και GAPDH (γονίδιο αναφοράς). Τα προϊόντα αναλύθηκαν με ηλεκτροφόρηση σε πηκτή αγαρόζης και ποσοτικοποιήθηκαν με ImageJ. Η έκφραση κανονικοποιήθηκε ως προς GAPDH και υπολογίστηκε η αναλογία TASK-2/Kv1.3. Σε υποομάδες ασθενών με ΣΑΑΥ και ΧΑΠ πραγματοποιήθηκε επανέλεγχος μετά από θεραπεία με CPAP και NIV αντίστοιχα. Εξετάστηκαν συσχετίσεις με δείκτες βαρύτητας του ΣΑΑΥ (AHI, T90, MinSpO₂, MeanSpO₂, ODI). Αποτελέσματα Τα Τ-λεμφοκύτταρα ασθενών με ΣΑΑΥ εμφάνισαν τάση για αυξημένη έκφραση Kv1.3 mRNA και μειωμένη έκφραση TASK-2 mRNA σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, με συνέπεια τη μείωση της αναλογίας TASK-2/Kv1.3. Το προφίλ αυτό είναι συμβατό με ενίσχυση της ικανότητας ενεργοποίησης των Τ-κυττάρων και προφλεγμονώδη ρύθμιση. Αντίθετα στους ασθενείς με ΧΑΠ παρατηρήθηκε αυξημένη έκφραση TASK-2 και τάση για αυξημένο Kv1.3, με αναλογία TASK-2/Kv1.3 σαφώς υψηλότερη από αυτή των ασθενών με ΣΑΑΥ, πιθανόν αντανακλώντας διαφορετικού τύπου προσαρμογή σε χρόνια υποξαιμία και οξέωση. Η εφαρμογή CPAP στους ασθενείς με ΣΑΑΥ συνοδεύτηκε από αύξηση της έκφρασης TASK-2 και μείωση της έκφρασης Kv1.3 προς τιμές υγιών, ενώ στους ασθενείς με ΧΑΠ η θεραπεία με NIV οδήγησε σε τάση μείωσης της υπερέκφρασης TASK-2. Οι συσχετίσεις των επιπέδων έκφρασης με δείκτες βαρύτητας του ΣΑΑΥ έδειξαν συνεπή αλλά μη στατιστικά σημαντική τάση, προφανώς λόγω του πολύ μικρού δείγματος. Συμπεράσματα Η παρούσα πιλοτική μελέτη παρέχει πρώτες ενδείξεις ότι η διαλείπουσα νυχτερινή υποξαιμία στο ΣΑΑΥ συνδέεται με μεταβολές στο προφίλ έκφρασης του Kv1.3 και του TASK-2 στα Τ-λεμφοκύτταρα, ευνοώντας ένα πρότυπο αυξημένης ενεργοποίησης και προφλεγμονώδους ρύθμισης. Ο Kv1.3 φαίνεται να αποτελεί τον κύριο μοριακό στόχο μέσω του οποίου το ερέθισμα της υποξαιμίας μεταφράζεται σε αυξημένη Τ-κυτταρική απάντηση, ενώ ο TASK-2, ως pH-ευαίσθητος δίαυλος, μπορεί να συμμετέχει στη λεπτή διαμόρφωση αυτής της ισορροπίας σε συνθήκες μεταβολών CO₂ και pH. Επιπροσθέτως, η μελέτη δείχνει ότι ίσως τα Τ-λεμφοκύτταρα να λειτουργούν ως πιθανό ex-vivo μοντέλο για τη μελέτη έκφρασης του pH-ευαίσθητου διαύλου (TASK-2) στο ΚΝΣ, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερες, ποσοτικές και λειτουργικές μελέτες, ώστε να επιβεβαιωθούν και να εμβαθύνουν τα προκαταρκτικά αυτά ευρήματα.

Authors dc:creator

• Δέδε Κωνσταντίνα
• Dede Konstantina

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5357930

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5357930