„Að fortíð skal hyggja, ef frumlegt skal byggja, án fræðslu þess liðna sést ei, hvað er nýtt“ Safnfræðsla á byggðasafni

Byggðasafnið í Görðum á Akranesi er vettvangur ritgerðar þessarar um safnfræðslu í minjasafni á landsbyggðinni. Safnið er um sextíu ára gamalt, stendur í útjaðri byggðar á höfuðbólinu Görðum og er rekið í samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir á Akranesi. Þar er ný grunnsýning sem segir sögu svæðisins í þemum sem tengjast sjó, sveit, störfum og leik. Íslensk söfn starfa samkvæmt lögum um söfn. Byggðasafnið í Görðum er eitt þeirra um fimmtíu safna sem hlotið hafa viðurkenningu Safnaráðs. Hvað safnfræðslu varðar þýðir það að safnið skal taka á móti nemendum í skipulögðum skólaheimsóknum án endurgjalds. Helstu hlutverk safna eru að safna, skrá, varðveita, rannsaka, sýna og miðla þeirri þekkingu sem í söfnunum verður til. Þessi hlutverk miða öll að fræðslu um menningar- og náttúruarf og að gera safnkostinn aðgengilegan almenningi til að skoða og fræðast, túlka og nota þannig menningararfinn í eigin sköpun. Kenningar um fræðslu og nám hjálpa til við safnfræðslu í sýningarundirbúningi enda kristallast menntunarhlutverk safna í sýningum þeirra. Fræðslustefnur aðstoða starfsfólk við að sinna fræðsluhlutverki safnanna og skerpa sýn allra starfsmanna safna á sýningagerð og safnfræðslu. Til að safnfræðsla takist sem best þarf allt starfsfólk, frá yfirstjórn til gestamóttöku að vera meðvitað um mikilvægi hennar og safnfræðsla að vera í forgrunni alls starfs. Söfn, bæði stór sem og lítil, laða að sér gesti sem vilja kynnast arfleifð svæðisins, fá innblástur og reyna eitthvað nýtt. Heimsókn á safn hefur áhrif á tilfinningar ekki síður en að vera fræðandi. Þar er vettvangur til að þróa áhugamál, virðingu fyrir samfélaginu og efla jákvætt viðhorf. Starfsemi lítilla safna kallar á það að starfsfólk setji upp marga og ólíka hatta. Safnkennari setur mikla orku í móttöku skólahópa. Ef safnkennsla er eitt margra ólíkra hlutverka starfsmanns getur hentað að skipuleggja heimboð skóla þannig að þær þjappist á ákveðinn tíma yfir starfsárið. Reynslan sýnir að það hefur meira aðdráttarafl fyrir flesta skólahópa að safnkennari taki á móti þeim á safni en að vera á eigin vegum í heimsókninni. Undirbúningur fyrir safnfræðslu í skóla og úrvinnsla eftir heimsókn dýpkar fræðsluna. Mikilvægt er að slík verkefni höfði til sem flestra, séu með ólíka skynjunarmöguleika og bjóði upp á fjölbreyttar túlkunarleiðir.

Author dc:creator

• Anna Leif Auðar Elídóttir 1970-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Safnafræði

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/38378

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/38378