Andstæð hlutverk TGF-ß fjölskyldunnar í fylgjumyndun og meðgöngueitrun

Meðgöngueitrun er flókinn sjúkdómur sem greinist í u.þ.b. 5% tilfella þungaðra kvenna og getur hann verið lífshættulegur fyrir bæði móður og fóstur. Í eðlilegri fylgjumyndun verða skrúfslagæðar (e. spiral arteries) í leginu fyrir miklum breytingum, frá því að hafa mikla mótstöðu í að hafa litla mótstöðu sem leiðir til meira blóðflæðis til fylgjunnar. Næriþekjufrumur (e. trophoblast cells) í fylgju öðlast ífarandi svipgerð og gera innrás í skrúfslagæðina þar sem þær setjast að og öðlast svipgerð æðaþelsfrumna. Þetta ferli kallast sýndaræðamyndun og talið er að ef röskun verður á þessu ferli þá leiði það til meðgöngueitrunar. Meðlimir TGF-ß fjölskyldunnar spila stórt hlutverk í fylgjumyndun og virðast þeir hafa bæði hindrandi eða örvandi áhrif á íferð næriþekjufrumna. ANGPTL4 er prótein sem tjáð er í fylgju en hlutverk þess í fylgjumyndun er óþekkt. Í brjóstakrabbameinsfrumum ýtir TGF-ß/SMAD2/3 boðleiðin undir tjáningu ANGPTL4 og hefur heimhverf (e. homing) áhrif á frumurnar með því að auðvelda þeim að flytjast inn og út úr blóðrásinni og þannig auka líkurnar á meinvörpum. TSP-1 er náttúrulegur æðahindri sem tjáður er í fylgjunni en hlutverk þess er óþekkt í fylgjumyndun. TSP-1 hefur áhrif á ýmsa frumuferla svo sem frumuskriðsviðloðun. Markmið verkefnisins er tvískipt. Í fyrsta lagi að athuga hvort TGF-ß fjölskyldan hafi áhrif á tjáningu ANGPTL4 og hvort „homing“ áhrif eigi sér stað í næriþekjufrumum. ANGPTL4 tjáning var einnig athuguð í fylgjusýnum kvenna með eða án meðgöngueitrunar. Annað markmið verkefnisins var að skoða tjáningu TSP-1 í næriþekjufrumum og athuga hvort tjáning þess sé háð TGF-ß fjölskyldunni. TSP- 1 tjáning var einnig athuguð í fylgjusýnum og sermi kvenna með eða án meðgöngueitrunar. Í rannsókninni var notuð næriþekjufrumulínan HTR-8/SVneo og HUVEC frumur. Western blot og mótefnalitun var notuð til að meta próteintjáningu in vitro. Sáraviðgerðarpróf var notað til að meta frumuskrið. Mótefnalitun fylgjuvefjasýna og ELISA próf á blóðsýnum voru notuð til að athuga próteintjáningu og seytingu in vivo. Niðurstöðurnar sýndu að í næriþekjufrumum ýtti BMP9/ALK2/SMAD1/5 boðleiðin undir tjáningu ANGPTL4 sem jók frumuskrið. ANGPTL4 hafði neikvæð áhrif á viðloðun æðaþels HUVEC frumna. Í meðgöngueitrun dró úr tjáningu ANGPTL4 í fylgju miðað við í eðlilegri meðgöngu. TGF- ß/ALK5/SMAD2/3 boðleiðin ýtti undir tjáningu TSP-1 í næriþekjufrumum sem dróg úr frumuskriði. Tjáning TSP-1 hækkaði hins vegar í fylgju og sermi kvenna með meðgöngueitrun þegar það var borið saman við konur án meðgöngueitrunar. Rannsóknin sýnir andstæð hlutverk TGF-ß fjölskyldunnar í fylgjumyndun og meðgöngueitrun. Niðurstöðurnar benda til að þessar boðleiðir séu vanstilltar í meðgöngueitrun. Þessi þekking gæti orðið liður í því að bæta greiningu og sértæka meðferð hjá konum sem þjást af meðgöngueitrun.

Author dc:creator

• Hildur Birna Vignisdóttir 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Lífeindafræði

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/38530

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/38530