Hvað er málþroskafrávik : hvernig er unnið með þau og þá sérstaklega seinkaðan málþroska (Language delay)

Úrdráttur Markmið þessarar ritgerðar er að öðlast dýpri skilning og meiri almenna þekkingu á málþroskafrávikum og þeim þáttum sem flokkast undir slík frávik. Svar við spurningum eins og hver er orsökin; hvaða möguleika hefur barn í læsi og lestrarkennslu þegar það byrjar í grunnskóla? Hvernig verður ferlið og hverju má búast við á málþroskatímabilinu 3ja til 6 ára. Ég hef hugsað ritgerðina sem aðgengilegt, gott og auðskiljanlegt safn upplýsinga, þar sem lesandinn, sem veit lítið um tungumál, málþroska og málþroskafrávik, getur kynnt sér þessi mál betur. Í ritgerðinni útskýri ég helstu þætti málþroska, eðlilegan málþroska, frábrugðin málþroska og seinkaðan málþroska (language delay) og áhrif máls á lestur og skólagöngu. Einnig skoða ég greiningarferlið sem barn fer í gegnum og skoða hver lagaleg staða barnsins er gagnvart rétti hans til þjónustu. Að lokum skoða ég hvernig unnið er með málþroskafrávik. Mér reyndist efritt að finna aðgegnilegar upplýsingar um þetta efni á einu stað fyrir almenning. Leitast verður við að komast að því hver munurinn er á eðlilegum- og óeðlilegum málþroska og hver málþroskafrávik geta verið hjá barni. Hvernig unnið er með ákveðin frávik og hvert ferlið er frá því að grunnsemdir vakna, annað hvort hjá foreldri, forsjáraðilum eða kennurum. Hvað er í boði fyrir þessi börn og hvert er hlutverk foreldra í þessu ferli. Ritgerðinni verður skipt í formála, inngang og meginmáli, niðurstöður og lokaorð. Meginmálinu verður skipt í nokkra hluta. Í fyrsta hluta er talað almennt um hvað mál er. Þá verður eðlilegur málþroski og málþroskafrávik borin saman. Þessi ritgerð mun aðalega beinast að seinkuðum málþroska (language delay) og hvernig unnið er með frávikið. En önnur frávik sem fjallað verður um eru sértæk málþroskaröskun (specific language impairment), hljóðkerfisröskun (phonlogical disorders). Í öðrum hluta meginmálsins verður fjallað um fræðilegar kenningar og hvað þær segja um máltöku (language acquisition). Aðrir þættir sem fjallað verður um í ritgerðinni eru orsakir málþroskafrávika og hvað á að gera þegar frávik greinast eða þegar grunur vaknar. Skoðað verður hverjir eru greiningaraðilar og hvernig greining fer fram. Hvernig virkar kerfið okkar og hvað segja lög og reglur um rétt barna til þjónustu. Hvaða aðstoð þarf barn með greininguna seinkaðan málþroska, hvernig er unnið með þau og hvert er hlutverk foreldra. Ég velti fyrir mér hvaða áhrif seinkaður málþroski hefur á barn þegar greining kemur seint og ekki er gripið inn með snemmtækri íhlutun. Einnig verður gerð grein fyrir viðtal sem tekið var við Önnu Maríu Gunnarsdóttur talmeinafræðing hjá Talþjálfun Reykjavíkur. Markmið viðtalsins var að fræðast nánar um hvernig og hvað talmeinafræðingar vinna með og skoða hvernig samvinna foreldra og skóla getur verið sem best.

Author dc:creator

• Heiða Lecomte Gröndal

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Grunnskólakennarafræði
• Málþroski
• Málörðugleikar
• Börn

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/6500

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/6500