Οι Απειλές της Σύγχρονης Δημοκρατίας και το Σύνταγμα: Το Παράδειγμα των Ολοκληρωτικών Κομμάτων

H εργασία που ακολουθεί έχει ως στόχο της να εξετάσει πώς οι συνταγματικές δομές μπορούν να προστατεύσουν το δημοκρατικό πολίτευμα απέναντι στην άνοδο που παρατηρείται σήμερα στη δύναμη αυταρχικών, περιοριστικών ακόμα και ολοκληρωτικών κομμάτων. Ενώ η δημοκρατική αποσάθρωση συχνά συζητείται με όρους πολιτικής κουλτούρας ή θεσμικής αδυναμίας, η συγκεκριμένη μελέτη θα ασχοληθεί πιο συγκεκριμένα με τους συνταγματικούς μηχανισμούς που υφίστανται και είναι διαθέσιμοι, για την ανάσχεση των δυνάμεων αυτών, είτε οι πρώτοι συνεχίζουν να δρουν υπό τον αρχικό τους ρόλο ή ακόμα και σε περιπτώσεις που έχουν περιοριστεί ή μεταλλαχτεί σε τέτοιο βαθμό που έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Αντλώντας πληροφορίες από την ιστορική εξέλιξη, τις υπάρχουσες θεωρίες περί δημοκρατίας και τη σύγχρονη συνταγματική βιβλιογραφία, η εργασία ξεκινάει αναλύοντας την πορεία της δημοκρατίας και τους κινδύνους που αυτή αντιμετώπιζε ήδη από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για να έρθει τελικά στον εγγύτερο 20ο αιώνα όπου αναπτύχθηκαν ιδέες όπως η «μαχόμενη δημοκρατία» του Karl Loewenstein, η «αποφασιοκρατία» του Carl Schmitt καθώς και «διαδικαστική αντίληψη» του Hans Kelsen. Ζητούμενο σε αυτές τις θεωρίες, όπως θα δούμε, είναι η ανοχή που προτίθενται να επιδείξουν και αν κατά πόσο αυτό διακινδυνεύει τη συνέχεια μίας δημοκρατίας. Τα ευρήματα από αυτή την αναδρομή, θα συναρτηθούν τελικά με παραδείγματα του πώς διάφορα κράτη έχουν αντιμετωπίσει κατά καιρούς αυτή τη διολίσθηση. Για να καταδείξουμε πώς ο συνταγματικός σχεδιασμός συνδυάζεται με απτά πολιτικά γεγονότα, η εργασία θα ασχοληθεί πρωτίστως με πέντε βασικές μελέτες περίπτωσης που παρουσιάζουν ίσως και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: τις Η.Π.Α., την Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις τονίζει διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας στην αντιμετώπιση των ολοκληρωτικών τάσεων. Αναλύοντας και συγκρίνοντας τις παραπάνω περιπτώσεις, θα μπορέσουμε να καταδείξουμε ίσως πιθανά μοτίβα ορθής συνταγματικής άμυνας που αναδύονται, συνάμα με πιθανές επαναλαμβανόμενες αδυναμίες. Θα δούμε πως μάλλον δεν υπάρχει ένας και απόλυτος τρόπος εγγύησης του αποτελέσματος και πως η δημοκρατική αντοχή επαφίεται τελικά σε έναν συνδυασμό νομικών δικλείδων ασφαλείας, ισχυρών θεσμών και συνεχούς δικαστικής και πολιτικής επαγρύπνησης. Η προσέγγιση μας εδώ, ευελπιστεί να συνδράμει με ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης του δύσκολου έργου συγκερασμού της προστασίας του πολιτεύματος χωρίς την οπισθοδρόμηση και την απώλεια των ίδιων των αρχών και αξιών που επιθυμούμε, εν τέλει, να προστατεύσουμε.

Authors dc:creator

• Καννές Βασίλειος
• Kannes Vasileios

• Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες
• Social, Political and Economic sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5326992

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326992