{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326992"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326992","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι Απειλές της Σύγχρονης Δημοκρατίας και το Σύνταγμα: Το Παράδειγμα των Ολοκληρωτικών Κομμάτων","abstract":"H εργασία που ακολουθεί έχει ως στόχο της να εξετάσει πώς οι συνταγματικές δομές μπορούν να προστατεύσουν το δημοκρατικό πολίτευμα απέναντι στην άνοδο που παρατηρείται σήμερα στη δύναμη αυταρχικών, περιοριστικών ακόμα και ολοκληρωτικών κομμάτων. Ενώ η δημοκρατική αποσάθρωση συχνά συζητείται με όρους πολιτικής κουλτούρας ή θεσμικής αδυναμίας, η συγκεκριμένη μελέτη θα ασχοληθεί πιο συγκεκριμένα με τους συνταγματικούς μηχανισμούς που υφίστανται και είναι διαθέσιμοι, για την ανάσχεση των δυνάμεων αυτών, είτε οι πρώτοι συνεχίζουν να δρουν υπό τον αρχικό τους ρόλο ή ακόμα και σε περιπτώσεις που έχουν περιοριστεί ή μεταλλαχτεί σε τέτοιο βαθμό που έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Αντλώντας πληροφορίες από την ιστορική εξέλιξη, τις υπάρχουσες θεωρίες περί δημοκρατίας και τη σύγχρονη συνταγματική βιβλιογραφία, η εργασία ξεκινάει αναλύοντας την πορεία της δημοκρατίας και τους κινδύνους που αυτή αντιμετώπιζε ήδη από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για να έρθει τελικά στον εγγύτερο 20ο αιώνα όπου αναπτύχθηκαν ιδέες όπως η «μαχόμενη δημοκρατία» του Karl Loewenstein, η «αποφασιοκρατία» του Carl Schmitt καθώς και «διαδικαστική αντίληψη» του Hans Kelsen. Ζητούμενο σε αυτές τις θεωρίες, όπως θα δούμε, είναι η ανοχή που προτίθενται να επιδείξουν και αν κατά πόσο αυτό διακινδυνεύει τη συνέχεια μίας δημοκρατίας. Τα ευρήματα από αυτή την αναδρομή, θα συναρτηθούν τελικά με παραδείγματα του πώς διάφορα κράτη έχουν αντιμετωπίσει κατά καιρούς αυτή τη διολίσθηση. Για να καταδείξουμε πώς ο συνταγματικός σχεδιασμός συνδυάζεται με απτά πολιτικά γεγονότα, η εργασία θα ασχοληθεί πρωτίστως με πέντε βασικές μελέτες περίπτωσης που παρουσιάζουν ίσως και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: τις Η.Π.Α., την Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις τονίζει διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας στην αντιμετώπιση των ολοκληρωτικών τάσεων. Αναλύοντας και συγκρίνοντας τις παραπάνω περιπτώσεις, θα μπορέσουμε να καταδείξουμε ίσως πιθανά μοτίβα ορθής συνταγματικής άμυνας που αναδύονται, συνάμα με πιθανές επαναλαμβανόμενες αδυναμίες. Θα δούμε πως μάλλον δεν υπάρχει ένας και απόλυτος τρόπος εγγύησης του αποτελέσματος και πως η δημοκρατική αντοχή επαφίεται τελικά σε έναν συνδυασμό νομικών δικλείδων ασφαλείας, ισχυρών θεσμών και συνεχούς δικαστικής και πολιτικής επαγρύπνησης. Η προσέγγιση μας εδώ, ευελπιστεί να συνδράμει με ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης του δύσκολου έργου συγκερασμού της προστασίας του πολιτεύματος χωρίς την οπισθοδρόμηση και την απώλεια των ίδιων των αρχών και αξιών που επιθυμούμε, εν τέλει, να προστατεύσουμε.","abstract_html":"H εργασία που ακολουθεί έχει ως στόχο της να εξετάσει πώς οι συνταγματικές δομές μπορούν να προστατεύσουν το δημοκρατικό πολίτευμα απέναντι στην άνοδο που παρατηρείται σήμερα στη δύναμη αυταρχικών, περιοριστικών ακόμα και ολοκληρωτικών κομμάτων. Ενώ η δημοκρατική αποσάθρωση συχνά συζητείται με όρους πολιτικής κουλτούρας ή θεσμικής αδυναμίας, η συγκεκριμένη μελέτη θα ασχοληθεί πιο συγκεκριμένα με τους συνταγματικούς μηχανισμούς που υφίστανται και είναι διαθέσιμοι, για την ανάσχεση των δυνάμεων αυτών, είτε οι πρώτοι συνεχίζουν να δρουν υπό τον αρχικό τους ρόλο ή ακόμα και σε περιπτώσεις που έχουν περιοριστεί ή μεταλλαχτεί σε τέτοιο βαθμό που έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Αντλώντας πληροφορίες από την ιστορική εξέλιξη, τις υπάρχουσες θεωρίες περί δημοκρατίας και τη σύγχρονη συνταγματική βιβλιογραφία, η εργασία ξεκινάει αναλύοντας την πορεία της δημοκρατίας και τους κινδύνους που αυτή αντιμετώπιζε ήδη από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για να έρθει τελικά στον εγγύτερο 20ο αιώνα όπου αναπτύχθηκαν ιδέες όπως η «μαχόμενη δημοκρατία» του Karl Loewenstein, η «αποφασιοκρατία» του Carl Schmitt καθώς και «διαδικαστική αντίληψη» του Hans Kelsen. Ζητούμενο σε αυτές τις θεωρίες, όπως θα δούμε, είναι η ανοχή που προτίθενται να επιδείξουν και αν κατά πόσο αυτό διακινδυνεύει τη συνέχεια μίας δημοκρατίας. Τα ευρήματα από αυτή την αναδρομή, θα συναρτηθούν τελικά με παραδείγματα του πώς διάφορα κράτη έχουν αντιμετωπίσει κατά καιρούς αυτή τη διολίσθηση. Για να καταδείξουμε πώς ο συνταγματικός σχεδιασμός συνδυάζεται με απτά πολιτικά γεγονότα, η εργασία θα ασχοληθεί πρωτίστως με πέντε βασικές μελέτες περίπτωσης που παρουσιάζουν ίσως και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: τις Η.Π.Α., την Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις τονίζει διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας στην αντιμετώπιση των ολοκληρωτικών τάσεων. Αναλύοντας και συγκρίνοντας τις παραπάνω περιπτώσεις, θα μπορέσουμε να καταδείξουμε ίσως πιθανά μοτίβα ορθής συνταγματικής άμυνας που αναδύονται, συνάμα με πιθανές επαναλαμβανόμενες αδυναμίες. Θα δούμε πως μάλλον δεν υπάρχει ένας και απόλυτος τρόπος εγγύησης του αποτελέσματος και πως η δημοκρατική αντοχή επαφίεται τελικά σε έναν συνδυασμό νομικών δικλείδων ασφαλείας, ισχυρών θεσμών και συνεχούς δικαστικής και πολιτικής επαγρύπνησης. Η προσέγγιση μας εδώ, ευελπιστεί να συνδράμει με ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης του δύσκολου έργου συγκερασμού της προστασίας του πολιτεύματος χωρίς την οπισθοδρόμηση και την απώλεια των ίδιων των αρχών και αξιών που επιθυμούμε, εν τέλει, να προστατεύσουμε.","abstract_has_math":false,"creators":["Καννές Βασίλειος","Kannes Vasileios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:44Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5326992"],"render_values":[{"text":"uoadl:5326992","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326992","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καννές Βασίλειος","Kannes Vasileios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5326992","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326992"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["H εργασία που ακολουθεί έχει ως στόχο της να εξετάσει πώς οι συνταγματικές δομές μπορούν να προστατεύσουν το δημοκρατικό πολίτευμα απέναντι στην άνοδο που παρατηρείται σήμερα στη δύναμη αυταρχικών, περιοριστικών ακόμα και ολοκληρωτικών κομμάτων. Ενώ η δημοκρατική αποσάθρωση συχνά συζητείται με όρους πολιτικής κουλτούρας ή θεσμικής αδυναμίας, η συγκεκριμένη μελέτη θα ασχοληθεί πιο συγκεκριμένα με τους συνταγματικούς μηχανισμούς που υφίστανται και είναι διαθέσιμοι, για την ανάσχεση των δυνάμεων αυτών, είτε οι πρώτοι συνεχίζουν να δρουν υπό τον αρχικό τους ρόλο ή ακόμα και σε περιπτώσεις που έχουν περιοριστεί ή μεταλλαχτεί σε τέτοιο βαθμό που έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Αντλώντας πληροφορίες από την ιστορική εξέλιξη, τις υπάρχουσες θεωρίες περί δημοκρατίας και τη σύγχρονη συνταγματική βιβλιογραφία, η εργασία ξεκινάει αναλύοντας την πορεία της δημοκρατίας και τους κινδύνους που αυτή αντιμετώπιζε ήδη από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για να έρθει τελικά στον εγγύτερο 20ο αιώνα όπου αναπτύχθηκαν ιδέες όπως η «μαχόμενη δημοκρατία» του Karl Loewenstein, η «αποφασιοκρατία» του Carl Schmitt καθώς και «διαδικαστική αντίληψη» του Hans Kelsen. Ζητούμενο σε αυτές τις θεωρίες, όπως θα δούμε, είναι η ανοχή που προτίθενται να επιδείξουν και αν κατά πόσο αυτό διακινδυνεύει τη συνέχεια μίας δημοκρατίας. Τα ευρήματα από αυτή την αναδρομή, θα συναρτηθούν τελικά με παραδείγματα του πώς διάφορα κράτη έχουν αντιμετωπίσει κατά καιρούς αυτή τη διολίσθηση. Για να καταδείξουμε πώς ο συνταγματικός σχεδιασμός συνδυάζεται με απτά πολιτικά γεγονότα, η εργασία θα ασχοληθεί πρωτίστως με πέντε βασικές μελέτες περίπτωσης που παρουσιάζουν ίσως και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: τις Η.Π.Α., την Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις τονίζει διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας στην αντιμετώπιση των ολοκληρωτικών τάσεων. Αναλύοντας και συγκρίνοντας τις παραπάνω περιπτώσεις, θα μπορέσουμε να καταδείξουμε ίσως πιθανά μοτίβα ορθής συνταγματικής άμυνας που αναδύονται, συνάμα με πιθανές επαναλαμβανόμενες αδυναμίες. Θα δούμε πως μάλλον δεν υπάρχει ένας και απόλυτος τρόπος εγγύησης του αποτελέσματος και πως η δημοκρατική αντοχή επαφίεται τελικά σε έναν συνδυασμό νομικών δικλείδων ασφαλείας, ισχυρών θεσμών και συνεχούς δικαστικής και πολιτικής επαγρύπνησης. Η προσέγγιση μας εδώ, ευελπιστεί να συνδράμει με ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης του δύσκολου έργου συγκερασμού της προστασίας του πολιτεύματος χωρίς την οπισθοδρόμηση και την απώλεια των ίδιων των αρχών και αξιών που επιθυμούμε, εν τέλει, να προστατεύσουμε.","This paper aims to examine how constitutional structures can protect the democratic system against the rise, currently observed, in the power of authoritarian, restrictive, and even totalitarian parties. While democratic erosion is often discussed in terms of political culture or institutional weakness, this study will focus more specifically on the constitutional mechanisms that exist and are available to curb such forces, whether these mechanisms continue to operate in their original capacity or even in cases where they have been limited or transformed to such an extent that they have effectively become inactive. Drawing on historical development, existing theories of democracy, and contemporary constitutional scholarship, the paper begins by analyzing the course of democracy and the dangers it has faced since the time of Plato and Aristotle, before ultimately turning to the twentieth century, when ideas such as Karl Loewenstein’s “militant democracy,” Carl Schmitt’s “decisionism,” and Hans Kelsen’s “procedural conception” were developed. A key issue in these theories, as we shall see, is the degree of tolerance they are willing to exhibit, and whether and to what extent such tolerance endangers the continuity of a democracy. The findings of this retrospective analysis will ultimately be linked to examples of how various states have dealt, at different times, with this kind of democratic backsliding. In order to demonstrate how constitutional design interacts with tangible political events, the paper will focus primarily on five core case studies that present perhaps the greatest interest: the United States, Hungary, France, Germany, and Greece. Each of these cases highlights different approaches, with varying levels of success, to addressing totalitarian tendencies. By analyzing and comparing these cases, we will be able to identify possible patterns of effective constitutional defense as they emerge, alongside potential recurring weaknesses. We will see that there is likely no single, absolute way to guarantee a successful outcome, and that democratic resilience ultimately depends on a combination of legal safeguards, strong institutions, and continuous judicial and political vigilance. The approach adopted here seeks to contribute a framework for a better understanding of the difficult task of reconciling the protection of the constitutional order without regression or the loss of the very principles and values that we ultimately seek to protect."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι Απειλές της Σύγχρονης Δημοκρατίας και το Σύνταγμα: Το Παράδειγμα των Ολοκληρωτικών Κομμάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καννές Βασίλειος","Kannes Vasileios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["H εργασία που ακολουθεί έχει ως στόχο της να εξετάσει πώς οι συνταγματικές δομές μπορούν να προστατεύσουν το δημοκρατικό πολίτευμα απέναντι στην άνοδο που παρατηρείται σήμερα στη δύναμη αυταρχικών, περιοριστικών ακόμα και ολοκληρωτικών κομμάτων. Ενώ η δημοκρατική αποσάθρωση συχνά συζητείται με όρους πολιτικής κουλτούρας ή θεσμικής αδυναμίας, η συγκεκριμένη μελέτη θα ασχοληθεί πιο συγκεκριμένα με τους συνταγματικούς μηχανισμούς που υφίστανται και είναι διαθέσιμοι, για την ανάσχεση των δυνάμεων αυτών, είτε οι πρώτοι συνεχίζουν να δρουν υπό τον αρχικό τους ρόλο ή ακόμα και σε περιπτώσεις που έχουν περιοριστεί ή μεταλλαχτεί σε τέτοιο βαθμό που έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Αντλώντας πληροφορίες από την ιστορική εξέλιξη, τις υπάρχουσες θεωρίες περί δημοκρατίας και τη σύγχρονη συνταγματική βιβλιογραφία, η εργασία ξεκινάει αναλύοντας την πορεία της δημοκρατίας και τους κινδύνους που αυτή αντιμετώπιζε ήδη από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη για να έρθει τελικά στον εγγύτερο 20ο αιώνα όπου αναπτύχθηκαν ιδέες όπως η «μαχόμενη δημοκρατία» του Karl Loewenstein, η «αποφασιοκρατία» του Carl Schmitt καθώς και «διαδικαστική αντίληψη» του Hans Kelsen. Ζητούμενο σε αυτές τις θεωρίες, όπως θα δούμε, είναι η ανοχή που προτίθενται να επιδείξουν και αν κατά πόσο αυτό διακινδυνεύει τη συνέχεια μίας δημοκρατίας. Τα ευρήματα από αυτή την αναδρομή, θα συναρτηθούν τελικά με παραδείγματα του πώς διάφορα κράτη έχουν αντιμετωπίσει κατά καιρούς αυτή τη διολίσθηση. Για να καταδείξουμε πώς ο συνταγματικός σχεδιασμός συνδυάζεται με απτά πολιτικά γεγονότα, η εργασία θα ασχοληθεί πρωτίστως με πέντε βασικές μελέτες περίπτωσης που παρουσιάζουν ίσως και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: τις Η.Π.Α., την Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις τονίζει διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας στην αντιμετώπιση των ολοκληρωτικών τάσεων. Αναλύοντας και συγκρίνοντας τις παραπάνω περιπτώσεις, θα μπορέσουμε να καταδείξουμε ίσως πιθανά μοτίβα ορθής συνταγματικής άμυνας που αναδύονται, συνάμα με πιθανές επαναλαμβανόμενες αδυναμίες. Θα δούμε πως μάλλον δεν υπάρχει ένας και απόλυτος τρόπος εγγύησης του αποτελέσματος και πως η δημοκρατική αντοχή επαφίεται τελικά σε έναν συνδυασμό νομικών δικλείδων ασφαλείας, ισχυρών θεσμών και συνεχούς δικαστικής και πολιτικής επαγρύπνησης. Η προσέγγιση μας εδώ, ευελπιστεί να συνδράμει με ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης του δύσκολου έργου συγκερασμού της προστασίας του πολιτεύματος χωρίς την οπισθοδρόμηση και την απώλεια των ίδιων των αρχών και αξιών που επιθυμούμε, εν τέλει, να προστατεύσουμε.","This paper aims to examine how constitutional structures can protect the democratic system against the rise, currently observed, in the power of authoritarian, restrictive, and even totalitarian parties. While democratic erosion is often discussed in terms of political culture or institutional weakness, this study will focus more specifically on the constitutional mechanisms that exist and are available to curb such forces, whether these mechanisms continue to operate in their original capacity or even in cases where they have been limited or transformed to such an extent that they have effectively become inactive. Drawing on historical development, existing theories of democracy, and contemporary constitutional scholarship, the paper begins by analyzing the course of democracy and the dangers it has faced since the time of Plato and Aristotle, before ultimately turning to the twentieth century, when ideas such as Karl Loewenstein’s “militant democracy,” Carl Schmitt’s “decisionism,” and Hans Kelsen’s “procedural conception” were developed. A key issue in these theories, as we shall see, is the degree of tolerance they are willing to exhibit, and whether and to what extent such tolerance endangers the continuity of a democracy. The findings of this retrospective analysis will ultimately be linked to examples of how various states have dealt, at different times, with this kind of democratic backsliding. In order to demonstrate how constitutional design interacts with tangible political events, the paper will focus primarily on five core case studies that present perhaps the greatest interest: the United States, Hungary, France, Germany, and Greece. Each of these cases highlights different approaches, with varying levels of success, to addressing totalitarian tendencies. By analyzing and comparing these cases, we will be able to identify possible patterns of effective constitutional defense as they emerge, alongside potential recurring weaknesses. We will see that there is likely no single, absolute way to guarantee a successful outcome, and that democratic resilience ultimately depends on a combination of legal safeguards, strong institutions, and continuous judicial and political vigilance. The approach adopted here seeks to contribute a framework for a better understanding of the difficult task of reconciling the protection of the constitutional order without regression or the loss of the very principles and values that we ultimately seek to protect."],"dc:identifier":["uoadl:5326992","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326992"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Οι Απειλές της Σύγχρονης Δημοκρατίας και το Σύνταγμα: Το Παράδειγμα των Ολοκληρωτικών Κομμάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:44Z"}