Fullveldi Íslands í 100 ár - Áhrif alþjóðasamstarfs á fullveldi Íslands

Megintilgangur ritgerðarinnar er að skoða áhrif þeirrar alþjóðasamvinnu sem íslenska ríkið tekur þátt í á fullveldið og afstöðu til fullveldis á Íslandi. Leitast er við að svara spurningum um hvað felist í fullveldi, hver séu tengsl þess við framsal ríkisvalds og hvaða áhrif þeir samningar sem íslenska ríkið hefur gert hafa á fullveldi Íslands. Í því sjónarmiði verða helstu þjóðréttarsamningar sem íslenska ríkið hefur gert skoðaðir, það greint hvort ríkið hafi framselt hluta valdheimilda sinna á grundvelli þessara samninga og lagt mat á hvort slíkt framsal hafi áhrif á fullveldið. Síðan íslenska ríkið varð fullvalda þann 1. desember 1918 hafa Íslendingar tekið þátt í viðamiklu alþjóðasamstarfi sem vakið hafa upp spurningar um fullveldi og mögulegt framsal valdheimilda ríkisins til alþjóðastofnana. Þær þjóðréttarlegu skuldbindingar sem íslenska ríkið hefur tekið á sig með aðild að alþjóðastofnunum eða samningum og skoðaðir verða í þessari ritgerð eru aðild að Sameinuðu þjóðunum, ýmsir mannréttindasamningar, aðild að Norður-Atlantshafsbandalaginu, varnarsamningur við Bandaríkin og samningurinn um evrópska efnahagssvæðið. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru í fyrsta lagi þær að afstaðan á Íslandi breytist með EES-samningnum. Fram til ársins 1990 var framsal hluta valdheimilda talið vera beiting á fullveldinu en einhverra hluta vegna breyttist það eftir að EES-samningurinn tók gildi. Í öðru lagi er niðurstaðan sú að íslenska ríkið hafi vissulega framselt hluta valdheimilda sinna til alþjóðastofnana, en það hafi ekki áhrif á fullveldið. Í skilgreiningum fræðimanna á fullveldishugtakinu telst ríki vera fullvalda ef það fer með æðstu stjórn á yfirráðasvæði sínu nema að því marki sem leiðir af reglum þjóðaréttar. Í fullveldinu felst rétturinn til þess að taka þátt í alþjóðasamstarfi og deila valdheimildum ríkisins með öðrum ríkjum eða alþjóðastofnunum, svo lengi sem það er gert á grundvelli stjórnlaga ríkisins og að ríkið stofni til þessara samninga af fúsum og frjálsum vilja.

Author dc:creator

• Anna Lísa Ingólfsdóttir 1990-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Meistaraprófsritgerðir
• Alþjóðasamstarf
• Fullveldi
• Stjórnskipunarréttur

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/31285

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/31285