„Við erum ein fjölskylda„ Starf skákfélagsins Hróksins á Grænlandi

Ritgerð þessi fjallar um starfsemi skákfélagsins Hróksins á Grænlandi og áhrif félagsins í þróun menningarlegra og stjórmálalegra samskipta Íslands og Grænlands. Rannsóknarspurningin sem lögð er fram er: Hvaða hlutverki gegndi starfsemi Skákfélagsins Hróksins í þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta Íslands og Grænlands? Rannsóknaraðferðin sem notuð var, var eigindleg rannsókn, sem fól í sér viðtöl við átta einstaklinga sem þekkja öll vel til starfs Hróksins á Grænlandi. Auk þess var stuðst við einkaskjalasafn skákfélagsins sem er í vörslu rannsakanda sem og kvikmyndað efni úr sögu Hróksins sem er í eigu rannsakanda. Svarið við rannsóknarspurningunni er að Hrókurinn hafi með starfsemi sinni haft stórt hlutverk þegar kom að þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta á milli þjóðanna með því að verða það afl sem tengdi þjóðirnar saman í gegnum skák. Með því að einbeita sér að barnastarfi og einangruðum þorpum aðallega á austurströnd Grænlands á þeim tíma þegar lítil samskipti voru á milli landanna opnaði Hrókurinn nýjan heim fyrir mörgum, sérstaklega börnum. Hrókurinn afhenti þeim valdeflandi tæki, skáksett, sem gat eflt rökhugsun, vakið upp vilja til metnaðar og mögulega til aukins námsárangurs. Hvað varðar áhrif á stjórmálasamskipti Íslands og Grænlands, er það niðurstaða þessarar rannsóknar að Hrókurinn hafi með starfi sínu á Grænlandi stuðlað að auknum samskiptum milli aðila í opinberu rými, stjórnmálum og utanríkisþjónustu og átt þátt í að vekja athygli landanna hvort á öðru. Þó að erfitt sé að halda fram að það séu bein orsakatengsl á milli ákalls Hróksins um alræðisskrifstofa á Grænlandi tæki til starfa, benda gögnin á að starfsemi Hróksins hafi haft áhrif á tímasetningu og þróun aukins samstarfs aftur. Fræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar eru kenningar Michel de Certeau um hversdagslífið, kenningar Pierre Bourdieu um menningar- og félagsauð og kenningar Joseph S. Nye um mjúkt vald. Skákstarfið má skoða sem birtingarmynd menningarerindreksturs og sem vettvang daglegrar endurmótunar í anda de Certeau. Þá má einnig líta svo á að menningarauður barnanna hafi aukist á þeim svæðum sem Hrókurinn var umsvifamestur, eða á austur Grænlandi og að hið mjúka vald hafi orðið til þess að efla samskiptin, bæði menningarlega og stjórnmálalega á milli landanna.

Author dc:creator

• Margrét Jónasdóttir 1969-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Skák
• Taflfélög
• Menningartengsl
• Ísland
• Grænland
• Alþjóðasamskipti

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/53820

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/53820