Eftir bókinni eða út af sporinu? Meðferð frumvarps til laga um breytingu á búvörulögum nr. 99/1993 (framleiðendafélög) á 154. löggjafarþingi

Frá síðustu aldamótum hafa verið gerðar umbætur á lagasetningarferlinu á Íslandi með það að markmiði að bæta starfshætti, efla gæði lagasetningar og auka samhæfingu framkvæmdavalds og löggjafarvalds. Með stofnun skrifstofu löggjafarmála og skýrari verkferlum í ráðuneytum og á Alþingi hefur skipulag í undirbúningi, frágangi og afgreiðslu frumvarpa aukist. Frumkvæði að löggjöf er að verulegu leyti framkvæmdavaldsins en þingið annast meðferð og endanlega afgreiðslu löggjafar í samræmi við þingræðishefðir. Fastanefndir Alþingis gegna einnig lykilhlutverki í þinglegri meðferð mála með því að leggja sjálfstætt mat á þau, sem styrkir stöðu þingsins gagnvart framkvæmdavaldinu. Meðferð frumvarps um breytingar á lögum um búvörulög nr. 99/1993 á 154. löggjafarþingi vekur upp spurningar um starfshætti í lagasetningarstarfi og stjórnskipulegt samræmi nýrra laga við 44. gr. stjórnarskrárinnar, sem kveður á um að frumvörp megi ekki samþykkja nema að undangengnum þremur umræðum á þingi. Sérstaklega í ljósi niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur um að breytingar atvinnuveganefndar á frumvarpinu hefðu efnislega breytt því þannig að um nýtt frumvarp hefði verið að ræða, sem hefði átt að fara í gegnum hefðbundið þingferli að nýju. Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að meðferð frumvarpsins megi ekki rekja til ófullnægjandi undirbúnings matvælaráðuneytisins (nú atvinnuvegaráðuneytis), heldur til misræmis í pólitískum áherslum, flokksaga og þrýstings frá hagsmunaaðilum utan þingsins. Málsmeðferðin varpar ljósi á að lagasetning er ekki einungis formlegt ferli heldur lifandi vettvangur pólitískra og hagsmunatengdra áhrifa sem skarast við stjórnskipulega verkaskiptingu framkvæmdavalds og löggjafarvalds. Þessi skörun, ásamt pólitískum þrýstingi og óljósum viðmiðum um mörk þinglegra breytinga, samanber 44. gr. stjskr., sýna fram á að Alþingi stendur frammi fyrir stöðugri áskorun um að viðhalda fagmennsku, gagnsæi, ábyrgð og réttaröryggi í lagasetningarstarfi. Rannsóknin gefur tilefni til frekari rannsókna, bæði á viðfangsefninu og á sviði lagasetningar á Íslandi. Þar sem um afmarkað og nýlegt tilvik er að ræða er ekki unnt að fullyrða um almennt gildi niðurstaðna.

Author dc:creator

• Isabel Alejandra Diaz 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Opinber stjórnsýsla (námsgrein)
• Lagasetning
• Lagafrumvörp
• Búvörulög

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/49802

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/49802