Vinnumansal og annars konar hagnýting á vinnumarkaði : er tilefni til breytinga á almennum hegningarlögum?

Meginefni ritgerðar þessarar er vinnumansal og annars konar brotastarfsemi á íslenskum vinnumarkaði sem felst í hagnýtingu einstaklinga til vinnu. Leitað er svara við því hvort breytinga sé þörf á íslenskri löggjöf svo betur sé unnt að sporna gegn alvarlegri hagnýtingu einstaklinga á vinnumarkaði. Í því skyni er ítarlega fjallað um inntak og skilyrði beitingar mansalsákvæðis 1. mgr. 227. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hvernig vinnumansal fellur að ákvæðinu. Jafnframt er dómaframkvæmd íslenskra dómstóla er ákvæði 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga varðar rakin. Þá er fjallað um ákvæði íslenskra laga er kveða á um einhvers konar viðurlög eða refsingar við brotum á vinnumarkaði, en flest eiga þau það sameiginlega markmið að sporna gegn félagslegum undirboðum og hagnýtingu einstaklinga til vinnu. Sérstaklega er vikið að nýlegum breytingum á refsilöggjöf Norðurlandanna, en þar hafa ný ákvæði verið lögfest í hegningarlög í því skyni að auka vernd þeirra sem alvarlega eru hagnýttir til vinnu. Helstu niðurstöður ritgerðar þessarar eru að tilefni kunni að vera til breytinga á íslenskri löggjöf í því skyni að betur sporna gegn alvarlegri hagnýtingu einstaklinga til vinnu. Rannsókn og saksókn vinnumansalsmála á Íslandi er ýmsum vandkvæðum bundin, þar sem skilyrði mansalsákvæðis 1. mgr. 227. gr. a almennra hegningarlaga eru einkar flókin og sönnunarkröfur þungar. Þannig kann oft að vera óljóst hvort háttsemi falli að verknaðarlýsingu 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga. Þá er algengt að ekki takist að færa sönnur á að skilyrði ákvæðisins séu uppfyllt. Í slíkum tilvikum geta þó önnur ákvæði laga er kveða á um refsingu eða viðurlög við brotum á vinnumarkaði mögulega komið til álita. Aftur á móti eru slík viðurlög og refsingar fremur væg og e.t.v. ekki til þess fallin að sporna gegn alvarlegri hagnýtingu einstaklinga til vinnu með skilvirkum hætti. Í ljósi alls framangreinds telur höfundur að tilefni sé til breytinga á almennum hegningarlögum í því skyni að betur tryggja að þeir sem alvarlega hagnýta einstaklinga til vinnu og sniðganga réttindi þeirra samkvæmt lögum og kjarasamningum verði gerð viðeigandi refsing í samræmi við alvarleika slíkra brota. Leggur höfundur fram tillögu að slíkri breytingu, en fyrirmynd hennar er sótt til nýlegs ákvæðis sænsku hegningarlaganna.

Author dc:creator

• Sigurbjörg Birta Berndsen 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Meistaraprófsritgerðir
• Vinnumarkaðsréttur
• Mansal
• Hegningarlög

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/44404

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/44404