{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/38378"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/38378","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"„Að fortíð skal hyggja, ef frumlegt skal byggja, án fræðslu þess liðna sést ei, hvað er nýtt“ Safnfræðsla á byggðasafni","abstract":"Byggðasafnið í Görðum á Akranesi er vettvangur ritgerðar þessarar um safnfræðslu í minjasafni á landsbyggðinni. Safnið er um sextíu ára gamalt, stendur í útjaðri byggðar á höfuðbólinu Görðum og er rekið í samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir á Akranesi. Þar er ný grunnsýning sem segir sögu svæðisins í þemum sem tengjast sjó, sveit, störfum og leik. Íslensk söfn starfa samkvæmt lögum um söfn. Byggðasafnið í Görðum er eitt þeirra um fimmtíu safna sem hlotið hafa viðurkenningu Safnaráðs. Hvað safnfræðslu varðar þýðir það að safnið skal taka á móti nemendum í skipulögðum skólaheimsóknum án endurgjalds. Helstu hlutverk safna eru að safna, skrá, varðveita, rannsaka, sýna og miðla þeirri þekkingu sem í söfnunum verður til. Þessi hlutverk miða öll að fræðslu um menningar- og náttúruarf og að gera safnkostinn aðgengilegan almenningi til að skoða og fræðast, túlka og nota þannig menningararfinn í eigin sköpun. Kenningar um fræðslu og nám hjálpa til við safnfræðslu í sýningarundirbúningi enda kristallast menntunarhlutverk safna í sýningum þeirra. Fræðslustefnur aðstoða starfsfólk við að sinna fræðsluhlutverki safnanna og skerpa sýn allra starfsmanna safna á sýningagerð og safnfræðslu. Til að safnfræðsla takist sem best þarf allt starfsfólk, frá yfirstjórn til gestamóttöku að vera meðvitað um mikilvægi hennar og safnfræðsla að vera í forgrunni alls starfs. Söfn, bæði stór sem og lítil, laða að sér gesti sem vilja kynnast arfleifð svæðisins, fá innblástur og reyna eitthvað nýtt. Heimsókn á safn hefur áhrif á tilfinningar ekki síður en að vera fræðandi. Þar er vettvangur til að þróa áhugamál, virðingu fyrir samfélaginu og efla jákvætt viðhorf. Starfsemi lítilla safna kallar á það að starfsfólk setji upp marga og ólíka hatta. Safnkennari setur mikla orku í móttöku skólahópa. Ef safnkennsla er eitt margra ólíkra hlutverka starfsmanns getur hentað að skipuleggja heimboð skóla þannig að þær þjappist á ákveðinn tíma yfir starfsárið. Reynslan sýnir að það hefur meira aðdráttarafl fyrir flesta skólahópa að safnkennari taki á móti þeim á safni en að vera á eigin vegum í heimsókninni. Undirbúningur fyrir safnfræðslu í skóla og úrvinnsla eftir heimsókn dýpkar fræðsluna. Mikilvægt er að slík verkefni höfði til sem flestra, séu með ólíka skynjunarmöguleika og bjóði upp á fjölbreyttar túlkunarleiðir.","abstract_html":"Byggðasafnið í Görðum á Akranesi er vettvangur ritgerðar þessarar um safnfræðslu í minjasafni á landsbyggðinni. Safnið er um sextíu ára gamalt, stendur í útjaðri byggðar á höfuðbólinu Görðum og er rekið í samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir á Akranesi. Þar er ný grunnsýning sem segir sögu svæðisins í þemum sem tengjast sjó, sveit, störfum og leik. Íslensk söfn starfa samkvæmt lögum um söfn. Byggðasafnið í Görðum er eitt þeirra um fimmtíu safna sem hlotið hafa viðurkenningu Safnaráðs. Hvað safnfræðslu varðar þýðir það að safnið skal taka á móti nemendum í skipulögðum skólaheimsóknum án endurgjalds. Helstu hlutverk safna eru að safna, skrá, varðveita, rannsaka, sýna og miðla þeirri þekkingu sem í söfnunum verður til. Þessi hlutverk miða öll að fræðslu um menningar- og náttúruarf og að gera safnkostinn aðgengilegan almenningi til að skoða og fræðast, túlka og nota þannig menningararfinn í eigin sköpun. Kenningar um fræðslu og nám hjálpa til við safnfræðslu í sýningarundirbúningi enda kristallast menntunarhlutverk safna í sýningum þeirra. Fræðslustefnur aðstoða starfsfólk við að sinna fræðsluhlutverki safnanna og skerpa sýn allra starfsmanna safna á sýningagerð og safnfræðslu. Til að safnfræðsla takist sem best þarf allt starfsfólk, frá yfirstjórn til gestamóttöku að vera meðvitað um mikilvægi hennar og safnfræðsla að vera í forgrunni alls starfs. Söfn, bæði stór sem og lítil, laða að sér gesti sem vilja kynnast arfleifð svæðisins, fá innblástur og reyna eitthvað nýtt. Heimsókn á safn hefur áhrif á tilfinningar ekki síður en að vera fræðandi. Þar er vettvangur til að þróa áhugamál, virðingu fyrir samfélaginu og efla jákvætt viðhorf. Starfsemi lítilla safna kallar á það að starfsfólk setji upp marga og ólíka hatta. Safnkennari setur mikla orku í móttöku skólahópa. Ef safnkennsla er eitt margra ólíkra hlutverka starfsmanns getur hentað að skipuleggja heimboð skóla þannig að þær þjappist á ákveðinn tíma yfir starfsárið. Reynslan sýnir að það hefur meira aðdráttarafl fyrir flesta skólahópa að safnkennari taki á móti þeim á safni en að vera á eigin vegum í heimsókninni. Undirbúningur fyrir safnfræðslu í skóla og úrvinnsla eftir heimsókn dýpkar fræðsluna. Mikilvægt er að slík verkefni höfði til sem flestra, séu með ólíka skynjunarmöguleika og bjóði upp á fjölbreyttar túlkunarleiðir.","abstract_has_math":false,"creators":["Anna Leif Auðar Elídóttir 1970-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021-05-14T09:49:23Z","date_published":"2021-05-14T09:49:23Z","updated_at":"2026-07-27T21:43:28Z","subjects":["Safnafræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/38378","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Anna Leif Auðar Elídóttir 1970-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2021-05-14T09:49:20Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2021-05-14T09:49:20Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2021-05-14T09:49:23Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Safnafræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/38378"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Byggðasafnið í Görðum á Akranesi er vettvangur ritgerðar þessarar um safnfræðslu í minjasafni á landsbyggðinni. Safnið er um sextíu ára gamalt, stendur í útjaðri byggðar á höfuðbólinu Görðum og er rekið í samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir á Akranesi. Þar er ný grunnsýning sem segir sögu svæðisins í þemum sem tengjast sjó, sveit, störfum og leik. Íslensk söfn starfa samkvæmt lögum um söfn. Byggðasafnið í Görðum er eitt þeirra um fimmtíu safna sem hlotið hafa viðurkenningu Safnaráðs. Hvað safnfræðslu varðar þýðir það að safnið skal taka á móti nemendum í skipulögðum skólaheimsóknum án endurgjalds. Helstu hlutverk safna eru að safna, skrá, varðveita, rannsaka, sýna og miðla þeirri þekkingu sem í söfnunum verður til. Þessi hlutverk miða öll að fræðslu um menningar- og náttúruarf og að gera safnkostinn aðgengilegan almenningi til að skoða og fræðast, túlka og nota þannig menningararfinn í eigin sköpun. Kenningar um fræðslu og nám hjálpa til við safnfræðslu í sýningarundirbúningi enda kristallast menntunarhlutverk safna í sýningum þeirra. Fræðslustefnur aðstoða starfsfólk við að sinna fræðsluhlutverki safnanna og skerpa sýn allra starfsmanna safna á sýningagerð og safnfræðslu. Til að safnfræðsla takist sem best þarf allt starfsfólk, frá yfirstjórn til gestamóttöku að vera meðvitað um mikilvægi hennar og safnfræðsla að vera í forgrunni alls starfs. Söfn, bæði stór sem og lítil, laða að sér gesti sem vilja kynnast arfleifð svæðisins, fá innblástur og reyna eitthvað nýtt. Heimsókn á safn hefur áhrif á tilfinningar ekki síður en að vera fræðandi. Þar er vettvangur til að þróa áhugamál, virðingu fyrir samfélaginu og efla jákvætt viðhorf. Starfsemi lítilla safna kallar á það að starfsfólk setji upp marga og ólíka hatta. Safnkennari setur mikla orku í móttöku skólahópa. Ef safnkennsla er eitt margra ólíkra hlutverka starfsmanns getur hentað að skipuleggja heimboð skóla þannig að þær þjappist á ákveðinn tíma yfir starfsárið. Reynslan sýnir að það hefur meira aðdráttarafl fyrir flesta skólahópa að safnkennari taki á móti þeim á safni en að vera á eigin vegum í heimsókninni. Undirbúningur fyrir safnfræðslu í skóla og úrvinnsla eftir heimsókn dýpkar fræðsluna. Mikilvægt er að slík verkefni höfði til sem flestra, séu með ólíka skynjunarmöguleika og bjóði upp á fjölbreyttar túlkunarleiðir.","Educational Program design for Cultural History Museums The Akranes Folk Museum is the forum for this thesis on museum education in a countryside museum. It is about sixty years old, stands on the outskirts of the town Akranes in the old vicarage and manor Garðar. The Folk Museum is run in collaboration with other museums and cultural institutions in Akranes. Recently a new permanent exhibition, that tells the history of the area through themes related to the sea, the countryside, local industry and play, opened in the Museum. Icelandic museums operate in accordance with the Museums Act. About fifty museums are accredited by the Museum Council and the Akranes Folk Museum is one of them. In terms of museum education, this means that the museum must admit students in organized school visits, free of charge. The main roles of museums are to collect, record, preserve, research, display and share the knowledge that is created in the museums. These roles all aim to educate about cultural and natural heritage and to make the collection accessible to the public to view and learn, interpret and thus use the cultural heritage creatively. Theories about education and learning help shape museum education during exhibition preparation, as the educational role of museums crystalizes in their exhibitions. Educational policies help staff fulfil the educational role of the museum and sharpen the vision of all staff members on purpose of exhibition design and museum education. The atmosphere in a museum, with regard to the importance of museum education, must be consciously built at all levels within the museum, from the management to the reception. Museums, both large and small, attract visitors who want to learn about the heritage of the area, be inspired and discover something new. A museum visit affects emotions no less than being informative. The museum is a forum for developing hobbies, respect for society and fostering a positive attitude. The operation of small museums requires staff to put on many different hats. A museum educator puts a lot of energy into the reception of school groups, and if this is one of many different roles of the employee, it may be appropriate for that museum to limit school visits to certain periods. Experience shows that it is more attractive for most school groups to be received by a museum educator at a museum as compared to being on their own during the visit. In school preparation for a museum visit and processing the visit afterwards deepens the educational value. It is important that museum education material appeals to as many types of students as possible, have different sensory possibilities and offer a variety of interpretations."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["„Að fortíð skal hyggja, ef frumlegt skal byggja, án fræðslu þess liðna sést ei, hvað er nýtt“ Safnfræðsla á byggðasafni"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Anna Leif Auðar Elídóttir 1970-"],"dc:date.accessioned":["2021-05-14T09:49:20Z"],"dc:date.available":["2021-05-14T09:49:20Z"],"dc:date.issued":["2021-05-14T09:49:23Z"],"dc:description.abstract":["Byggðasafnið í Görðum á Akranesi er vettvangur ritgerðar þessarar um safnfræðslu í minjasafni á landsbyggðinni. Safnið er um sextíu ára gamalt, stendur í útjaðri byggðar á höfuðbólinu Görðum og er rekið í samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir á Akranesi. Þar er ný grunnsýning sem segir sögu svæðisins í þemum sem tengjast sjó, sveit, störfum og leik. Íslensk söfn starfa samkvæmt lögum um söfn. Byggðasafnið í Görðum er eitt þeirra um fimmtíu safna sem hlotið hafa viðurkenningu Safnaráðs. Hvað safnfræðslu varðar þýðir það að safnið skal taka á móti nemendum í skipulögðum skólaheimsóknum án endurgjalds. Helstu hlutverk safna eru að safna, skrá, varðveita, rannsaka, sýna og miðla þeirri þekkingu sem í söfnunum verður til. Þessi hlutverk miða öll að fræðslu um menningar- og náttúruarf og að gera safnkostinn aðgengilegan almenningi til að skoða og fræðast, túlka og nota þannig menningararfinn í eigin sköpun. Kenningar um fræðslu og nám hjálpa til við safnfræðslu í sýningarundirbúningi enda kristallast menntunarhlutverk safna í sýningum þeirra. Fræðslustefnur aðstoða starfsfólk við að sinna fræðsluhlutverki safnanna og skerpa sýn allra starfsmanna safna á sýningagerð og safnfræðslu. Til að safnfræðsla takist sem best þarf allt starfsfólk, frá yfirstjórn til gestamóttöku að vera meðvitað um mikilvægi hennar og safnfræðsla að vera í forgrunni alls starfs. Söfn, bæði stór sem og lítil, laða að sér gesti sem vilja kynnast arfleifð svæðisins, fá innblástur og reyna eitthvað nýtt. Heimsókn á safn hefur áhrif á tilfinningar ekki síður en að vera fræðandi. Þar er vettvangur til að þróa áhugamál, virðingu fyrir samfélaginu og efla jákvætt viðhorf. Starfsemi lítilla safna kallar á það að starfsfólk setji upp marga og ólíka hatta. Safnkennari setur mikla orku í móttöku skólahópa. Ef safnkennsla er eitt margra ólíkra hlutverka starfsmanns getur hentað að skipuleggja heimboð skóla þannig að þær þjappist á ákveðinn tíma yfir starfsárið. Reynslan sýnir að það hefur meira aðdráttarafl fyrir flesta skólahópa að safnkennari taki á móti þeim á safni en að vera á eigin vegum í heimsókninni. Undirbúningur fyrir safnfræðslu í skóla og úrvinnsla eftir heimsókn dýpkar fræðsluna. Mikilvægt er að slík verkefni höfði til sem flestra, séu með ólíka skynjunarmöguleika og bjóði upp á fjölbreyttar túlkunarleiðir.","Educational Program design for Cultural History Museums The Akranes Folk Museum is the forum for this thesis on museum education in a countryside museum. It is about sixty years old, stands on the outskirts of the town Akranes in the old vicarage and manor Garðar. The Folk Museum is run in collaboration with other museums and cultural institutions in Akranes. Recently a new permanent exhibition, that tells the history of the area through themes related to the sea, the countryside, local industry and play, opened in the Museum. Icelandic museums operate in accordance with the Museums Act. About fifty museums are accredited by the Museum Council and the Akranes Folk Museum is one of them. In terms of museum education, this means that the museum must admit students in organized school visits, free of charge. The main roles of museums are to collect, record, preserve, research, display and share the knowledge that is created in the museums. These roles all aim to educate about cultural and natural heritage and to make the collection accessible to the public to view and learn, interpret and thus use the cultural heritage creatively. Theories about education and learning help shape museum education during exhibition preparation, as the educational role of museums crystalizes in their exhibitions. Educational policies help staff fulfil the educational role of the museum and sharpen the vision of all staff members on purpose of exhibition design and museum education. The atmosphere in a museum, with regard to the importance of museum education, must be consciously built at all levels within the museum, from the management to the reception. Museums, both large and small, attract visitors who want to learn about the heritage of the area, be inspired and discover something new. A museum visit affects emotions no less than being informative. The museum is a forum for developing hobbies, respect for society and fostering a positive attitude. The operation of small museums requires staff to put on many different hats. A museum educator puts a lot of energy into the reception of school groups, and if this is one of many different roles of the employee, it may be appropriate for that museum to limit school visits to certain periods. Experience shows that it is more attractive for most school groups to be received by a museum educator at a museum as compared to being on their own during the visit. In school preparation for a museum visit and processing the visit afterwards deepens the educational value. It is important that museum education material appeals to as many types of students as possible, have different sensory possibilities and offer a variety of interpretations."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/38378"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Safnafræði"],"dc:title":["„Að fortíð skal hyggja, ef frumlegt skal byggja, án fræðslu þess liðna sést ei, hvað er nýtt“ Safnfræðsla á byggðasafni"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:43:28Z"}