Skilyrði beinna aðfarargerða : hver er gildandi réttur?

Meginmarkmið ritgerðarinnar er að kanna hver skilyrði beinna aðfarargerða eru samkvæmt gildandi rétti. Beinar aðfarargerðir ganga út á að vinna bug á því, að manni sé með ólögmætum hætti aftrað að neyta réttinda sinna. Þau réttindi sem hægt er að ná fram með beinni aðför eru annars vegar umráð yfir fasteign og hins vegar umráð yfir einhverju öðru áþreifanlegu. Meginskilyrði gerðanna er að kröfuhafi, sem þá nefnist gerðarbeiðandi, geti sannað rétt sinn með sýnilegum sönnunargögnum og aðilaskýrslum. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru sem hér greinir: Í fyrsta lagi þurfa beinar aðfarargerðir að uppfylla ákveðin formleg skilyrði samkvæmt lögum um aðför nr. 90/1989 („AFL“) ásamt almennum skilyrðum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Snúa þessi skilyrði meðal annars að aðild, skýrleika kröfugerðar, varnarþingsreglum og lögvörðum hagsmunum. Í öðru lagi þurfa gerðirnar að uppfylla efnisleg skilyrði, sem snúa að því hvers efnis og eðlis krafa þarf að vera búin svo hægt sé að fullnusta henni með beinni aðför. Talið er að krafa uppfylli efnisleg skilyrði ef hægt er að fullnusta kröfunni samkvæmt aðalefni hennar. Í því felst að hægt sé að fá dómsúrlausn um skylduna auk þess sem hún verður að eiga undir 72. eða 73. gr. AFL. Að lokum þarf andlag gerðarinnar að vera nægilega sérgreint og kom þar til skoðunar hvort fjármunir gætu verið andlag beinnar aðfarargerðar. Niðurstaða var sú að engar formlegar hindranir stæðu því í vegi en dómaframkvæmd bendir til þess að það sé almennt ekki heimilt. Í þriðja lagi þurfa gerðirnar að uppfylla réttarfarsleg skilyrði sem snúa að því hvaða kröfur eru gerðar til skýrleika þeirra réttinda sem gerðarbeiðandi byggir á. Sú umfjöllun skiptist í þrjá hluta. Fyrsti hlutinn snýr að því skilyrði, að gerðarbeiðandi sýni fram á rétt sinn með takmörkuðum sönnunargögnum sem 1. mgr. 83. gr. AFL heimilar, auk þess sem leitað var svara hvenær rétt væri að víkja frá þessum takmörkunum. Niðurstaða leiddi í ljós að nokkur réttaróvissa ríkir um þetta efni. Annar hlutinn snýr að því hvort flókið sönnunarmat eða lögskýring standi beinni aðför í vegi eða m.ö.o. hvort dómari geti synjað um gerð ef leysa þarf úr flóknum sönnunaratriðum eða túlkun lagaákvæða. Niðurstaða var sú að svo er ekki. Þriðji hlutinn snýr að því hvenær varhugavert sé að láta gerð ná fram að ganga. Meginniðurstaða þess hluta var að varhugavert er að láta gerð ná fram að ganga, ef ekki er hægt að sýna fram á rétt gerðarbeiðanda með takmörkuðum sönnunargögnum samkvæmt 1. mgr. 83. gr.

Author dc:creator

• Birta Árnadóttir 1999-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Meistaraprófsritgerðir
• Kröfuréttur
• Aðför
• Réttarstaða

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/46188

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/46188