National and Kapodistrian University of Athens
H έμφυλη διάσταση των σχολικών εγχειριδίων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Abstract
dc:descriptionΚύριος στόχος/σκοπός αυτής της έρευνας είναι μέσα από την βιβλιογραφία και συγκεκριμένα από την ανάλυση των αποτελεσμάτων ερευνών που έχουν γίνει να φέρει στο φως πτυχές της έμφυλης διάστασης των σχολικών εγχειριδίων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα .Η θεωρητική ερμηνεία βασίζεται στον κοινωνικό κονστρουκτιβισμό και στη θεωρία των έμφυλων ρόλων, σύμφωνα με τους οποίους τα σχολικά βιβλία λειτουργούν ως μηχανισμοί κοινωνικοποίησης που διαμορφώνουν αντιλήψεις, αξίες και προσδοκίες των μαθητών. Συγκεκριμένα στην παρούσα έρευνα εξετάζονται διάφορες μελέτες και όχι μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά προσφέρετε μια συνολική και συνοπτική εικόνα των υπαρχουσών ερευνητικών τάσεων και κενών αλλά και των μεθοδολογικών εργαλείων. Οι μελέτες που εξετάζουν τα διδακτικά εγχειρίδια ,τις έμφυλες αναπαραστάσεις και τα σεξιστικά πρότυπα που προβάλλουν αποτελούν ένα σχετικά μεγάλο πεδίο διερεύνησης, που όμως χαρακτηρίζεται από ποικίλες θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, έτσι λοιπόν κρίνετε αναγκαία η εκπόνηση της παρούσας εργασίας η οποία έχει σαν στόχο την παρούσα χρονική στιγμή να συλλέξει δεδομένα και να παρουσιάσει την επιστημονική παράγωγη στο υπό επεξεργασία θέμα , καθώς επίσης να καταγράψει την σημασία και το δυναμισμό του εν λόγω αντικειμένου διερεύνησης. Η μέθοδος ανάλυσης που ακολουθήθηκε είναι αύτη της ανάλυσης περιεχομένου βασιζόμενη σε άξονες που έχουν να κάνουν με τον τρόπο παρουσίασης των ρόλων των δυο φύλων ,την εμφάνιση διαφοροποιήσεων ως προς την συμπεριφορά τους, την εμφάνιση στερεότυπων ως προς τις δραστηριότητες των δυο φύλων , το βαθμό κατανομής των απεικονίσεων γνωστών αντρών και γυναικών , την κατανομή της συντακτικής ομάδας ως προς το φύλο και τέλος το ερώτημα εάν έχουν αποδομηθεί μέσα από τα υπό εξέταση διδακτικά εγχειρίδια στερεότυπα που έχουν σχέση με το φύλο. Μέσα λοιπόν από ένα ικανοποιητικό αριθμό ελληνικών μελετών προκύπτει , ότι το ανδρικό φύλο εμφανίζονται στις περισσότερες περιπτώσεις , σε ρόλους πρωταγωνιστικούς, ηγετικούς και δραστήριους, ενώ το γυναικείο φύλο σαφώς υποεκπροσωπείτε εμφανιζόμενο σχεδόν αποκλειστικά σε παραδοσιακούς, δευτερεύοντες ρόλους (μητέρα, νοικοκυρά, δασκάλα, καθαρίστρια). Ως προς τις μικρότερες ηλικίες τα αγόρια απεικονίζονται δραστήρια ,και έξυπνα , ενώ τα κορίτσια ασχολούνται με οικιακές ασχολίες και χειροτεχνίες. Η χρήση της γλώσσας σε πολλές περιπτώσεις χαρακτηρίζετε σεξιστική λόγο της χρήσης του αρσενικού γένους ως ουδέτερου καθώς και την χρήση του αρσενικού γένους ως γενικού το οποίο συμπεριλαμβάνει τις όποιες γυναικείες φιγούρες. Η εικονογράφηση και αύτη με την σειρά της συνεχίζει το ίδιο μοτίβο απεικονίζοντας άνδρες και γυναίκες σχεδόν αποκλειστικά σε στερεοτυπικούς ρόλους , μη ξεχνώντας όμως την κάποια βελτιωμένη εικόνα στα νεότερα σχολικά εγχειρίδια χωρίς όμως να γίνετε πράξη η εξάλειψη των υφισταμένων ανισοτήτων. Επιπλέον όλες οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα σχολικά εγχειρίδια έχουν την τάση της αναπαραγωγής στερεοτύπων αντί της αποδόμησης τους έχοντας ισχύ για όλα τα μαθήματα (Γλώσσα, Μαθηματικά, Θρησκευτικά, Ιστορία, Λογοτεχνία, Αγγλικά). Τα παραπάνω αποτελέσματα από την ελληνική βιβλιογραφία είναι σε απόλυτη συμφωνία με την διεθνής βιβλιογραφία η όποια επιβεβαιώνει ότι στα σχολικά εγχειρίδια παγκοσμίως έχουμε υποεκπροσώπηση των γυναικών και ενίσχυση των στερεοτυπικών παραδοσιακών ρόλων τους .Τέλος μέσα από την ανάλυση των ερευνών προκύπτει ότι είναι επιτακτική η ανάγκη ριζικής αναθεώρησης των σχολικών εγχειριδίων ,έχοντας σαν στόχο τη δημιουργία ενός νέου υλικού που βασίζετε στην συμπερίληψη και προωθεί την ισότητα των φύλων αποδομώντας τα στερεότυπα , στηρίζοντας με αυτό τον τρόπο ισότιμα όλους τους μαθητές.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΜΙΧΑ ΕΛΕΝΗ-ΑΝΝΑ
- MICHA ELENI-ANNA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5326419
- OAI identifier oai:identifier
- oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326419